null Beeld

Een mens van goede wil: Peter Engelen helpt padden oversteken

Platgetreden paden vallen te vermijden, maar platgereden padden helaas niet. Ook dit jaar doen weer meer dan 100 gemeenten mee aan de paddenoverzetactie van Natuurpunt. Zo ook Dilsen-Stokkem, waar Peter Engelen (43) de campagne aanvoert.

Volgens schattingen van Natuurpunt sneuvelen op Vlaamse wegen jaarlijks tienduizenden amfibieën onder de wielen van voorbijrazende auto’s. Driekwart van de anonieme verkeersslachtoffers zijn gewone padden, een kleine 20 procent zijn bruine kikkers. Ook zeldzamere dieren, zoals de kamsalamander en de heikikker, worden door het verkeer uitgedund. Deze massaslachting bereikt een hoogtepunt tijdens de jaarlijkse paddentrek, die nu in volle gang is. Sinds 2000 werden in Vlaanderen al meer dan 2,2 miljoen amfibieën geholpen bij het veilig oversteken van autowegen.

Peter Engelen is marketeer bij een producent van designradiatoren. Amfibieën en reptielen zijn een passie. ‘Ik ben er in 2001 mee begonnen,’ zegt hij. ‘Ik woon op 500 meter van een drukke baan. Aan de ene kant ligt een uitgestrekt bosgebied, ideaal om te overwinteren. Aan de andere kant liggen de grindplassen waar ze zich voortplanten. Een slagveld dus, zeker als je bedenkt dat de paddentrek iedere dag rond 19 uur op gang komt, in volle avondspits. Zonder onze tussenkomst loopt de oversteek voor 70 procent van de amfibieën fataal af. Een pad doet over een baan van twee rijstroken makkelijk tien minuten. Ze kunnen wel een meter ver springen, maar na iedere sprong blijven ze een poosje uitrusten. Mannetjes hebben bovendien de neiging om in het midden van de weg te blijven zitten, dat is namelijk een ideale plek om vrouwtjes te spotten. Zoals mannen op een terrasje, maar dan veel gevaarlijker.’

HUMO Hoe gaat zo’n overzetactie in zijn werk?

Peter Engelen «In het begin ging ik padden rapen. Tijdens of na een regenbui scande ik met een zaklamp het asfalt op overstekers. Die raapte ik dan op en bracht ik naar de overkant. In 2001 zijn we begonnen met paddenschermen aan de boskant. Dat is een plastic afsluiting van 50 centimeter hoog. Padden raken er niet overheen en zoeken links of rechts een doorgang, en zo belanden ze vanzelf in de emmers of bloembakken die we ingraven. Twee keer per dag, ’s avonds en ’s morgens vroeg, gaan onze vrijwilligers langs. De gevangen amfibieën worden per soort en geslacht geregistreerd, en aan de overkant vrijgelaten.»

HUMO Een heel gedoe.

Engelen «Je moet er wat voor over hebben. Onze strook is 800 meter lang. Veel werk als je een paddenscherm moet verankeren en om de 8 meter een bloembak moet ingraven. Maar wij hadden geluk: na een paar jaar heeft de gemeente permanente betonplaten gezet. Nu moeten we bij het begin van de campagne alleen nog de greppel schoonmaken waar we de bloembakken ingraven, een klus die ik met twee vrienden op een halve zaterdag klaar. De trek zelf duurt gemiddeld 20 dagen. In die periode kan ik een vijftal vrijwilligers inschakelen om de bloembakken te inspecteren. Doorgaans zijn dat ouders met kinderen, voor wie zo’n overzetactie een hele belevenis is. Belangrijk, want kinderen zijn onze toekomstige natuurbeschermers.»

HUMO Waarom is wat jij doet al die moeite waard?

Engelen «Amfibieën zijn nuttige dieren. Padden en kikkers eten veel schadelijke insecten. Ze zijn op hun beurt onmisbaar als prooi voor bepaalde vogels, terwijl hun kikkervisjes het voedsel vormen voor predators zoals libellenlarven. Kortom, ze vallen niet weg te denken uit ons ecosysteem.»

HUMO Zijn de overzetacties noodzakelijk om de populaties in stand te houden?

Engelen «De gewone pad wordt niet meteen met uitsterven bedreigd. Toch is het effect duidelijk meetbaar. De eerste jaren verzamelden we bijna 3.000 dieren, na een paar jaar waren het er al 4.000, een direct gevolg van de gestegen overlevingskansen. Intussen zijn we weer naar een dikke 2.000 afgezakt, maar dat komt door de weersomstandigheden. Kwakkelwinters zijn nefast, omdat amfibieën dan minder diep slapen en zo te veel van hun vetreserves verbruiken.»

HUMO Na het paarseizoen keren de padden terug naar hun winterslaapbiotoop. Staan jullie dan ook klaar om die omgekeerde trek in goede banen te leiden?

Engelen «Nee, dat is logistiek onmogelijk. De trek naar de droge gebieden verloopt van april tot oktober. Ik vrees dat ik daar geen vrijwilligers voor vind.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234