Elsje Helewaut: 'De wereld is er altijd op uit om gevoelige mensen neer te halen'

Dertig jaar na haar legendarische overwinning in Humo’s Rock Rally ligt er een nieuwe cd van Elisa Waut in de rekken: ‘Portraits and Landscapes’.

Het eerste wat mij opvalt, zijn de vele bloemen. In brede ruikers staan ze voor het huis, in grote perken versieren ze de lammetjesweide ernaast. Twee: de helende stilte die er heerst. Als je enkele dagen harde Belgische grootstad achter de kiezen hebt, overvalt die stilte je als een weldadige douche. Hier, in een godvergeten West-Vlaams gat tussen Kortrijk en Brugge, heeft prinses Elsje Helewaut zich uit de boze buitenwereld teruggetrokken. Weg van de schijnwerpers, weg van het applaus, weg van de snerpende kritiek en de cynische opmerkingen, samen met haar trouwe echtgenoot en begeleider Chery Derycke, door haar als hij braaf is – en dat is hij bijna altijd – liefkozend Yoghurtje genoemd.

Ik had een elfachtig wezen verwacht, half engel, half fee, die mij met een zilveren stokje zou betoveren. Maar in werkelijkheid ontmoet ik een grote en krachtige vrouw, stoer bijna, die zelfverzekerd het interview instapt om er pas drie uur later, gelouterd, zo leek me, weer uit te komen. Met een schat aan levenswijsheid als bonus.

HUMO Is het nog altijd Elsje? Of hoor je liever Els? Dat laatste past, vind ik, beter bij je fysionomie.

Helewaut (lacht) «Chery noemt mij soms Els. Maar ik ben geboren als Elsje en zo wil ik ook verder door het leven. Ik heb een ongelofelijk goeie jeugd gehad, met zeer lieve, beschermende ouders. Wij waren met drie kinderen thuis: m’n drie jaar oudere zus, ik en m’n drie jaar jongere broer Hans. Normaal gezien had ik een jongen moeten zijn en Bruno moeten heten, vertelt m’n moeder graag. Ik was een rebel, maar van drugs heb ik mij altijd ver gehouden. Als jong meisje zwoer ik bij mezelf een dure eed: nooit een joint, nooit alcohol, nooit sigaretten, nooit autorijden. En ik ben die eed trouw gebleven, ben braaf m’n buikgevoel blijven volgen.

»Mijn vader was bouwkundig tekenaar en werkte voor de stad Brugge. Later werd hij technisch directeur bij de Brugse Stadsschouwburg. Ik mocht soms met ’m mee, ons gezin had er een kleine loge. Ik zag er voor het eerst echte artiesten optreden. En ik dacht: ooit sta ik daar ook. Dat was geen arrogantie, dat was pure overtuiging: ik wist het gewoon. Toen ik twintig jaar later inderdaad op dat podium stond, met Elisa Waut, keek ik even omhoog naar die loge, met een knipoog naar het kleine meisje van vroeger.»

'Ik heb een ongelofelijk goeie jeugd gehad, met zeer lieve, beschermende ouders'

HUMO Als kind was je wat nu met een duur woord als ‘hooggevoelig’ wordt omschreven. Alsof het om een ziekte gaat.

Helewaut «Ik voelde mij als puber volledig afgesneden van de wereld. Soms heb ik dat nog. Dan roep ik luid tegen mezelf: ‘Nee, Elsje, ook jij hoort bij de wereld. En die wereld staat open voor jou.’ Ik voelde... spirituele dingen, sensaties die ik niet kon uitleggen maar die er wel waren. Nog maar net deze week heb ik ontdekt dat 20 procent van de bevolking hooggevoelig is en dezelfde link met het spirituele deelt.

»Ik was veel te vlug volwassen. Ik sloot mij op in m’n kamer, luisterde naar muziek, las en schreef, en legde mij toe op het hogere, het immateriële. Ik was indertijd vreselijk verlegen, kreeg snel een kleur, bloosde bij het minste. Hooggevoelige mensen hebben een hersenprobleem, ze missen een filter; alle emoties blijven op je inhameren en je hebt geen verweer. Mijn grootmoeder had het ook, die ging bijna nooit naar buiten. ‘Ik heb weer last van de beestjes,’ zei ze, als ze het weer moeilijk had met de mensheid. Je voelt de omgeving, de anderen letterlijk in je huid, je handen, je wezen prikken. Je emoties staan op scherp, je bent een open wonde. Het is aangeboren. Je empathie is veel te groot, je voelt de misère van de wereld op je inhakken, en precies daarom ontvlucht je die. Je bent naakt, een prooi voor priemende blikken. Onze nieuwe cd ‘Portraits and Landscapes’ is net uit en ik krijg weer dat oude gevoel: iedereen wil je hébben, wil beslag op je leggen, je staat bloot voor de interviewer, voor de fotograaf, je kunt niet meer ademen. Vroeger was ik totaal weerloos, tegenwoordig gaat het iets beter: ik heb ermee leren leven.

