null Beeld

Een mens van goede wil: Iraanse activiste Darya Safai

Enige moed is Darya Safai (41) niet vreemd. Door haar deelname aan de bloedig onderdrukte studentenprotesten tegen de religieuze dictatuur in Iran belandde ze in de gevangenis. Samen met haar man vluchtte ze in 2000 naar België. Ze bouwde een nieuw leven op, maar het activistenbloed kruipt waar het niet gaan kan. ‘Ik ben zelf vernederd en gediscrimineerd.’

Jan Hauspie

Darya Safai werd wereldnieuws met haar campagne ‘Let Iranian women enter their stadiums’ tijdens de Olympische Spelen in Rio. Ze sprak op de Geneva Summit for Human Rights and Democracy bij de VN en groeide uit tot één van de belangrijkste vrouwenrechtenactivisten van Iran. Ze schreef er het boek ‘Lopen tegen de wind’ over.

HUMO Wat heeft je activisme opnieuw getriggerd?

Darya Safai «Kort na de revolutie van 1979 mochten vrouwen geen voetbalstadions meer binnen in Iran. Drie jaar geleden kwamen daar de volleybalhallen bij, net op het moment dat het Iraanse volleybalteam internationaal begon te schitteren. Wanneer ze in Europa speelden, ging ik kijken, goed beseffend dat de vrouwen in Iran dat niet konden. Hoe kon ik dan genieten? Ik besloot een banner mee te nemen met de boodschap ‘Let Iranian women enter their stadiums’. Dat leverde veel aandacht op. Vorige zomer reisde ik ermee naar Rio: als ergens het idee leeft dat sport mensen samenbrengt, dan wel op de Spelen. Daar is mijn boodschap wereldwijd gegaan.»

HUMO Wat heb je met sport?

Safai «Het was altijd mijn droom om een wedstrijd te kunnen bijwonen, maar in Iran was dat onmogelijk. Een stadion is als een kleine maatschappij: als een regime vrouwen daar uitsluit, weet je dat het dat ook elders in de samenleving doet. Daarom gebruik ik het stadionverbod als symbool om alle vormen van discriminatie van vrouwen in Iran aan te kaarten. De internationale volleybalfederatie steunde me eerst, maar ondertussen krijg ik overal waar ik kom af te rekenen met tegenwerkende security. Het excuus: ‘Wij kunnen niets veranderen aan de culturele paradigma’s van een land.’ Maar dit behoort niet tot de Iraanse cultuur! Het is de islamitische republiek die het oplegt om vrouwen te discrimineren, te marginaliseren en te isoleren! Zuid-Afrika werd ooit geweerd van de internationale sportscene wegens racisme. Wat is het verschil met discriminatie op basis van gender?»

HUMO Hoe worden je acties onthaald in Iran?

Safai «De appreciatie is groot: ik geef een stem aan wat er leeft onder de Iraanse bevolking. Zelfs in regeringskringen wordt erover gepraat. De Iraanse zender Manoto heeft me gevraagd als presentator van een tv-programma over vrouwenrechten. Elke week zenden ze via de satelliet uit vanuit Londen. Meer dan 40 miljoen Iraniërs kijken ernaar, ook al zijn satellietschotels er verboden: ze hebben genoeg van de leugens en de censuur.»

HUMO Je hebt een goed leven in België. Waarom doe je dit?

Safai «Ik heb zelf een lange geschiedenis van discriminatie en vernedering achter mij. Ik heb in de gevangenis gezeten: het enige wat je dan wilt, is dat de buitenwereld je niet vergeet. Wij vrouwen moeten solidair zijn en niet alleen aan onszelf denken. Daarom vind ik activisme zo belangrijk: omdat ik niet onverschillig wil zijn. De geschiedenis leert ons dat een kleine daad soms iets groots in gang zet. De Amerikaanse Rosa Parks weigerde als zwarte haar stoel in de bus aan een blanke af te staan: zo simpel kan het beginnen. Zij is mijn rolmodel, naar haar kijk ik op.»

HUMO Is er nog voldoende ruimte om echtgenote, moeder en tandarts te zijn?

Safai «Ik steek soms meer tijd in mijn activisme dan in mijn gezin. Daar voel ik me weleens schuldig over, maar mijn kinderen begrijpen en appreciëren het en mijn man steunt me. Weet je, dit is hoe ik besta. In België voel ik me een volwaardig mens. Daar haal ik mijn energie uit.

»Ik werk nu 12 jaar als tandarts in Borgerhout: ook daar zie ik ongelukkige vrouwen die klagen over discriminatie thuis en in hun gemeenschap. Als iemand me komt vertellen dat ze móét samenwonen met de andere vrouwen van haar man, ben ik kapot van haar tranen. En waarom moet een meisje van 6 jaar in mijn tandartsstoel zitten met haar hoofd en lichaam volledig bedekt? Ik voel het als mijn taak om die problemen aan te kaarten. Omdat die vrouwen door de zware sociale druk zelf niet voldoende kracht hebben om te zeggen dat ze ook een méns zijn.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234