Eigen imams eerst: hoe Erdogan ook de Turken in België controleert

Turks geweld in de straten in Vlaanderen: na de ‘militaire coup’ in Turkije werd opnieuw duidelijk hoe president Erdogan de Turkse gemeenschappen in Europa stuurt. Dat doet hij volgens een beproefd recept: een cocktail van nationalisme en bloed-en-bodemdenken, religieuze druk en sociale chantage, de dreiging van represailles op familie in het thuisland en uiteraard geld. In België financiert hij een religieus-politiek netwerk van vzw’s, moskeeën, imams en politici die de Belgische Turken islamitisch en Turks moeten houden.

'Mehmet Görmez, de grote baas van de Diyanet, kreeg van Erdogan een Mercedes van 300.000 euro cadeau en gaat in ruil daarvoor tekeer tegen de seculiere Turken'

In Oostenrijk kwamen na de coup duizenden Turken op straat om hun steun aan Erdogan te betuigen en tot wraak en moord op te roepen. De Oostenrijkse christendemocratische minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz verklaarde dat die betogingen opgezet spel waren: de Oostenrijkse regering zou over harde bewijzen beschikken dat het Erdogan-regime in Ankara de Oostenrijkse Turken opjut.
Ook in België kwamen honderden Turken op straat: in Maasmechelen en Brussel werden ramen en deuren verbrijzeld en werd er met stenen gegooid, in Beringen dreigde men het gebouw van een vzw rond Erdogans nieuwste doodsvijand Fethullah Gülen in brand te steken. ‘Verbrand ze levend!’ werd er gescandeerd. Was dit ook door Ankara georkestreerde intimidatie en agitatie? De man die in Beringen mee opriep tot de rellen, is Ahmet Koç, een politicus uit de Beringse deelgemeente Beverlo.

‘Allah, bescherm ons land tegen deze verraders. Sta op, landgenoten, en vervoeg onze rangen. Geef deze verraders geen kans,’ schreef Koç in het Turks op zijn Facebookpagina, en even later braken de onlusten uit. Koç liet zijn woorden niet lang online staan, maar in Het Nieuwsblad ontkende hij niet dat hij die oproep had gedaan. Alleen was die ‘niet voor hier bedoeld, maar voor Turkije’. Koç voelde zich dus zeker niet verantwoordelijk voor de rellen.

'De Turkse Diyanet-imams houden de Turken in het buitenland in de gaten en rapporteren religieuze en politieke dissidentie'

Het is niet de eerste keer dat Koç achter Recep Erdogan gaat staan. Zo zei hij in april van dit jaar dat Erdogan, die ondertussen alweer meer dan veertig journalisten heeft laten oppakken, de persvrijheid in Turkije niet beknot. Journalisten die wereldkundig maken dat de Turkse geheime diensten in het geniep wapens leveren aan islamistische terreurorganisaties in Syrië, verdienen het om te worden opgepakt en veroordeeld, vond hij, want zij gooien immers staatsgeheimen op straat.


Vorig jaar sprak Erdogan in Hasselt 25.000 enthousiaste Turken toe.

Is die steun toeval? Niet echt. Ahmet Koç is al jaren een belangrijk lid van het Belgische netwerk waarmee Erdogan de Turken in België aan zich bindt en waarmee hij zijn binnen- en buitenlandse vijanden bestrijdt. In dat netwerk zitten organisaties als de Union of Turkish Democrats (UTD), een vereniging van ‘Turkse zakenmannen’ die lobbyt voor Erdogan en zijn Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) en zowat overal in West-Europa knooppunten heeft. Het was de UTD die Erdogan vorig jaar naar Hasselt bracht, waar de Turkse president een speech afstak voor 25.000 enthousiaste Turken. De organisatie is geëvolueerd uit Milli Görüs, een Turkse radicale groep waar ook Erdogan en zijn AKP uit zijn gegroeid. In een rapport dat Lodewijk Asscher, de Nederlandse socialistische minister van Sociale Zaken, in 2014 liet maken over de Turkse islam in Nederland, werd Milli Görüs omschreven als ‘een politieke beweging met een duidelijke Turkse nationalistische en islamitische agenda, gericht op een soort morele herbewapening. De beweging is van oorsprong antiwesters en probeert de samenleving via parlementaire weg te islamiseren’. Maar het belangrijkste instrument van Erdogan in België is de Diyanet.


