Joe Biden en Donald TrumpBeeld AFP/Reuters/Getty (montage AD)

AnalyseVerkiezingen VS

Een Republikeins bloedbad op 3 november? Niet zo snel! Dít is de stand van zaken

Volgens de peilingen dreigt Donald Trump op 3 november ten onder te gaan. Maar dat was vier jaar geleden niet anders. Kan hij als underdog in de Amerikaanse verkiezingsstrijd opnieuw terugkomen?

De deelnemers aan kiezersonderzoeken hebben een duidelijke voorkeur: gemiddeld zei bijna 51 procent Biden als president te willen, en koos 43 procent voor Trump. Bidens voorsprong is wat ingezakt in de afgelopen dagen, maar hij staat nog steeds meer dan 7 procentpunt voor, in de balans die RealClearPolitics opmaakt van alle peilingen. Vooral vrouwen in de politiek gematigde buitenwijken van steden zijn Trump beu.

Gelopen race?

Een gelopen race? Reken er niet op. De dalende trend voor Biden zou goed kunnen doorzetten – normaal gesproken groeien de scores van presidentskandidaten kort voor de verkiezingen dichter naar elkaar toe. Bovendien geeft dat percentage, gemeten onder alle Amerikanen, een vertekend beeld. In het Amerikaanse kiessysteem telt niet wie de meeste stemmen krijgt. De uitslag is een optelsom van lokale verkiezingen in alle vijftig staten, samengebracht in het zogeheten ‘kiescollege’. Wie daarin 270 kiesmannen haalt, wordt president.

In de belangrijkste swing states die straks de doorslag geven is het gat tussen Biden en Trump lang niet zo groot. Op 15 oktober berekende RealClearPolitics dat Biden in de zes belangrijkste staten 4,9 procent voor lag. Op hetzelfde moment vier jaar geleden stond Hillary Clinton met 5,4 procent op kop – en zij verloor uiteindelijk. Inmiddels is het gat tussen Biden en Trump in die zes cruciale staten – Pennsylvania, Michigan, Florida, Wisconsin, Arizona en North Carolina – nog wat kleiner geworden tot gemiddeld net boven de 4 procent.

Beeld AD Graphics

Trauma

Veel Democraten zijn getraumatiseerd geraakt in 2016, toen ze op basis van peilingen rekenden op een overwinning voor hun kandidaat Hillary Clinton. Vooral lokale peilers in belangrijke staten bleken ernaast te zitten. Ze zeggen hun rekenmethodes nu te hebben verbeterd. Maar Amerika neemt peilingen nog steeds met een extra korrel zout.

En terecht; de kans dat Trump wint is bijna zo groot als één gooien met een dobbelsteen, stellen de rekenmeesters van datanieuwssite FiveThirtyEight. Probeer maar uit – dat is niet onmogelijk. ‘Er is nog een lange weg te gaan in deze campagne, en wij denken dat het dichter bij elkaar ligt dan de mensen op deze website denken, veel dichte,’ schreef Bidens campagnemanager Jen O'Malley Dillon vorige week op Twitter.

Beeld AD Graphics

Clinton

Late politieke verrassingen kunnen de boel nog omgooien, weten we uit 2016. Toen verloor Hillary Clinton in de laatste week veel terrein, omdat de directeur van de FBI in een persconferentie weer de aandacht vestigde op omstreden e-mails waarin ze slordig met geheime informatie omging.

Het kan bovendien bepalend worden hoeveel en welke Amerikanen daadwerkelijk de moeite nemen te gaan stemmen, en of het bepaalde groepen onmogelijk wordt gemaakt. Vooral Republikeinse staten hebben er een handje van om met strenge kiesregels obstakels op te werpen voor minderheden en mensen met lage inkomens, die overwegend op Democraten stemmen. In hun wijken zijn vaak minder stembureaus, en zijn de rijen dus langer.

