null Beeld

Eeuwig spits Jan Mulder: 'Sven Kramer'

jan mulder

Weg was Sven Kramers grote Olympische droom. De oorzaak: bibberbenen

'Weg was Sven Kramers grote Olympische droom. De oorzaak: bibberbenen'

Nadat de gedoodverfde winnaar van de gouden medaille op de tienduizend meter schaatsen zesde was geworden, dook in Nederland het aloude sportonderwerp ‘faalangst’ weer op. In alle programma’s, talkshows, en zelfs het journaal, kwamen kenners van de faalangst aan het woord om het vernietigende verlies van Sven Kramer op de Olympische Spelen te verklaren. De beste schaatser aller tijden had het na vijf rondjes al opgegeven. Lusteloos leek hij over de spiegelgladde baan te zwieren. Sven zelf zei daar achteraf over: ‘Ik raakte ze niet.’

Ze, dat zijn de streken op het ijs. Je hoort ook wel dat ‘de motor’ niet goed was. Vier jaar als een bezetene getraind, en in het uur dat het moet, doet je motor het niet.

Bart Veldkamp, winnaar van de tienduizend meter in Albertville in 1992, had bij Kramer iets gezien wat hem zeer bekend voorkwam: stress. Vlak voor de race had de schaatser nog gesleuteld aan zijn ijzers, was heen en weer naar het toilet gerend en had nerveus met zijn mond getrokken toen hij de tijd van Bergsma op het grote scherm zag. Allemaal tekenen van hoge spanning. ‘Je begint na te denken, probeert de juiste slag te vinden, vindt ’m niet en loopt vast. Typisch faalangst,’ zei Veldkamp.

Zelf had hij er zijn hele carrière onder geleden. Misselijk van de angst voor ‘bibberbenen’. Op de startstreep voelde hij ze soms al, werd dan kwaad en viel na honderd meter op het ijs om van ze af te zijn, zoals in de selectiewedstrijden voor het EK 1990 in Heerenveen. Hij kreeg een wildcard en won dat bewuste Europese kampioenschap zonder een seconde te bibberen.

undefined

null Beeld

Bart Veldkamp was een schaatser die met de bochten danste, maar daarachter ging een patiënt schuil. Ik ben geneigd deze deskundige te geloven wanneer hij de gevaarlijke symptomen bij Sven Kramer herkent. En toch. Bibberbenen begrijpen we bij een penalty een minuut voor tijd in de WK-finale, of een matchpoint tegen op Wimbledon. Een slechte return maakt een eind aan al je dromen, herstel is niet meer mogelijk. Maar in het schaatsen op de tien kilometer heb je toch nog genoeg kansen om een wankele start ongedaan te maken?

Komt het bibberbeen alleen voor in het schaatsen? Hoe verschilt zo’n ledemaat van bijvoorbeeld een voetbalknie of een tennisarm? De laatste twee aandoeningen zijn lichamelijk, bibberbenen zitten in het hoofd. Is dat zo? Zijn de bibberbenen van Kramer niet in het hoofd ontstáán toen het erop aankwam, namelijk de dag dat hij goud moest halen op de Olympische tien kilometer, zijn grote droom?

Gerard Kemkers kreeg ooit last van een zwabbervoet. Op een dag wapperde die voet een kant op die hij niet wilde. Consultaties bij artsen en psychologen hielpen niet. Van het logesyndroom, een verharding in de scheenbeenspier, was geen sprake. Scans om aangeboren scheefgroei aan de ruggenwervel op te sporen toonden geen afwijkingen aan. Handopleggers en ronding-slijpers meldden zich. Een schoenmaker wist zeker dat Kemkers een knobbel aan de binnenkant van zijn grote teen had. Oud-kampioen en arts-fysioloog Harm Kuipers zei in NRC Handelsblad: ‘Kemkers is te veel gefixeerd op die voet. Hij zwabbert, maar geen enkele schaatser rijdt symmetrisch. Mijn ervaring is dat als mensen gaan klooien aan hun schaatsen en hun slag, dat simpelweg op een gebrek aan vorm wijst. Als je goed in vorm bent, kun je op de meest botte schaatsen uitblinken.’

De Zwiepende Poot, zoals Kemkers inmiddels werd genoemd, lachte alle externe diagnoses weg. Langzaam stortte zijn wereld in, Gerard Kemkers zag zich genoodzaakt ermee te stoppen. Dat zal Sven Kramer niet doen. Hij zei: ‘Het zat er niet in,’ en feliciteerde winnaar Ted-Jan Bloemen hartelijk. Kramer heeft het misschien zelf niet door, maar in Pyeongchang bekroonde hij zijn loopbaan met een grootse houding in het verlies.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234