null Beeld

Eet je ook chocola omdat het goed is voor je hart? Hoe we ons in de luren laten leggen door de voedingsindustrie

U drinkt weleens een glas wijn omdat het gezond is? En eet chocolade omdat het goed zou zijn voor uw hart? Dan bent u het slachtoffer geworden van gewiekste marketing, zegt de gereputeerde Amerikaanse prof en voedingsexperte Marion Nestle. In haar nieuwste boek legt ze bloot hoe de voedingsindustrie de wetenschap naar haar hand zet en ons denken stuurt.

dominique soenens

'Een Kellogg's leerstoel aan de KU Leuven? Wat leuk. Maar zodra je je laat sponsoren, ben je niet meer onafhankelijk'

Marion Nestle «Mensen hebben het vaak over Big Tobacco en Big Pharma, maar de voedingsindustrie is groter dan die twee en heeft daardoor ook meer middelen om wetenschappelijke onderzoeken naar haar hand te zetten. Dat is zeer zorgwekkend, en het heeft nefaste gevolgen.

»Het is om te beginnen bijzonder kwalijk voor de geloofwaardigheid van de wetenschap. En daarnaast zijn er kwalijke gevolgen voor de volksgezondheid. Ons dieet is medeverantwoordelijk voor de opwarming van de aarde en voor het verdwijnen van de biodiversiteit. De voedingsindustrie probeert dat toe te dekken. Net zoals ze dat doet voor de invloed van voeding op obesitas.»

HUMO Hoe gaat de voedingsindustrie dan te werk?

Nestle «Ze financiert universiteiten en onderzoeken. In ruil daarvoor bepaalt zíj de onderzoeksvraag waarmee wetenschappers aan de slag mogen gaan. De vraag is dan niet ‘Welke impact heeft een bepaalde voedingsstof op de gezondheid?’ maar wel ‘Wat zijn de voordelige eigenschappen van die bepaalde voedingsstof?’ Dat heeft niets te maken met wetenschap, maar alles met marketing.»

HUMO Wat is het flagrantste voorbeeld van beïnvloeding dat u gezien hebt?

Nestle «Eén van de opvallendste vond ik een onderzoek van Coca-Cola dat aantoonde dat gesuikerde dranken onschuldig zijn en dat ze volledig losstaan van obesitas en diabetes. Ze argumenteerden tegelijk dat onderzoeken die wel problemen ontdekten op dat vlak onjuistheden vertoonden.»

HUMO Aan de Katholieke Universiteit van Leuven is er een Kellogg’s leerstoel in Cereal Science and Nutrition.

Nestle (schamper) «Wat leuk van Kellogg’s dat ze zo’n leerstoel financieren. Het zal ongetwijfeld leiden tot vernieuwende inzichten.»

HUMO Wat vindt u van zulke samenwerkingen?

Nestle «Ik vind ze absoluut geen goed idee. Ik begrijp natuurlijk wel dat universiteiten geld nodig hebben en daarom op zoek gaan naar samenwerkingen met de industrie. Helaas zijn het niet de uniefs die daar hun voordeel mee doen. Bedrijven als Kellogg’s hebben als doel winst maken. Ze zijn niet geïnteresseerd in wetenschap.»

HUMO Aan de KU Leuven maken ze zich sterk dat zij bepalen wat voor onderzoek er wordt gedaan.

Nestle «Professoren zijn zich te weinig bewust van de invloed van de industrie. Ze worden kwaad als je beweert dat ze zich laten beïnvloeden door grote bedrijven. Het druist in tegen het beeld dat ze van zichzelf hebben als onafhankelijke onderzoeker. Maar het is simpel: zodra je je laat sponsoren door de industrie, ben je niet meer onafhankelijk.

»Ik krijg voortdurend verzoeken van de industrie om onderzoek te doen, maar ik wijs ze af.»

HUMO De werkwijze van de voedingsindustrie doet denken aan die van de tabaksindustrie in het verleden.

Nestle «Absoluut, voedingsbedrijven hebben hun marketingrecepten overgenomen. Ze zwakken de kwalijke invloed van hun producten af en trekken onderzoek in twijfel dat hen tegenspreekt.»

HUMO Aan de andere kant: uit Australisch onderzoek blijkt dat de voedingsindustrie 15 procent van de research in voedingswetenschappen sponsort. Dat valt wel mee, toch?

Nestle «Het probleem is dat net díé onderzoeken de media halen en het grote publiek bereiken, omdat multinationals goed gestoffeerde pr-afdelingen hebben. En omgekeerd spelen media het spel vaak graag mee. De persberichten die uitgestuurd worden, hebben vaak titels die tot de verbeelding spreken. Media weten dat mensen graag lezen over voeding en het effect dat het heeft op hun gezondheid. Het is een perfide samenspel dat ervoor zorgt dat de voedingsindustrie veel nepwetenschap tot bij ons krijgt.»

HUMO Wat kan er gedaan worden aan de grote invloed van de voedingsindustrie op wetenschap?

Nestle «Ik denk dat er een cultuuromslag nodig is bij wetenschappers. Ze moeten zich veel bewuster worden van de grote druk die er is vanuit de voedingsindustrie, zodat ze zich daar beter tegen kunnen wapenen. Los daarvan moet er ook meer transparantie komen over wie er een bepaald onderzoek sponsort.

»Daarnaast moet ook het publiek kritisch zijn. Vraag je altijd af waar een bepaald onderzoek vandaan komt en wie er belang bij heeft. Laat je niets wijsmaken over superfoods en ‘belangrijke doorbraken in de voedingswetenschap’. Dat slaat nergens op. Wetenschap werkt niet zo, niet met die termen.»

HUMO Wetenschappers gaan zelf ook niet vrijuit. Mensen krijgen vaak tegenstrijdige berichten over voeding. Hoe komt dat?

Nestle «Omdat het om zeer complexe materie gaat. Om een echt goed onderzoek te doen, zou je een testgroep in totale afzondering moeten kunnen zetten en die heel nauwgezet opvolgen. Maar we kunnen mensen niet decennialang opsluiten terwijl ze een bepaald dieet volgen. Research moet via observaties gebeuren, en dat leidt tot onzekerheid.»

HUMO Welke voedingsadvies geeft u?

Nestle «Eet niet te veel en eet vooral plantaardig. Als je je daaraan houdt, ben je al een eind op de goede weg.»

Marion Nestle,

‘An Unsavory Truth. How Food Companies Skew

The Science of What We Eat’, Basic Books

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234