null Beeld

Een 'wondermiddel' tegen malaria: hoe een Belgisch bedrijfje een dubieuze behandeling naar Afrika exporteert

Dankzij de recentste uitgave van Music For Life weet elke Vlaming hoe verwoestend malaria huishoudt op het Afrikaanse continent: in sommige delen van Burundi is de malariaparasiet verantwoordelijk voor zeventig procent van alle overlijdens. Gelukkig zijn er dus Vlaamse muskietennetten. En Vlaamse malariageneesmiddelen. Zoals dat van Dafra Pharma, een klein Kempens bedrijfje dat in 2005 een grote doorbraak claimde in de behandeling van de ziekte.

Raf Weverbergh

Of toch niet? Toen een professor van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen het waagde enkele kritische kanttekeningen te plaatsen bij het wondermiddel, kreeg hij prompt een schadeclaim van 1 miljoen euro aan zijn doktersjas. Voor de goede orde kreeg hij ook nog een spreekverbod: elke keer als hij zich uitliet over Dafra Pharma, zou hem dat 5.000 euro kosten. Of hoe small pharma een professor het zwijgen probeerde op te leggen.

Op 14 november 2005 blaast Dafra Pharma uit Turnhout een triomfantelijk persbericht de wereld in: 'NIEUWE THERAPIE GENEEST MALARIA OP 1 DAG'. Vroegere therapieën vereisten een behandeling van minstens drie dagen en maar liefst vierentwintig pillen, maar het nieuwe middel van Dafra Pharma zou malaria genezen dankzij drie pilletjes, in te nemen binnen 24 uur. 'Klinkt simpel,' zegt het persbericht bescheiden, 'maar wetenschappelijk gezien was het geen sinecure.' Kortom, een nieuw Kempens geneesmiddelenwonder is opgestaan, en hij heet nog dokter Jansen ook: dokter Herwig Jansen, om precies te zijn.

In krantenberichten wordt het verhaal de volgende dagen verder uitgediept. In 1991, op één van zijn vele reizen naar Azië, stoot dokter Jansen op een beloftevol middel tegen malaria: artemisinine, een derivaat van de alsemplant, die in China al duizenden jaren gebruikt wordt als koortswerend middel. Dokter Jansen verdiept zich verder in de materie en staat zo - als bij toeval, zegt zijn zoon Bruno Jansen (tevens CEO van Dafra) - 'mee aan de ontwikkeling van een nieuwe generatie malariapillen. Noem het een uit de hand gelopen hobby.' (HLN, 12 november 2005, 'Vlaming helpt malaria de wereld uit')

Noem het een gigantische medische doorbraak, die miljoenen levens kan redden. Noem het een efficiënte poging om de 6de Millenniumdoelstelling van de Verenigde Naties te verwezenlijken - de bestrijding van malaria. Noem het in één adem ook een verdienstelijke poging de Millenniumdoelstellingen 4 en 5 binnen handbereik brengt: het terugdringen van kindersterfte en moedersterfte. Dafra noemt het in zijn persbericht al die dingen. De media nemen dat gedwee over.

Helaas blijkt er niet veel van te kloppen.


Made in Belgium
Bruno Gryseels

Prof. Bruno Gryseels
wormwood
paniek

Prof. Bruno Gryseels
Nadrukkelijk
vijf tot zeven

HUMO Nochtans, zegt Dafra in het persbericht: wij hebben onze behandeling getest in Ivoorkust. Een zekere professor Penali van het Pasteurinstituut aldaar heeft een klinische test uitgevoerd volgens het 28-dagenprotocol zoals voorgeschreven door de WGO.


Prof. Bruno Gryseels
niet aanvaardbaar

exportvergunning

De rest van het artikel leest u in Humo 3623 van 09-02-'10.


Dafra Pharma laat aanvankelijk weten dat het niet wenst te reageren op het verhaal van dr. Gryseels. Later stuurt het bedrijf toch een lange brief, die kort samengevat hierop neerkomt:

1. 'De kwaliteit van onze producten stond in de rechtszaak niet ter discussie.'

De rechter heeft zich nochtans duidelijk uitgesproken over de malariatherapie van Dafra: 'De revolutionaire werkzaamheid van de eendagsbehandeling kan niet worden aangenomen.'

2. 'De eerste rechter zegt wel degelijk dat dr. Gryseels foute informatie heeft verspreid.'

Dat klopt, maar de rechter voegt eraan toe: 'Het feit dat zijn eerste reactie niet op alle punten juist was, is een gevolg van de promotiestunt van Dafra Pharma en valt te haren laste.' De rechter in beroep merkt verder op dat de fout duidelijk gemaakt werd door de journalist bij het uitschrijven van een telefonische reactie.

3. 'De samenstelling van het middel van Dafra is erkend door de WGO.' En: 'Onze onderaannemer produceert volgens de Europese kwaliteitsnormen (GMP).'

Het probleem dat dokter Gryseels aankaart betrof niet zozeer de samenstelling van het product, maar het feit dat Dafra beweert dat het werkt als eendagstherapie.

4. 'Onze studies tonen aan dat het product werkt als eendagstherapie.'

Nogmaals, uit het vonnis: 'De revolutionaire werkzaamheid van de eendagsbehandeling kan niet worden aangenomen.' De rechters citeren ook de Wereldgezondheidsorganisatie, die zich uitdrukkelijk uitspreekt tegen eendagstherapieën.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234