'Eigen kweek kerstspecial': Wim Willaert met toeters en ballen

Kan een mens zich een mooier kerstcadeau wensen dan een kerstspecial van ‘Eigen kweek’? De dennenboom-, ballen- en piekenperikelen van de familie Welvaert zullen ons – dat hopen we, tenminste – in één uur van onze kerstdepressie bevrijden.

'Ik ben een meesterlijke prutser'

‘Die kerstspecial stond al op de agenda vanaf het moment dat we hadden besloten dat het niet bij één seizoen ‘Eigen kweek’ zou blijven.’

Wim Willaert «We hebben toen ook meteen gezegd dat we drie reeksen zouden maken. Drie seizoenen is goed: dan is het af. Als ik ergens niet van hou, dan is het van series die niet ophouden. Ik kijk op Netflix ook pas naar een serie als die beëindigd is. ‘Breaking Bad’, bijvoorbeeld, heb ik niet bekeken tot ik wist dat er geen afleveringen mee bij kwamen. Anders leef ik van de ene cliffhanger naar de andere en heb ik het gevoel dat ik voor eeuwig vastzit.

»Vond je de cliffhanger op het einde van het tweede seizoen van ‘Eigen kweek’ trouwens niet fantastisch? Ik was er verliefd op. Je ziet Maaike Cafmeyer (politieagente Chantal Vantomme, red.) naar ons kijken en denken: het zijn de Welvaerts die kweken. Ze wéét het. Ze heeft het door. En dan – báf – het einde. Geweldig! Ik zou vasthangen.

»Ik ben heel snel verslaafd. Op mijn 25ste speelde ik vaak op de playstation met een vriend en ik weet nog goed dat we vaak tegen elkaar zeiden: ‘We zouden nu best gaan slapen, het zal wel twee uur zijn.’ En dan keken we op de klok en zagen we dat het al zeven uur ’s ochtends was. Nu, ondertussen heb ik mijn leven zo weten te organiseren dat ik van al mijn verslavingen af ben, behalve de sigaret.»

HUMO Waar komt die hang naar afhankelijkheid vandaan?

Willaert «Ik weet het niet. In een artikel over ADHD las ik dat het gevecht van een kind met ADHD neerkomt op: death to boredom. Ik ben zo’n kind. Niks vreselijker dan verveling. Eén van de eerste stukken waarin ik speelde was oersaai en ik moest het vijftig keer opvoeren: ik werd zot. Ik heb toen aan Jo De Meyere, die ook meedeed, gevraagd: ‘Hoe vaak gebeurt dit?’ ‘Een keer om de acht jaar,’ zei hij. ‘Als het zo zit, zoek ik een andere job,’ dacht ik. Vanaf dan heb ik mijn muil opengetrokken zodra iets me niet beviel. Maar ja, als je dat doet, ben je geen braaf acteurtje meer en zullen negen van de tien regisseurs je niet meer vragen. Dat gezegd zijnde: degenen die dan toch nog met je werken, wíllen dat ook wel echt. En dat zijn natuurlijk de goeie: Arne Sierens, Johan Dehollander…»

HUMO Je dacht niet: voor hetzelfde geld krijg ik helemaal geen werk meer.

Willaert «Nee. Ik ben pas op mijn 36ste aan een gezin begonnen. Wat had ik te verliezen? Niks. En tegen de tijd dat ik kinderen kreeg, was mijn wildheid geïnstitutionaliseerd en bleef ik werk krijgen.»

HUMO Heb je – om elke vorm van verveling te voorkomen – nooit overwogen om zelf iets te maken?

Willaert «Als ik alleen ben, studeer ik. Ik ben dan een student van het leven, die boeken leest, insecten bestudeert... Initiatief nemen, echt gaan zitten en zeggen: ‘Nu begin ik met iets’, dat zit niet in mij. Ik heb dat geaccepteerd. Om die hiaat te vullen heb ik zelfs een truc gevonden: als ik een idee heb, probeer ik er anderen voor te enthousiasmeren. Net zo lang tot er iemand zegt: ‘Oké, volgende week woensdag komen we samen.’ En dan bén ik daar.»