Belgische klootzakken

Ahmet Koç is een Limburgs politicus met Turkse wortels, een serieus stemmenkanon in de Turkse gemeenschap in Limburg. Hij is lid van de SP.A en was adviseur op de kabinetten van ministers als Johan Vande Lanotte en Peter Vanvelthoven. Daarnaast werd Koç gemeenteraadslid in de stad Beringen en schepen van Lokale Economie. Vandaag is hij Limburgs provincieraadslid en tweede ondervoorzitter van de provincieraad en heeft zijn ex-vrouw Duygu Akdemir zijn plaats als schepen in Beringen overgenomen.


Ahmet Koç (uiterst links) neemt machoposes aan in het gezelschap van ruig uitziende heren in boksclub No Limit, waarvan Koç voorzitter is.

Op zijn Facebookpagina, waar vrienden het hebben over ‘Belgische opportunistische klootzakken en verraders’, post Koç foto’s waarop hij ligt te loungen aan het zwembad in beachclub Baouzza in Diepenbeek of waarop hij machoposes aanneemt in het gezelschap van ruig uitziende heren in de gym van Turks jeugdhuis en boksclub No Limit, waarvan Koç voorzitter is. Het niet door de stad Beringen erkende No Limit werd in 2006 opgericht als een kick- en thaiboksclub, maar werd in 2010 overgenomen door Koç, die er een jeugdclub van maakte. Koç houdt klaarblijkelijk van gevechtssporten en organiseerde in 2013 met No Limit nog een N1 Challenge Fight Night in Beverlo.

Maar Ahmet Koç is vooral een diepgelovige moslim én een mannetje uit het Turkse Diyanet-netwerk, waarmee het regime van Erdogan de Turken in België controleert. Hij is al meer dan tien jaar de invloedrijke secretaris van de vzw Diyanet Beringen Fatih Moskee Culturele, Sociale en Hulpvereniging, gevestigd in een deelgemeente van Beringen, de stad waar naar verhouding de meeste Turken wonen. De vzw beheert een grote moskee en is op financieel vlak een belangrijk onderdeel van de Diyanet van België. Dat is dan weer de Belgische poot van de Diyanet Vakfi, het Presidium voor Godsdienstzaken dat onder het Turkse ministerie van Algemene Zaken valt en al sinds 1924 bestaat. Het religieuze staatsapparaat werd na het opdoeken van het Ottomaanse kalifaat in Turkije opgericht door Kemal Atatürk, die in het begin van de vorige eeuw de Turkse maatschappij wilde seculariseren en de conservatieve vormen van de islam die werden beleden in Aziatisch Turkije wilde uitbannen. Dat kon alleen, vond Atatürk, door de islam onder staatscontrole te brengen en zelf imams op te leiden.

Jarenlang heeft de Diyanet dat gedaan in de geest van het seculiere en moderne Turkije dat Atatürk voor ogen had. Maar dat veranderde toen Erdogan en zijn AKP de macht in Turkije naar zich toe trokken. Nu doet Erdogan met de Diyanet het tegenovergestelde van wat Atatürk bedoelde: hij gebruikt het staatsorgaan om van bovenaf een fundamentalistische, nationalistische en exclusief soennitische islam op te leggen. Via dezelfde weg verkoopt hij ook zijn politieke boodschap en de theorie dat Turken in het buitenland niet mogen integreren in hun gastland. Onder zijn bewind is de Diyanet extreem uitgebouwd: ze beschikt nu over een tv-station en verschillende radiozenders, heeft meer dan 120.000 mensen in dienst en krijgt van Erdogan een gigantisch jaarbudget van meer dan 1 miljard euro toegeschoven – veel meer dan andere grote Turkse ministeries.