Beeld AFP

Kiezersfraude

Miljoenen Amerikanen maken al gebruik van mogelijkheden om vervroegd te stemmen, omdat ze op de verkiezingsdag niet in lange rijen willen staan of er niet op vertrouwen dat een per post uitgebrachte stem eerlijk meetelt. Trump houdt al maanden vol dat poststemmen tot kiezersfraude leiden, zonder bewijs.

Het betekent dat de tijd opraakt voor Trump om nog een comeback te maken. Afgelopen dinsdag waren al 29 miljoen stemmen binnen, veel meer dan normaal in dit stadium. Zo’n 14 miljoen komen van mensen die als Democraat geregistreerd staan, Republikeinen stuurden tot op heden 10 miljoen stembiljetten in. (Amerikanen kunnen zich ook als 'onafhankelijk' kiezer registreren.) Dat wil niet zeggen dat de Democraten die voorsprong houden. Republikeinse kiezers zijn volgens peilingen vaker van plan op de officiële verkiezingsdag naar het stembureau te gaan.

Veel kiezers hebben al gestemd en hadden daar vaak lange wachtrijen voor over zoals in Florida. Ook in Utah, Californië en Wisconsin is volop gestemd.Beeld REUTERS

Poststemmen

Het campagneteam van Trump blijft zijn best doen optimisme uit te stralen. ‘Wij hebben de betere kandidaat, we zijn in de betere positie om dit te winnen en we kennen het pad naar 270 stemmen in het kiescollege,’ zei campagnemanager Bill Stepien eerder deze week in een persconferentie.

En er zijn inderdaad ook signalen dat Trump het opnieuw beter kan doen dan gedacht. De Republikeinse Partij heeft in belangrijke staten bijvoorbeeld aanzienlijk méér nieuwe kiezers geregistreerd dan de Democraten. Peilers kloppen vaak niet bij net geregistreerde kiezers aan. Democratische strategen vrezen ook dat hun kiezers niet allemaal op tijd en correct hun poststembiljetten opvragen, invullen en terugsturen. Poststemmen is populairder onder Democraten.

Beeld AP

Verspreid

Sommige studentensteden zijn leeggelopen, nu universiteiten online les geven. Dat zo een overwegend Democratisch kiezersblok verspreid raakt, kan Trump in de kaart spelen. Onder Spaanstalige katholieken is Biden steun verloren, volgens kiezersonderzoek van Pew, en ook onder zwarte vrouwen, een groep die overwegend loyaal is aan de Democratische partij, bespeurt Pew afgezwakte steun voor Biden.

Beeld AD Graphics

Het is mogelijk dat Trump net als vier jaar geleden minder stemmen krijgt dan zijn tegenstander, maar toch president blijft omdat hij een meerderheid haalt in het kiescollege. Kleine, dunbevolkte staten leggen daarin relatief meer gewicht in de schaal. En juist daar, op het platteland, is Trump populair. Sommige Republikeinen hebben er weinig vertrouwen in. Een aantal Republikeinse kopstukken was recent opvallend kritisch op de president. Ze lijken voor te sorteren op een verlies, en hun handen daar alvast van af te trekken. Senator Ben Sasse uit Nebraska vreest een ‘Republikeins bloedbad’ op 3 november – niet alleen het Witte Huis, maar ook de Republikeinse meerderheid in de Senaat kan verloren gaan, zei hij in een virtuele campagnebijeenkomst. Sasse verafschuwt, zei hij, hoe Trump vrouwen behandelt ‘en geld uitgeeft als een dronken zeeman’. ‘Zijn familie zag het presidentschap als een zakelijke kans. Hij flirtte met witte racisten.’

Frank Luntz, een gerespecteerd kiezersonderzoeker uit Republikeinse hoek, waarschuwde eerder deze maand dat het gat niet meer te dichten is. Kiezers hebben zich na het eerste debat afgekeerd van Trump, die zijn tegenstander steeds in de rede viel. ‘De peilingen kunnen er niet zóver naast zitten,’ zei Luntz tegen Bloomberg.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234