HUMO Het is je hoe dan ook niet slecht vergaan tot nu toe. Je won dit jaar nog de Magritte du Cinéma voor Beste Acteur, en schittert in ‘Le ciel flamand’, de nieuwe film van Peter Monsaert. Over die rol zei je: ‘Ik ben nog nooit zo lelijk geweest.’

Willaert «Ik vind mezelf echt niet mooi in die film. Ik word sowieso meestal gecast om dwaze mensen te spelen – serieuze dwaze mensen, grappige dwaze mensen – maar ik ben ook wel een mooie man. Ik ga binnenkort eindelijk aan een paar projecten beginnen waarvoor ze mij wilden in de rol van knappe man. Dat vind ik heel aangenaam.»

HUMO Ben je ijdel?

Willaert «Weet je, tot anderhalf jaar geleden had ik een heel laag zelfbeeld.»

HUMO Huh? Hoe kan dat nu? Na al dat succes? Na al die prijzen?

Willaert «Tja. De dag nadat ik gelauwerd werd, waren die prijzen bij wijze van spreken al doorgesjast. Ik nam die prijzen niet mee in mijn persoonlijke rugzak. Pas het laatste anderhalf jaar ben ik mezelf een beetje beginnen te appreciëren. Erg, hè, dat ik dat gevoel nu pas heb.»

HUMO Wat is er gebeurd?

Willaert «Ontmoetingen. Iemand die me geholpen heeft mijn gevoel van zelfwaarde te vinden. Het is ongelofelijk, maar daarvoor was er geen moment dat ik graag in de spiegel keek.

»Ik werkte keihard aan iedere rol die ik speelde, had er álles voor over om het goed te doen. Dat heb ik van mijn vader. Die was leraar. Hij was heel minutieus, heel streng en heel rigide. Niemand die hem als leraar heeft gehad, zal hem vergeten zijn. Nu, hij was ook rechtvaardig. Als er geen reden tot straffen was, strafte hij niet. Maar hij hanteerde een ijzeren regime. Je wist als leerling heel goed wat je wel en niet moest doen. Dus als je de regels overtrad, wist je wat er je boven het hoofd hing. Hij was echt nog de laatste der Mohikanen: zijn straffen waren nét niet fysiek.

»Ergens lijk ik op hem. Ik ben eigenlijk ook heel rigide, alleen heb ik alle meetlatten weggegooid en ben ik naar de andere kant doorgeslagen. Ik vind dat alles open en los moet zijn en ben daar overdreven consequent in. Nu, die houding heeft mij veel opgeleverd als acteur. Nu voel ik dat.»

'Mensen die niet in een inrichting zitten, zijn de normale zieken. Maar reken maar dat ze ook allemaal ziek zijn'

HUMO Is je vader nu trots op je?

Willaert «Ja, gij! En mijn mama ook.»

HUMO Eind goed, al goed.

Willaert «Maar dat is ook nog maar pas, hè. Terwijl ik in zulke mooie theaterstukken heb gespeeld. Ik was een theaterbeest. Mensen hielden van mij. Maar mijn ouders zagen het niet. ‘Kindje,’ zei mijn moeder weleens na afloop van een voorstelling, ‘wat moest jij daar nu weer allemaal doen?’ Ik deed zó mijn best, maar het was nooit goed genoeg. En opeens kwam ‘Eigen kweek’ en was alles goed. Ze zijn enorm trots. Al zullen ze dat nog steeds niet met zoveel woorden zeggen. Dat blijft raar. Als mijn zoon iets heeft klaargespeeld, zal ik altijd zeggen: ‘Knap gedaan!’

»Ach, ja: aan mijn vaders verwachtingen voldoen was voor mij sowieso onmogelijk. Ik was hyperkinetisch, dat is de schuld van mijn hersenen. Ik weet nog dat ik in de klas zat en dat mijn benen vanbinnen begonnen te kriebelen. Dan moest ik gaan staan omdat ik het echt niet meer kon houden. Straf dat ik gekregen heb! Zeker van mijn vader. Toen ik hem als leraar had, wou hij absoluut vermijden dat de klas het gevoel kreeg dat ik voorgetrokken werd. Maar mijn vader heeft klasse: als ik straf had, vertelde hij dat nooit aan mijn moeder. Dat was iets tussen hem en mij.»

