Een mens van goede wil: vroedvrouw Dominique Luypaers biedt met AZG noodhulp aan vluchtelingen

Vandaag werkt vroedvrouw Dominique Luypaers (34) voor Artsen Zonder Grenzen in het vluchtelingenkamp Shatila in het Libanese Beiroet. Vorig jaar voer ze mee op de Bourbon Argos, één van de drie AZG-reddingsboten op de Middellandse Zee. ‘Geen enkel weldenkend mens kan die ellende van zich laten afglijden als water van een eend.’

'De meest aangrijpende ervaring van mijn leven'

‘Ik heb voor AZG al heel wat lijden gezien, maar het redden van de bootvluchtelingen was tot hiertoe de meest aangrijpende ervaring,’ zegt Dominique Luypaers.

Dominique Luypaers «Hun reis is gebaseerd op pure wanhoop. Ik ken de landen waar ze vandaan komen en ik kan goed begrijpen dat ze daar weg willen. Ik ontmoet die mensen in de meest bizarre omstandigheden, terwijl ze in een lekke rubberboot ergens op de Middellandse Zee ronddobberen. Wij redden hen, maar dat wil niet zeggen dat hun leven van het ene moment op het andere rozengeur en maneschijn wordt. Integendeel, want op het Europese vasteland staat er niemand klaar om hen met open armen te ontvangen. Ik kan tegen die pas geredde mensen niet zeggen: ‘Vanaf nu komt het allemaal goed.’ Het enige wat ik kan doen, is naar hen luisteren. Heel even daalt er dan rust over hen neer, want voor het eerst in maanden voelen ze zich veilig. Sommigen vertelden me dat ze aan boord van ons schip eindelijk hun ogen durfden te sluiten zonder bang te hoeven zijn aangevallen te worden.»

HUMO Volgens staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken zorgt AZG met zijn reddingsacties voor een aanzuigeffect.

Luypaers «Wij zijn het daar niet mee eens. Op het moment dat AZG in 2015 voor het eerst met boten op zee ging, waren er al veel vluchtelingen verdronken. We konden niet anders dan noodhulp bieden en mensen van de verdrinkingsdood redden, dat is nu eenmaal onze missie. Het is niet omdat Europese regeringen aan hun grenzen muren bouwen, dat ze daarmee voorkomen dat vele vluchtelingen aan de levensgevaarlijke oversteek beginnen.»

HUMO U werkte op de Bourbon Argos op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis.

Luypaers «Intense maanden. Wij redden mensen van een zo goed als zekere verdrinkingsdood. Ik ontfermde me over zwangere vrouwen en zuigelingen en hielp mijn collega’s met het verzorgen van zieke of gewonde drenkelingen. Met tweehonderd zaten ze als sardienen opeengepropt in houten vissersbootjes of rubberboten.»

HUMO Waar komen ze vandaan?

Luypaers «Velen komen uit West-Afrika en uit de Hoorn van Afrika – Somalië, Eritrea of Ethiopië. Ik heb een paar keer Syrische families helpen redden, en ook Afghanen en Pakistanen.»

HUMO Allemaal betaalden ze mensensmokkelaars een klein fortuin voor de oversteek?

Luypaers «Ja, maar de uitbuiting door de mensensmokkelmaffia begint al in het land van herkomst. Ze moeten betalen om door de woestijn geloodst te worden. Maar zelfs als ze over genoeg geld beschikken, is het bijlange nog niet zeker dat ze hun tocht tot een goed einde brengen. Sommigen investeren hun weinige spaargeld, hun gsm en wat juwelen in hun reis. Zodra ze dan in Libië aankomen, zijn al hun reserves op en moeten ze werk zoeken om de oversteek te kunnen bekostigen. Nogal wat vluchtelingen worden gekidnapt; mensen vertelden me daar gruwelverhalen over. In Libië is ontvoering uitgegroeid tot een lucratieve business. Vluchtelingen worden van straat geplukt en gevangengehouden in een kamp, waar ze hun vrijheid moeten afkopen. Vaak zijn de daders ook mensensmokkelaars. Ze dragen uniformen en lijken zo op politieagenten.

»Een vrouw vertelde me dat ze samen met haar man en kind uit Gambia gevlucht was voor het geweld. Het hele gezin belandde in zo’n kamp, waar nauwelijks voedsel of verzorging was. Haar 6-jarige zoontje werd ernstig ziek, kreeg geen medische hulp en overleed. De man en de vrouw konden zich uiteindelijk vrijkopen en werden door mensensmokkelaars naar de kust gebracht. Daar werden ze van elkaar gescheiden: mannen op de ene rubberboot, vrouwen op de andere. Dat was de allerlaatste keer dat ze haar man zag.»

HUMO Hoe verwerkte u al die schrijnende verhalen?

Luypaers «Ik ben vroedvrouw en zorgverlener, maar ik ben ook een vrouw van vlees en bloed. Geen enkel weldenkend mens kan die ellende van zich laten afglijden als water van een eend.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234