'Het Turkse regime gaat de klok rond korans drukken om die over de hele wereld te verspreiden'

De grote baas van de Diyanet is Mehmet Görmez, een loyale medestander van Erdogan. Hij heeft net aangekondigd dat het Turkse regime heeft beslist om de klok rond korans te gaan drukken om die over de hele wereld te verspreiden. Met Turkish Airlines vliegt Görmez de aardbol rond om de Turkse islam te propageren, nieuwe Turkse moskeeën op te richten en de bestaande aan het regime-Erdogan te binden, tot in Kameroen en Haïti toe. Het hoofd van de officiële Turkse islam kreeg onlangs een Mercedes van 300.000 euro cadeau van Erdogan en gaat in ruil daarvoor tekeer tegen de seculiere Turken. Volgens Görmez berokkenen die Turkije schade, en op Twitter schreef de Diyanet-baas dat de coup tegen Erdogan ‘het hoogste verraad aan de edele godsdienst van de islam is’. De Diyanet heeft dan ook laten weten dat mensen die bij de staatsgreep betrokken waren, geen recht hebben op een religieuze begrafenis.


Religieus monopolie

Het religieuze monopolie van de Diyanet in het Turkije van Erdogan is totaal. De organisatie, die opereert vanuit de reusachtige Kocatepe-moskee in de hoofdstad Ankara en zeer nauwe banden heeft met de AKP, controleert en financiert ondertussen al 90.000 moskeeën, waarvan het gros werd gebouwd onder het Erdogan-regime. Maar ook in het buitenland staat het merendeel van de Turkse moskeeën nu onder supervisie van de staatsreligie van Erdogan. De Diyanet heeft immers overal in Europa filialen.

De Diyanet van België controleert een resem Turkse moskeeën, ontvangstcentra en culturele en sociale centra, die ondergebracht zijn in een waaier van regionale vzw’s rond de centrale Diyanet-vzw Association Internationale Religieuse Islamique Turque de Belgique (AIRITB) in Sint-Joost-ten-Node. Ondertussen gaat het over een kleine 75 moskeeën, verspreid over het hele land, zegt Diyanet-advocaat Kursat Bilge. Ze worden bemand door imams uit Turkije die door de Turkse overheid worden uitgekozen én betaald. Bij hun benoeming door de Turkse regering worden die imams vreemd genoeg niet gescreend door de Belgische overheid, die zich daarvoor dus volledig verlaat op het regime van Erdogan.

Woordvoerder Sieghilde Lacoere van het kabinet van CD&V-minister van Justitie Koen Geens, die bevoegd is voor de erediensten, zegt: ‘De imamopleiding van de Diyanet in Turkije is zeer gedegen.’

Sieghilde Lacoere «Ze staat een gematigde interpretatie van de islam voor. De imams krijgen ook een intensieve cursus die specifiek gaat over de islambeleving in het land waar ze naartoe worden gezonden.»

Maar is de Turkse Diyanet echt een garantie op een niet-radicale, Europese islam? Vaak spreken de Diyanet-vertegenwoordigers niet eens de taal van het gastland en hebben ze geen band met de plaatselijke bevolking en cultuur. Ze mogen ook niet langer dan vijf jaar in Europa blijven van de Turkse overheid, om te voorkomen dat ze zouden ‘verwestersen’. Volgens de Franse politicoloog Benjamin Bruce duidt het grote aantal Diyanet-imams dat na het beëindigen van hun missie in Europa naar veel radicalere vormen van islam overloopt, en in Europa probeert te blijven om haat te gaan prediken in niet-erkende moskeeën, dat deze theorie niet sluitend is. De Turkse Dinayet-imams beschikken ook over paspoorten waarmee ze ongestoord van en naar de Europese Unie kunnen reizen – paspoorten die ze vaak proberen te behouden, ook nadat hun missie in Europa is afgelopen.