'Bijna elke liefde wordt gesmoord in het vooropgestelde plaatje van papa, mama, carrière, huisje, kinderen, auto en remorque'


Prr-tuut-tuuuut

HUMO Je bent altijd goedgezind. Ik kan me niet voorstellen dat je dat als kind niet was.

Willaert «Toch was ik geen gelukkig kind. Ik was de jongste en had het gevoel dat ik een enig kind was, een buitenbeentje. Toen ik 12 was, moest ik er mijn zussen op attent maken dat ze hun baby niet op tafel moesten verversen terwijl ik aan het eten was.

»En dan had ik nog die rare hersenen. Nu, dat was ook mijn geluk. Ik kon mensen aan het lachen brengen, voor ambiance zorgen in de klas. Maar ik wou dat ik als kind al had geweten wat voor een ongelofelijk parcours ik zou afleggen. Ik had geen idee hoe het met mij zou aflopen in het leven. Ik lag er wakker van.»

HUMO Waar was je bang voor?

Willaert «Ik voelde een enorme kracht in mij, maar ik wist niet waar die eindigde, waar die me heen kon sleuren. ADHD bestond nog niet. Ik was gewoon ‘ne lastige’. Elk jaar kregen mijn ouders van de leraar te horen: ‘Ik heb nog nooit zo’n vreselijke klas gehad.’ En dat kwam door mij. Ik had iets in mij, iets groots waarmee ik de hele klas deed kolken.

»Zelfs toen ik van de toneelschool afstudeerde, was ik bang. Ik herinner me nog goed dat mijn boezemvriend Wim Opbrouck me over Jozef van den Berg vertelde, de fantastische Nederlandse poppenspeler die op een dag het podium op was gestapt om te zeggen dat hij ermee stopte, en dan in een regenton is gaan wonen. Een échte mens, innemend en warm. Ik weet nog heel goed dat ik toen dacht: ‘Shit, ik ga als dorpsgek eindigen.’ Dat was mijn grote angst, dat ik ook in een regenton zou belanden. Die angst zorgde er ook voor dat ik mezelf nooit volledig durfde te geven. Pas toen ik bevestiging kreeg, en mensen als Johan Dehollander me aanmoedigden, ben ik me daarvan beginnen te bevrijden.

»Maar eigenlijk is het vooral dankzij Humo. Op mijn 32ste, in de tijd dat de computer nog prr-tuut-tuuuuut deed, vond ik in Humo een link naar de site Hersenstorm, van iemand die ADHD had. Al snel begreep ik: ‘Dat is wat ik heb.’»

HUMO Was dat geruststellend?

Willaert «Ongelofelijk! Want op die site stond: ‘Het is geen ziekte.’ En dan gaf die man een lijst met grootheden die allemaal ADHD hadden, Louis de Funès op kop (lacht). Hij schreef ook dat mensen met ADHD zich wel kunnen concentreren als ze echt door iets gepassioneerd zijn. Dan smijten ze zich volledig en kunnen ze anderen zelfs overtreffen.

»Concentratie is moeilijk voor ons, hè? Omdat wij divergent denken. Als ik jou vraag wat je deze ochtend gedaan hebt, zal je opsommen: ‘Ik stond op, nam een douche, heb iets gegeten.’ Ik zal antwoorden: ‘Ik ben opgestaan, heb mijn badjas aangedaan... O, nee: ik heb een handdoek omgeslagen, want mijn badjas... Man, wat ik gisteren heb meegemaakt: ik had mijn badjas gewassen en op het etiket stond dat hij in de kookwas mocht en...’ En op het laatst weet ik niet meer wat de vraag eigenlijk was.

»En hyperfocus, weet je wat dat is? Kijk, de meeste mensen die een serie schrijven, werken aan één scène tegelijk. Ik kan die scène niet los zien van het geheel. Toen ik met Bart Vanneste, Gilles Coulier en de rest aan ‘Bevergem’ werkte, kwam ik één keer om de twee weken langs en dan werd iedereen altijd heel kwaad op mij. Zij hadden dan net een scène met fantastische dialogen geschreven, maar ik zei: ‘Ja, maar als Claude nu dít zegt, kan hij straks niet dát zeggen.’ En dan had ik het over een scène die nog niet eens geschreven was. Voor mij zijn al die scènes één grote wolk en alles wat in mij opkomt, zweeft daarin rond. Als ik voor een rol aan het repeteren ben, moet je mij ook niet onderbreken voor gedetailleerde aanwijzingen, want ik ga helemaal op in mijn zoektocht, zit dan in die wolk.»

