null Beeld

'El Chapo': Robin Hood of gevaarlijke drugsbaron? In vijf vragen en antwoorden bent u helemaal mee

Vandaag start in Brooklyn het langverwachte proces tegen drugsbaron ‘El Chapo’ (61), tot voor kort de meest gezochte crimineel ter wereld. Joaquín Guzmán Loera – zo luidt zijn echte naam – heeft ondertussen een eigen Netflixserie en sinds zijn arrestatie gaat het er bloederiger dan ooit aan toe in zijn thuisland Mexico. Aan de hand van deze vijf vragen en antwoorden bent u helemaal mee.

‘El Chapo’ - Spaans voor ‘de kleine’, de man meet slechts 1,55 meter – groeide op in een arm boerendorp in de Mexicaanse deelstaat Sinaloa. Op jonge leeftijd raakte hij betrokken bij cannabis- en heroïnehandel. Eind jaren 80 werd hij zelfstandig en speelde hij slim in op de enorme vraag naar cocaïne vanuit de Verenigde Staten. Dertig jaar later is hij één van de meest gevreesde misdadigers ter wereld, maar tegelijkertijd wordt hij als een soort Robin Hood gezien. Ja, je kunt hem een beetje vergelijken met Escobar.

1. Wat heeft hij juist mispeuterd?

Het volledige dossier rond Guzmán telt om en bij de 300.000 pagina’s en 100.000 geluidsopnames. Hij wordt beschuldigd van onder meer drugshandel, het leiden van een criminele organisatie, het witwassen van crimineel geld, ontvoering en 33 moorden. Ondanks deze zware feiten, wordt hij door een deel van de Mexicaanse bevolking niet als slechterik gezien. Hij was, in tegenstelling tot de huidige generatie, iemand die werkte volgens een erecode. Hij probeerde te voorkomen dat er onschuldige burgerslachtoffers vielen en deelde op dorpsfeesten flinke pakken geld uit aan arme boeren.

2. Waarom wordt El Chapo de ‘ontsnappingskoning’ genoemd?

In 1993 werd Guzmán al eens gearresteerd in Mexico. Acht jaar later ontsnapte hij in een mand vuile was. Alsof dat nog niet schandelijk genoeg was, ontsnapte hij in 2015 nog eens via een anderhalve kilometer lange tunnel die zijn handlangers gegraven hadden tot onder zijn cel. De tunnel was voorzien van verluchting, elektriciteit en een brommer om zich snel uit de voeten te kunnen maken.

Deze keer besloot Mexico om hem uit te leveren aan de Verenigde Staten, uit angst voor nog zo’n schandaal. Daar verblijft hij in complete afzondering, in een kamer waar het licht nooit uitgaat. Per dag mag hij een uurtje frisse lucht scheppen.

3. Hoe hebben ze hem deze keer kunnen arresteren?

Na zijn heroïsche ontsnappingspogingen en weldoenerij, vond El Chapo het zelf een goed idee om een serie rond zijn leven te laten maken. Die ijdelheid is hem duur komen te staan. Guzmán zocht zelf contact op met acteurs en producers in Hollywood. Hij werd ook op een geheime locatie in de jungle geïnterviewd door Sean Penn voor het blad ‘Rolling Stone’. Dankzij de telefoontjes die hij hiervoor pleegde, kwamen speurders El Chapo op het spoor. Hij werd opgepakt in de Mexicaanse stad Los Mochis, na een schietpartij en vluchtpoging via een riool.

4. Wat gaat er vandaag gebeuren, op de eerste dag van het proces?

Vandaag zal de jury voor het proces samengesteld worden. Het Amerikaanse gerecht heeft beslist dat de juryleden volledig anoniem zullen blijven en dat ze continue politiebescherming zullen genieten. Men wil intimidatie en represailles vermijden, aangezien men vermoedt dat El Chapo vanuit de gevangenis nog steeds het Sinaloa-kartel leidt. De rechter die zijn uitlevering aan de VS goedkeurde, werd bijvoorbeeld door het hoofd geschoten.

5. Is Mexico veiliger nu El Chapo achter de tralies zit?

De arrestatie van Guzmán wordt gezien als een grote overwinning in de ‘war on drugs’. Volgens specialisten heeft het echter een averechts effect, door de machtsstrijd die ontstaat na vrijgekomen posities in het drugsmilieu. Vorig jaar – ná de arrestatie van El Chapo – kende Mexico het meest gewelddadige jaar uit zijn geschiedenis met om en bij de 29.000 moorden. Het aantal drugsdoden in de VS is bovendien gestegen.

Kartels vallen uit elkaar in fracties die niet met elkaar kunnen opschieten, en ondertussen is er met het Jalisco-kartel een nog gewelddadigere bende aan het opkomen – ten koste van het Sinaloa-kartel onder leiding van Gúzmans zoon ‘El Chapito’. Jalisco-leider Rubén ‘El Mencho’ Oseguera wordt als extreem bloeddorstig gezien. Zo dropte hij tijdens het spitsuur tien verminkte lijken op de weg, en liet hij de dochter van een rivaal door meerdere mannen verkrachten. Ondertussen hebben de VS 10 miljoen euro beloofd voor een tip die leidt tot de arrestatie van ‘El Mencho’.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234