Onderzoeksrechter Nicola Gratteri met zijn beveiligers in Rome. Beeld AFP
Onderzoeksrechter Nicola Gratteri met zijn beveiligers in Rome.Beeld AFP

MegaprocesItaliaanse maffia

Een speciaal gebouwde bunker en 400 verdachten: megaproces tegen Italiaanse maffia van start

In een speciaal gebouwde bunker in het Zuid-Italiaanse Lamezia Terme gaat vandaag het grootste maffiaproces sinds de jaren 80 van de vorige eeuw van start. Maar liefst 355 verdachten staan voor de rechter, onder wie behalve leden van de criminele organisatie ’ndrangheta ook politici en ondernemers.

Een waslijst aan aanklachten heeft het Openbaar Ministerie van Vibo Valentia in de Zuid-Italiaanse regio Calabrië verzameld tegen de 355 maffialeden en hun steunpilaren in de bovengrondse maatschappij. Vierhonderd stuks om precies te zijn: van moord en poging tot moord, via illegaal wapenbezit en drugshandel tot corruptie, witwassen en afpersing. Nog eens negentig verdachten hebben om snelrecht gevraagd; dat proces begint over twee weken in dezelfde rechtszaal-bunker die speciaal voor dit proces is gebouwd op een industrieterrein bij het stadje Lamezia Terme.

Het Italiaanse parket heeft ruim negenhonderd getuigen om de aanklachten tegen de verdachten te staven, onder wie 58 spijtoptanten. Dat is opvallend, want verreweg de meeste verdachten maken deel uit van de ’ndrangheta, één van de machtigste criminele organisaties ter wereld met een geschatte ‘jaaromzet’ van 50 miljard euro, geld dat voornamelijk verdiend wordt met drugshandel en openbare aanbestedingen.

De organisatie staat bekend als een zeer gesloten bolwerk dat door de kleine clanstructuur van directe familieleden zeer weinig verklikkers kent. Een doorbraak, erkent Nicola Gratteri, onderzoeksrechter in Calabrië en verantwoordelijk voor het vooronderzoek in deze zaak. ‘Gelukkig is Calabrië aan het veranderen,’ reageert hij. ‘Na de arrestatiebevelen die wij verzonden aan de verdachten was er eind december 2019 een spontane demonstratie in het centrum van Vibo Valentia. Een paar jaar geleden zou dat ondenkbaar zijn geweest.’

In totaal staan leden van elf van de clans uit dit centrale deel gedeelte van Calabrië terecht. Eén van de belangrijkste verdachte is Luigi Mancuso, hij wordt gezien als het hoofd van de verschillende clans uit de regio. Daarnaast staan onder andere ook een voormalig parlementariër, een voormalig lid van het regionale parlement, twee ex-burgemeesters, drie politieagenten, een handvol advocaten en ondernemers terecht. Zij worden allemaal verdacht van corruptie of het bevoordelen van de ’ndrangheta.

De sterke vervlechting van de ’ndrangheta met de Calabrese bovengrondse maatschappij, maakt de bestrijding moeilijk. ‘Het is absoluut een test voor Calabrië,’ becommentarieert onderzoeksrechter Gratteri het proces. ‘We kunnen in deze rechtszittingen de contacten tussen de machtige Mancuso-clan en de andere criminele organisaties en de bovenwereld blootleggen.’

Dit megaproces is het slotakkoord van een onderzoek dat begon in mei 2016 met de verklaringen van enkele spijtoptanten. Op basis van die verklaringen hebben drie antimaffia-units honderden verdachten gevolgd en afgeluisterd. In het dossier zitten de transcripties van zo’n 24 duizend gesprekken. Uit het onderzoek blijkt de enorme verwevenheid tussen de ’ndrangheta, de zakenwereld en politiek in Calabrië.

Alles is in gereedheid gebracht voor het proces in de bunker in het Zuid-Italiaanse Lamezia Terme  Beeld AFP
Alles is in gereedheid gebracht voor het proces in de bunker in het Zuid-Italiaanse Lamezia TermeBeeld AFP

Cosa Nostra
Het grote aantal verdachten in deze zaak, in totaal 445, doet denken aan het megaproces van Palermo in de jaren 80. Tussen 1986 en 1992 stonden 460 leden van de Siciliaanse maffia, Cosa Nostra, terecht en werd er in totaal 2665 jaar gevangenisstraf opgelegd. Dat bracht een zware slag toe aan Cosa Nostra. De hoop is dat dit proces eenzelfde effect heeft.

De reactie van Cosa Nostra op het megaproces van Palermo was dertig jaar geleden gewelddadig – in het voorjaar van 1992 werden de twee aanklagers van het proces vermoord. Op 23 mei werd Giovanni Falcone in zijn auto opgeblazen toen hij onderweg was naar Palermo, zes weken later was het beurt aan zijn collega Paolo Borsellino. Voor de deur van zijn moeders flat ontplofte een Fiat 126 vol semtex. ‘De ’ndrangheta zal zeker reageren op dit proces,’ aldus Gratteri, die zelf al dertig jaar dagelijks door vier politiemensen beschermd wordt. ‘Ze zullen politie en justitie proberen zwart te maken. Via de pers zullen ze proberen het openbaar ministerie te beschuldigen van excessief optreden en van het schaden van het imago van Calabrië.’

De verwachting is dat het proces in Calabrië enkele jaren gaat duren.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234