'Toen ik kind was, bestond ADHD nog niet. Ik was gewoon 'ne lastige''

HUMO Vind je het ook een voordeel dat je bent zoals je bent?

Willaert «Absoluut. Ik ben heel gevoelig. Ik hou van mensen. Ik sta open voor dingen. Ik ben een groot acteur! (lacht) Als je chance hebt – dat stond ook op die site over ADHD – dan vind je een weg, een manier om die speciale hersenen goed te gebruiken. Dat geluk heb ik gehad. Ik ken ook een geniale muzikant die zichzelf vaak laat opnemen. Die heeft die manier niet helemaal gevonden.

»Weet je, er is in Parijs een psychiatrische kliniek en daar hanteren ze de uitdrukkingen les normopath en les abnormopath – de normale zieken en de abnormale zieken. Mensen die niet in de inrichting zitten, zijn de normale zieken. Maar reken maar dat ze ook allemaal ziek zijn. Iedereen, zonder uitzondering. Zelfs onze koning heeft zijn eigen geestelijke afwijking: je bent een beetje neurotisch, of je hebt de kuisziekte. Je hebt perversies in je, en een beetje een speciaal seksleven. Maar de meeste mensen vinden een manier om ermee te leven. Of ze hebben een ziekte die veel mensen hebben, de ziekte om te volgen, bijvoorbeeld. Daar lijden héél veel mensen aan: en maar volgen, en maar volgen. Een ernstige ziekte, hè, want je verliest er je creativiteit en je individu door.»

HUMO Hoeveel van je creativiteit heb je van thuis meegekregen?

Willaert «Weinig. Wim Opbrouck heeft mij cultuur bijgebracht. Nu, mijn vader en moeder hielden wel van deutsche Musik – heel vreemd, want ze hebben de Tweede Wereldoorlog meegemaakt, en ze waren zeker niet pro-Duits. Ze hadden het weleens over de mooie soldaten die bij hen over de vloer kwamen, met blinkende knopen – ze waren kleine kinderen toen en die soldaten woonden bij hen in. Dat moest. Mijn oom heeft van één van hen, met wie ze ook liedjes zongen, eens een mondharmonica gekregen. Die muziek hadden we dus thuis.»

HUMO Jij speelt accordeon bij De Dolfijntjes en de Flat Earth Society van Peter Vermeersch. Je mocht wel naar de muziekschool.

Willaert «Vier jaar heb ik muziekschool gevolgd, en toen zat ik op het niveau van anderhalf jaar. Ik vervormde alle liedjes die ik op de piano moest spelen, kon de regels niet verdragen en ben er uiteindelijk aan de deur gezet. In Gent ben ik daarna in een covergroepje van een vriend trombone gaan spelen.»

HUMO En dat kon je zomaar?

Willaert «Nee, maar geef mij een instrument en je hebt veel kans dat ik er na een dag wel een melodie uit krijg. Ik ben een meesterlijke prutser, zegt Peter Vermeersch. Wat dat betreft heeft hij al mijn mogelijkheden al proberen te onderzoeken. ‘En nu ga je tapdansen en fluiten,’ zei hij dan bijvoorbeeld. En dat deed ik dan. Echt zalig.»

'Ik word meestal gecast om dwaze mensen te spelen, maar ik ben ook een mooie man'


Liefde als pensioen

HUMO Bijna vergeten: we moeten het nog over de kerstspecial hebben. Wat vind je eigenlijk van Kerstmis?

Willaert «Ach ja, Kerstmis. ‘Nodig eens een eenzame uit.’ Maar niemand doet dat, hè. ‘De staat zorgt voor bedelaars, want daar betalen we belasting voor,’ denkt iedereen. En dan storten ze nog iets voor Broederlijk Delen – dat moet volstaan. Terwijl er zoveel mensen zijn die uit de boot vallen. Vorige week nog vroeg een jongen me een euro. Een mooie jongen. Ik zei het hem: ‘Je bent zo mooi. Wat is er gebeurd?’ Zijn ouders waren vanwege faillissementen naar het buitenland gevlucht en de overheid had het huis waarin hij was achtergebleven, geconfisqueerd. Hij had dus geen domicilie en kreeg niets van het OCMW. Ik ben een pita met ’m gaan eten.»

