null Beeld

Een mens van goede wil: Hannes Wyckmans bouwde een passief zonneschooltje in de Indiase Himalaya

Hannes Wyckmans (links op foto) verbleef in 2012 als student in het bergdorpje Shadey in het Noord-Indiase Ladakh. ‘In de winter zakt de temperatuur er makkelijk tot 40 graden onder nul. Te koud om naar school te gaan, waardoor kinderen amper onderwijs krijgen.’ Dus staken Hannes en zijn vrienden de handen uit de mouwen en startten ze met de bouw van een speciale passieve zonneschool.

'Puur geluk bij 40 graden onder nul'

Tijdens zijn studie ‘Internationale samenwerking Noord-Zuid’ liep Hannes Wyckmans samen met zijn studiemakker Korneel Labeur een halfjaar stage in de Indiase Himalaya. ‘We onderzochten er hoe de plaatselijke bevolking de harde winter beleeft en wat de invloed van die extreme koude is op hun samenleving. We strandden in het zeer moeilijk bereikbare dorpje Shadey. Het vroor er stenen uit de grond, maar we waren betoverd door de pracht van de bergen en de vriendelijkheid en gastvrijheid van de mensen. Ondanks de kou zijn de dorpsbewoners enorm warm. Ik trof er puur geluk aan in een oase van rust. De gejaagdheid die wie zo vaak in België moeten ervaren, valt compleet weg tussen de duizelingwekkende bergen. We leerden er de Koreaan Jay Hyung Kim kennen, sloten vriendschap met hem en besloten al gauw om samen een schooltje te bouwen.’

HUMO Er zijn toch wel scholen?

Hannes Wyckmans «Ja, maar de scholen van de overheid zijn niet voorzien op 40 graden onder nul, terwijl dat daar de normale wintertemperatuur is. Het gevolg is dat de kinderen in de winter níét naar school gaan. Die winter begint in oktober en eindigt pas in april. Zodra het warm genoeg is, moeten de jongens en meisjes mee de akkers helpen bebouwen. In de lange, koude winter vervelen ze zich te pletter en in de korte krachtige zomer hebben ze geen tijd om onderwijs te volgen. Het gevolg is analfabetisme en plattelandsvlucht: ouders die het kunnen betalen, sturen hun kinderen naar een school in de stad.

»Wij bouwen met onze vzw, Vrienden van Ladakh, een passieve zonneschool in Shadey, die zowel in de winter als in de zomer kan blijven functioneren. De funderingen zijn net gegraven en als alles goed gaat, starten we binnenkort met de bouw van de muren. Het gebouw komt hoog op de zuidkant van de berg om zoveel mogelijk zon te vangen. De muren worden extra dik, met veel isolatie. Het principe van de zonneschool is bedacht door plaatselijke ingenieurs. Zij hebben ook een plan voor een serre getekend, die gemaakt zal worden van plastic of glas en die vóór het schooltje geplaatst zal worden. Zo kunnen we nóg meer warmte opvangen.»

HUMO Jullie zijn ondertussen al een paar jaar zoet met het project. Waarom duurt het zo lang?

Wyckmans «Ons allergrootste probleem is de bereikbaarheid. Het is een hele uitdaging om al het materiaal ter plaatse te krijgen. We moeten drie dagen door de bergen stappen eer we aan een min of meer fatsoenlijke weg komen. Al het hout dat we nodig hebben, moet in de winter over een bevroren rivier gesleept worden. De dungma, de houten balken die in de Himalaya gebruikt worden om huizen te bouwen, zijn te zwaar om over de bergen te dragen. De voorbije winters moesten we in ellendige omstandigheden werken: door de klimaatopwarming was het ijs niet sterk genoeg, waardoor we die balken niet ter plaatse kregen. Een zware stortvloed spoelde ook een hele voorraad timmerhout weg. Alles gaat tergend langzaam en dat bezwaart soms mijn gemoed. Het lukt me niet altijd even goed om daar als een Indiase zenboeddhist mee om te gaan (lacht). We hopen dat er deze zomer veel werk verzet kan worden. Korneel is op 2 januari met de fiets naar India vertrokken en is nu in Teheran. In augustus en september volgt hij de bouw van de school op.»

HUMO Zou je voorgoed in Ladakh kunnen wonen?

Wyckmans «Het lijkt me heel moeilijk om het er als westerling een paar jaar na elkaar vol te houden. In de zomer moet je hard ploeteren om de zware winter te kunnen overleven. In de winter zit je gevangen in je huis. Er wordt dan veel gebeden, er worden spelletjes gespeeld en er wordt stevig gedronken. Je hebt dan totaal geen contact met de buitenwereld, er is geen telefoon of internet. Je kan dan ook niet zomaar beslissen: ‘Ik trek naar het volgende dorp of keer terug naar de grote stad.’ Tenzij je je aan een levensgevaarlijke tocht wilt wagen. Ladakh is prachtig, maar ik vrees dat voor een westerling het isolement snel te zwaar weegt.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234