Eeuwig spits Jan Mulder: 'Swat Van der Elst'

Swat Van der Elst was één van Anderlechts grootste vedetten ooit

‘Er zijn voetballers die ik graag in mijn gedachten zie spelen. Meestal zijn het snelle mannen. Bailly van Racing Genk, Costa van Bayern München, Valencia van Manchester United. En ook ranke, minder rappe figuren, maar met een nog betere techniek: Iniesta. En ook een speler met de sierlijke vierkantemeterdraai van Iniesta en de verticale acceleratie van Bale bij Real Madrid: François Van der Elst.

De oud-speler van RSC Anderlecht en de Rode Duivels overleed woensdag 11 januari aan de gevolgen van een hartaanval. Hij was 62. De getuigenissen van Pol Van Himst, Jan Ceulemans, René Vandereycken en Robbie Rensenbrink zeiden alles over zijn persoon en carrière. Van der Elst was een supersnelle spits, een speler die kon ‘afmaken’, aangenaam in de omgang, bescheiden van aard, geliefd door vriend en vijand.

Leo Van der Elst, de grootste fan van zijn zeven jaar oudere broer, van wie ik altijd dacht dat híj zeven jaar ouder was, sprak het mooist. In Het Laatste Nieuws zegt hij: ‘Onze Swat was mijn groot idool. Ik heb nog met een sjaal en een muts van Anderlecht achter de goal gestaan om hem aan te moedigen. Later heb ik dat ook gedaan bij de nationale ploeg. Hij was mijn gids.’

Leo Van der Elst, zelf een geweldige speler bij Club Brugge en de Rode Duivels, is een ijskouwe. Op het WK 1986 in Mexico moesten de Belgen na de op 1-1 geëindigde kwartfinale tegen Spanje penalty’s nemen en Leo nam de taak van de beslissende grinnikend op zich. Hij schoot de Rode Duivels naar de halve finale tegen Maradona met de ‘Penalty van de eeuwige roem’, zoals hij het noemde.

‘Onze Swat was niet alleen mijn broer, maar ook mijn beste maat. Ik keek enorm naar hem op als voetballer, want hij had zoveel kwaliteiten. Als onze Swat nu gevoetbald had, was hij een wereldtopper geweest. Hij had snelheid en als hij alleen voor de goal kwam, was het bingo.’

Swat wás een wereldtopper, Leo.

Ik heb nooit met Swat Van der Elst samengespeeld. En ook weer wel: met zijn voetbalevenbeeld Johnny Rep, die ik in mijn dromen zo nu en dan ook nog over de mat zie zigzaggen. Ik zag onlangs bij de BBC de analist Alan Shearer digitaal ingevoegd tussen de spelers op het veld de tactische variant van dat moment uitleggen. Met die techniek zou je Van der Elst uit een wedstrijd kunnen laseren, hem bij Ajax neerzetten, en Rep bij de Rode Duivels: je zou het verschil niet merken.

Johnny en Swat waren onovertroffen bij een uitbraak, dodelijk voor de goal, een genot voor het oog. Het verschil tussen Swat Van der Elst en Johnny Rep is hun karakter. Swat was naast het veld schuchter. Vandereycken: ‘Hij kwam niet vaak op het voorplan, maar was er wel altijd graag bij.’ Johnny was niet alleen overal bij, hij was een sfeermaker en voortrekker van de jolijt. Na zijn succesjaren bij Ajax en Saint-Etienne trok hij op Corsica zijn uitgaansschoenen aan, troggelde naast het veld de echtgenote af van de burgemeester van Ajaccio, tevens hoofdsponsor van de club, ontdook op de vlucht voor bloedige represailles van de maffia nog gauw wat belastingen, scoorde de volgende dag een hattrick tegen Nice, werd daarmee gefeliciteerd door dezelfde burgemeester-cocu, die Rep uit dankbaarheid aan zijn vrouw voorstelde, waarop Johnny met een uitgestreken gezicht ‘Bonjour, madame’ zei, ‘weer een beetje tot bedaren gekomen?’

Op Rep kun je niet boos worden, een verworvenheid die hij deelt met Swat Van der Elst. Leo over zijn broer: ‘Ik heb hem nooit ruzie weten maken, ook niet als er verkeerde opmerkingen werden gemaakt.’

Jan Ceulemans: ‘Swat was een simpele jongen. Een vedette die geen vedette was.’

François Van der Elst gaat de geschiedenis in als een van de grootste vedetten die RSC Anderlecht ooit bezat.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234