HUMO Zijn ouders hadden hem volledig aan zijn lot overgelaten.

Willaert «Weet je, er is een staat in Amerika waar ze opeens ontdekten dat de criminaliteit gedaald was. De universiteit is toen gaan onderzoeken hoe dat kwam. Ze kwamen erachter dat twintig jaar eerder abortus legaal geworden was. Ik zeg niet dat ik voor abortus ben, maar ongewenste kinderen, die zelf ongewenste kinderen krijgen: dat zijn problemen die zich opstapelen. En in die staat waren er dus een heleboel ongewenste kinderen niet geboren. Een boel kinderen zonder liefhebbende ouders minder, een boel kinderen zonder gevoel van eigenwaarde minder, een boel kinderen minder die later misschien in de vergeetput van de gevangenis beland zouden zijn.

»In ‘Offline’, de vorige film van Peter Monsaert, speelde ik een man die uit de gevangenis kwam. Hij had daar niets geleerd. Zodra je een keer in de gevangenis terechtkomt, ben je meestal verloren. Behalve in Noorwegen. Daar werken ze aan het gevoel van eigenwaarde van gevangenen. Door hun een vak te leren: ze mogen op het land werken, schilderen of theater maken. Dat werkt. Ik ben ook gered door het theater.»

HUMO Wat zijn je plannen na ‘Eigen kweek’?

Willaert «Goh, die Magritte-prijs heeft de deur naar Frankrijk weer opengezet. Da’s goed, want ik wil niet dat ze mijn gezicht beu worden in Vlaanderen. Ik ben met castingdirecteurs aan het praten, mogelijk komen er drie films die allemaal over de liefde gaan.»

HUMO Voel je je in dat – immens moeilijke – aspect van het leven zeker van je stuk? Was je, om te beginnen, vroeger populair bij de meisjes?

Willaert «Enorm. Tot mijn 18de heb ik heel veel meisjes gekust. Ik had heel goed door: als ik bij dát meisje een beetje triest doe, dan héb ik haar. Maar die andere moet ik aan het lachen brengen om haar te strikken. Ik loog veel. Maar op mijn 18de ben ik daarmee gestopt. Ik besefte: zo zal ik de ware niet vinden. Ik zat geen vrouwen meer achterna; ik leefde gewoon. En dan gebeurt er op het vlak van de liefde niet zoveel. Dat stoorde me niet. Ik hou gewoon van iedereen, dacht ik.»

HUMO Weet je ondertussen hoe het moet: liefde?

Willaert «Het enige wat ik zeker weet is dat liefde niet mag zitten, ze moet bewegen. Als liefde hetzelfde is als tegen elkaar zeggen dat je altijd bij elkaar zult blijven, dan is het eigenlijk een soort pensioen. Misschien blijf je wel samen, maar het moet niet moeten. Snap je? Ik waarschuw mijn zoon ook: straks kom je de echte liefde tegen, maar kijk dan uit. Onze maatschappij is zo ingericht dat ze je verplicht die liefde te vermoorden door afbetalingen over je af te roepen, en samen te moeten werken en dan kinderen te krijgen. Je komt in een roulement terecht waardoor je in je agenda moet schrijven dat je seks zult hebben op donderdagmiddag, als Jonas naar de judo is. Daar wil ik een film over maken, over hoe bijna elke liefde gesmoord wordt in het vooropgestelde plaatje van papa, mama, carrière, huisje, kinderen, garage, auto en remorque.»

HUMO De val is de hang naar zekerheid. Heb jij geen zekerheid nodig?

Willaert «Goh. Ik zorg er wel voor dat ik veertien paar T-shirts heb, veertien paar slips en veertien paar sokken. Omdat ik dikwijls een dag of twaalf moet overbruggen. Díé zekerheid heb ik nodig. En een goed paar schoenen. Maar dat is het.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234