Lacoere «Alle buitenlandse imams die in Belgische moskeeën komen werken, hebben het statuut van werknemer, maar ze zijn vrijgesteld van de arbeidskaart die je normaal nodig hebt om als buitenlander in België arbeid in loondienst te kunnen verrichten. Op basis van die vrijstelling vragen ze een verblijfsvergunning aan. Die moet jaarlijks verlengd worden en na hun missie dienen ze het land te verlaten. Bij elke visumaanvraag wordt trouwens advies gevraagd bij het Orgaan voor de Coördinatie en de Analyse van de Dreiging (OCAD), de militaire veiligheid en de Staatsveiligheid.

»In sommige, zeldzame gevallen proberen imams inderdaad op een andere manier verblijfsrecht te bekomen. Maar sinds een aantal maanden worden er geen visa meer uitgereikt of verlengd voor imams die in niet-erkende moskeeën willen werken.»


Sermoenen en spionnen

Ook de Europese islam waar veel politici in Europa werk van willen maken, is niet gediend door het bijna-monopolie van de Diyanet op de Turkse moskeeën. Zo neemt de Diyanet bijvoorbeeld de opvoeding van jonge Turken op zich, en dat doet ze niet volgens de regels van de Belgische rechtsstaat, maar volgens de voorschriften van de koran. Ze voorziet ook gulle beurzen voor studenten die in Turkije aan islamscholen en -universiteiten willen studeren en bouwt hier islamscholen om de Turkse islam te verspreiden.

Eén van de moskeeën in handen van de Diyanet van België is de Groene Moskee in het Limburgse Houthalen. De ondervoorzitter van de bijbehorende vzw is de Houthalense Turk Buzey Izzet, die tegelijkertijd ook de penningmeester is van de vzw Internaat Houthalen. In de Wilderozenstraat in Houthalen beheert die vzw een stuk grond en een pand waar op dit moment al islamonderwijs wordt gegeven. Maar de Diyanet heeft grotere plannen aan de Wilderozenstraat. Ze wil er een fonkelnieuw gebouw optrekken voor een soort islamschool op middelbaar niveau. Daar zullen moslimleerlingen opgeleid worden die vervolgens in Turkije een imamopleiding zullen volgen. Hoe dat te rijmen valt met de Belgische onderwijswetgeving, de Belgische schoolplicht en het idee van een Europese islam?

De Diyanet, die wordt erkend door de Belgische en Vlaamse overheid, blijkt lak te hebben aan een Europese islam. Dat hebben haar Belgische vertegenwoordigers al diverse keren laten weten. Zij vinden niet dat Europa nood heeft aan in Europa gevormde geestelijke leiders die een nieuwe islam mét respect voor de westerse waarden en vrijheden propageren. Wat hen betreft mag de Belgische overheid geen imamopleidingen organiseren. Die moeten in handen van het Turkse regime blijven.

Lacoere «Minister Geens heeft in maart van dit jaar aangedrongen op een onderhoud met de heer Görmez, de voorzitter van de Diyanet, om de kwestie van de Turkse imams en de organisatie van een imamopleiding in België aan te kaarten. De minister streeft al sinds zijn aantreden naar een erkende imamopleiding in België om een geïntegreerde islam te stimuleren en buitenlandse financiering tegen te gaan. De gesprekken daarover zijn bezig. Maar het is uiteraard een evenwichtsoefening tussen godsdienstvrijheid, het weren van buitenlandse invloeden en de aanvaarding van homegrown imams door de lokale geloofsgemeenschappen. De door de Diyanet uitgestuurde imams hebben te weinig voeling met jongeren hier, omdat ze de taal niet spreken en onze cultuur niet kennen.»

Het kabinet van CD&V-minister van Onderwijs Hilde Crevits laat weten dat er op dit moment nog altijd geen aanvraag is binnengekomen voor een islamschool in Houthalen bij het Agentschap voor Onderwijsdiensten.


De verheven leider

De Turkse imams dragen evenmin bij tot de integratie van Turken in hun gastland. Integendeel, zij werken die zelfs actief tegen, zegt Ralph Ghadban, een Duitse islamwetenschapper. Ghadban, die de preken van de Diyanet-imams volgt, zegt dat zij de spreekbuis zijn van Erdogan, alsmaar militanter te werk gaan en een extreem Turks nationalisme door hun islam roeren tijdens hun preken op vrijdag.

Die wekelijkse sermoenen zijn een staatszaak voor Erdogan. De imam-hatip, de voorlezers van sermoenen in Turkse overheidsdienst in de Europese moskeeën, lezen wekelijks een door ambtenaren van de Diyanet voorgeschreven en door Erdogan goedgekeurd eenheidssermoen voor. In die preek, die wordt uitgesproken in alle Diyanet-moskeeën ter wereld, ligt het accent op de politiek van Erdogan, een combinatie van een politieke islam, een agressief nationalisme en een expansief groot-Turkse gedachte.

Lacoere «De sterke verwevenheid van de Diyanet en haar imams met de Turkse staat stelt uitdagingen die losstaan van religie, maar die niet zonder gevolgen zijn op het vlak van integratie van de Turken in België.»

'Landverraders met onzuiver Turks bloed'

Erdogan ambieert een nieuw Ottomaans rijk, naar de ideeën van zijn grote held, de dichter en islamistische fascist Nezil Facip Kizakürek, die in de vorige eeuw droomde van een ‘gezuiverd’ Turkije onder leiding van een ‘verheven leider’. Helemaal in de stijl van de Volksduitsers van Adolf Hitler, de buiten Duitsland levende Duitsers die een onlosmakelijk deel uitmaakten van het ‘Germanendom’ zoals Hitler dat zag, bindt ook Erdogan de Turkse diaspora aan het moederland. Turken zijn Turken, stelt Erdogan, ook al wonen ze al generaties lang in het buitenland. Hun prioriteit ligt in Turkije, bij de Turkse staat en de islam. Wat Erdogan ‘assimilatie’ noemt, de integratie van Turken in hun gastland, is absoluut uit den boze. Toen een aantal Duitse parlementsleden van Turkse afkomst in juni van dit jaar de erkenning van de Armeense genocide door het Duitse parlement goedkeurden, noemde Erdogan hen ‘landverraders met onzuiver Turks bloed’.


Allen naar Mekka

De Diyanet laat zich dus niet alleen in met religie. Voor het regime-Erdogan zijn politiek, religie en het leven verstrengeld. De Diyanet en haar religieuze ambtenaren bemoeien zich met alles wat het openbare en het privéleven van de in België wonende Turken aangaat. Ze helpt hen met juridisch advies, met de bouw van moskeeën, met het verzamelen van giften voor islamitische doelen, met het bedrijven van islamitische wetenschap, met het regelen van reizen naar Mekka, met de repatriëring van de lichamen van in België gestorven Turken, enzovoort. Bovendien heeft de Diyanet in België de hand gelegd op meer dan honderd vzw’s, culturele en sportieve verenigingen die de ontmoetingsplaatsen en vaak gesegregeerde en vrouwonvriendelijke theehuizen beheren waar veel Turken hun sociale leven doorbrengen. En tegelijkertijd zijn de imams ook actief als informanten en spionnen voor het regime: ze houden de Turken in het buitenland in de gaten en rapporteren religieuze en politieke dissidentie.

Dat de Diyanet en Erdogan religie gebruiken om de Turkse migratie te controleren, blijkt ook uit een onderzoek van de in Engeland opgeleide professor Zana Citak, van de Technische Universiteit van het Midden-Oosten in Ankara. Ik spreek professor Citak aan in Ankara, maar na een verkennend gesprek laat ze niets meer van zich horen. Begrijpelijk in het huidige Turkse klimaat, waar kritische kanttekeningen niet meer in dank worden afgenomen.

En Erdogans aanpak wérkt. Naast de eveneens door Erdogan gecontroleerde Turkse zenders op de schotelantennes, zijn de door de Turkse president uitgezonden geestelijken de belangrijkste en soms zelfs enige bron van religieuze en politieke informatie voor veel Turken in de diaspora. Ze keren zich af van de samenleving in hun gastland en sluiten zich op in parallelle gemeenschappen, op Turkije gerichte religieuze en economische cocons. De imams zijn vaak bepalend in hun levenshouding: zo stemt 70 procent van de Turken in België, die bijna allemaal een dubbele nationaliteit en stemrecht in Turkije hebben, voor de AKP. Terwijl ze in België vaak voor linkse en groene partijen kiezen.

Desondanks ontkent Coskun Beyazgül, de algemeen directeur van de Diyanet van België, ten stelligste de toegenomen invloed van Erdogan en de AKP in de Turkse diaspora. Hij zegt dat er geen band bestaat tussen de Belgische Diyanet en de Turkse overheid. Hij noemt de Diyanet van België een internationale vzw die op geen enkele manier gelieerd is met de Diyanet in Turkije. Maar dat lijkt weinig waarschijnlijk. Alleen al uit de mensen die aan de leiding van de Diyanet van België staan, blijkt dat de twee verweven zijn. Ömer Faroek Turan, de vroegere voorzitter van de Diyanet van België, gaf bijvoorbeeld als domicilie het adres van de Turkse ambassade in Brussel op. Dat lag voor de hand: Turan werkte als adviseur in de Turkse ambassade. En ook de huidige voorzitter, Halife Keskin, en de ondervoorzitter Adil Sjahin zijn ‘religieuze adviseurs’ in de Turkse ambassade.


Troebele financiën

Ook de financiën van het kluwen van de Diyanet zijn niet meteen transparant. Er is geen enkele controle op het geld – bijna uitsluitend cash uit schenkingen – dat de organisatie binnenstroomt. Wat de aard van dat geld is – wit, zwart, misdaadgeld? Waar het vandaan komt en waar het naartoe gaat? Feit is dat veel van de vzw’s uit het Turkse religieuze en politieke netwerk zich niet aan de regels en verplichtingen van het Belgische vennootschapsrecht houden.

'De vzw Diyanet Beringen van secretaris Ahmet Koç is gelieerd met de moskee El Fatih, met zijn voor Vlaanderen nogal unieke minaretten'

De vzw Diyanet Beringen van secretaris Ahmet Koç, bijvoorbeeld, beheert een Turks cultureel centrum in Koersel en is gelieerd met de Turkse moskee El Fatih, met zijn voor Vlaanderen nogal unieke minaretten van 26 meter hoog. In 2006 werd er door de vzw een ontmoetingscentrum gebouwd naast de moskee. Het prijskaartje? Meer dan 500.000 euro, verklaarde secretaris Koç toen. Maar hoeveel het gebouw echt heeft gekost, hoe één en ander gefinancierd werd en wat de bepaald niet kleine vzw jaarlijks omzet, kunnen we niet nagaan. De vzw Diyanet Beringen trekt zich immers niks aan van de Belgische vennootschapswetgeving. In de afgelopen tien jaar heeft ze welgeteld één keer een jaarrekening ingediend, zegt men ons bij de rechtbank van koophandel in Hasselt, ook al zijn vzw’s verplicht dat elk jaar te doen.

Koç neemt het sowieso niet nauw met de Belgische spelregels. Alle politici met een openbare functie zijn verplicht om elk jaar een lijst in te dienen met al hun bezoldigde en onbezoldigde ambten, mandaten en beroepen. In tien jaar tijd heeft Koç dat welgeteld één keer gedaan, zij het onvolledig. Zijn mandaat in de raad van bestuur van de El Fatih-moskee hield hij achter.

John Crombez, de voorzitter van de SP.A, bevestigt dat hij een probleem heeft met Koç. Hij wil hem uit de partij zetten en daartoe zal een administratieve commissie Koç’ liefde voor Erdogan onderzoeken. Maar Crombez zegt niet wat hij vindt van een partijlid dat zich niets aantrekt van de Belgische wetgeving, zijn mandatenlijst niet inlevert en een vzw beheert die zijn jaarrekeningen niet neerlegt, waarmee op z’n minst de schijn wordt gewekt dat die één en ander te verbergen heeft.

John Crombez «Ik heb geen weet van de dingen die u me voorlegt. Wij hebben geen geheime dienst die al onze leden en mandatarissen screent. We zouden dat niet willen, en ik hoop dat u dat ook niet zou willen.»

Bij minister Geens is men een stuk duidelijker.

Lacoere «Minister Geens erkent dat er vzw’s zijn die hun jaarrekeningen niet neerleggen. Hij heeft dit probleem al vaker aangekaart bij het College van procureurs-generaal, dat heeft gezegd dat ze de controles op het neerleggen van jaarrekeningen zal opvoeren.»

Ahmet Koç zelf reageerde niet toen we hem via mail en Facebook probeerden te interpelleren over de jaarrekeningen van de vzw Diyanet Beringen. En hoe zou het wat dat betreft met de centrale Diyanet-vzw AIRITB in Brussel zitten?

‘Onze jaarrekeningen worden elk jaar neergelegd zoals het hoort,’ zegt Diyanet-advocaat Bilge. ‘We zijn met alle regels in orde en we zijn een transparante organisatie.’

De centrale Brusselse vzw legt zijn jaarrekeningen echter niet neer bij de Bank van België, waar grote vzw’s dat verplicht moeten doen om vervolgens gepubliceerd te worden in de Balanscentrale, maar bij de Brusselse rechtbank van koophandel, waar kleine vzw’s hun balans mogen afgeven en waar ze meer uit het oog blijven. Maar de centrale Diyanet-vzw is echt niet klein, het is zelfs een zeer rijke organisatie.

HUMO Alle moskeeën en bijbehorende panden, centra en gronden uit het Diyanet-netwerk worden automatisch eigendom van de Diyanet-vzw.

Kursat Bilge (Diyanet-advocaat) «Alle vastgoed wordt aangekocht door de plaatselijke Turkse gemeenschap. Zij verzamelt de fondsen en schenkt die vervolgens aan de vzw in Brussel, die in naam van de gemeenschap de gronden aankoopt en de gebouwen financiert. Je hoeft daar niets achter te zoeken. Wij doen dat gewoon om te voorkomen dat religieuze gebouwen die de gemeenschap bedienen, in handen van privépersonen zouden blijven. En als de gemeenschap niet voldoende geld heeft, dan zorgt de vzw voor de financiering van moskeeën en culturele en sociale centra. Zij leent het geld dan bij haar vaste bank, KBC.»

HUMO Ondertussen moet de Diyanet van België een indrukwekkende hoeveelheid vastgoed bij elkaar hebben gespaard, gratis. Wat is de geschatte waarde van al die bezittingen?

Bilge «Tja, 75 moskeeën en bijgebouwen, ontvangstgebouwen en culturele en sociale centra… Het is wel wat. Maar hoeveel het allemaal samen is, weten we niet. Het is religieus vastgoed, hè. Wij hebben niet de behoefte om te gaan berekenen hoeveel dat samen waard is. Die panden zijn ook niet allemaal even chic en duur: sommige zijn nauwelijks 100.000 euro waard. Maar er zijn natuurlijk ook duurdere en grotere moskeeën op goeie locaties, en die zijn veel meer waard.»

Algemeen directeur Coskun Beyazgül ontkent dat de Diyanet van België middelen ontvangt van de Diyanet in Turkije, maar geeft wel toe dat het geld waarmee de imams in België worden betaald, uit Turkije komt. En ook de Belgische overheid financiert dit Turkse staatsapparaat. In Vlaanderen gaat de Diyanet zelfs aan de haal met het gros van de subsidies die de Vlaamse overheid opzijzet voor de erediensten. In 2014 was dat bijna 1 miljoen euro. Meer dan 60 procent van dat bedrag ging naar de moskeeën van de Diyanet, een organisatie die de integratie van de Turken niet meteen bevordert.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234