»Aan de andere kant van het spectrum staan diegenen die helemaal géén empathie hebben, die ongevoelig zijn. Met zulke mensen kan ik onmogelijk om. Zij zijn blind voor mijn emoties, mijn pijn, mijn verlangen, mijn passies, mijn muziek. Ik ben tegelijk een Italiaanse furie en een bang hertje. In het begin, met de B&B hier, kon ik de toevloed van gasten niet aan. Al die energieën die op je inwerken, al die mensen die je aandacht vragen. Mettertijd is dat gevoel gesleten. Vandaag kijk ik uit naar m’n gasten. Voor mij is die B&B dé grote levensles geweest: stel je open, leer te aanvaarden, wees niet te snel gekwetst. Dat heb ik met vallen en opstaan moeten leren.»


Mannenvreetster

Helewaut «Tussen m’n 14de en m’n 21ste heb ik zwaar afgezien; ik noem dat mijn middeleeuwen. Verschrikkelijk. Ik had in die periode een ongelukkige relatie met een man die alles van mij claimde, die mij volledig onderdrukte, ook fysiek. Ik werd geslagen, ja. Een klap, een duw, een blauwe plek. Ik begreep die jongen wel: hij was even hooggevoelig als ik. Daarbovenop was hij vreselijk jaloers. Hij sloot mij op, hij wilde mij volledig bezitten, m’n lichaam én m’n geest. Tot ik na zeven jaar ellende besefte: ‘Ik hou niet langer van die man.’ Van hem heb ik vooral geleerd hoe het níét moet. De negatieve leraar, ja.

»Stel je voor: wij stonden op trouwen, we hadden al een huis gekocht. En op het laatste moment brak ik de verhouding af. Die jongen liet mij mezelf lelijk voelen. Ik mocht geen make-up gebruiken, geen korte rokken dragen, uit angst dat hij me zou verliezen. Maar net door die bezitsdrang is hij me kwijtgeraakt. Het lichamelijke tussen ons was zeer belangrijk, dat bond ons het meest. We gingen al zeer vroeg met elkaar naar bed: dat móést van hem. Die eerste keer kwam aan als een schok: ik voelde me nog veel te jong, ik was amper 14. Hij leidde een dubbelleven, maar dat kreeg ik pas later door. Wat hij allemaal achter mijn rug heeft uitgespookt, zal ik nooit helemaal te weten komen.»

'Tussen m'n 14de en m'n 21ste had ik een ongelukkige relatie met een man die mij volledig onderdrukte. Van hem heb ik vooral geleerd hoe het níét moet'

HUMO Na die eerste jongen volgden vele anderen.

Helewaut (bloost) «Ik heb toen een wilde periode gehad, waarin ik een echte mannenvreetster werd. Het gevoel iemands privébezit te zijn moest eruit, snap je. Tot Chery kwam. Toen wist ik: dit is de ware, met hem wil ik oud worden. Chery was, ís, het volkomen tegendeel van die eerste vrijer. Hij weet hoe met mij om te gaan, mij te bespelen. Wij laten elkaar volledig vrij, geestelijk en lichamelijk. Bij Chery voel ik mij super op m’n gemak. Mijn eerste lief bedroog mij. Dus heb ik Chery eerst twee jaar lang uitgetest en uitgedaagd. Tot ik zeker wist: híj is het. Chery is voor mij het symbool van nul eigenliefde, nul egoïsme. Hij had engelengeduld met mij. Hij zei: ‘Doe maar. Test mij maar uit. Ik geloof in ons. Ik geloof in jou.’ Wonderlijk, toch. En het gaat nog altijd door. Chery is nooit jaloers.

»De week vlak voor Humo’s Rock Rally ’84 stonden de sterren buitengewoon goed voor ons. Wij waren net een koppel geworden. Na de eerste kus zei ik letterlijk: ‘Oké, Chery, ik heb me even laten gaan, dit was het dan. Dit hebben we gehad, en nu zet ik er een punt achter. Hier komt nooit iets goeds uit, want alles wat mooi is, gaat toch meteen weer stuk.’ Ik was mijn geloof in de liefde kwijt, zie je. Maar Chery bleef rustig, geduldig en ondersteunend. Net wat ik nodig had.

»In die tijd bedacht ik voor iedereen in mijn omgeving een bijnaam. Vanaf het begin noemde ik Chery ‘Yoghurtje’ – omdat ik voelde dat die jongen gezond voor mij zou zijn, net als yoghurt. En er was de klik van de muziek, natuurlijk. In het begin waren wij broer en zus, maatjes, geen lovers. Hij is mijn zielsverwant.»

HUMO Toch speelde je in die tijd dubbel spel met hem.

Helewaut «Ja, terwijl ik met Chery was, had ik nog een relatie met iemand anders. Chery wist dat, en die andere jongen ook. Het gekke was: die twee zagen elkaar ik weet niet hoe graag. De ene verving soms de andere, ze losten elkaar af (lacht).»

HUMO Was dat wel fair, Elsje?

Helewaut «Ik had ze allebei graag. Maar van die andere jongen wist ik: hij is niet het verhaal van mijn leven. Dat heb ik hem meteen gezegd: jij komt niet op de eerste plaats. Helemaal in het begin sliep ik ook met beiden. Ik weet het, dat klinkt zeer vreemd, zelfs egoïstisch. Maar ’t waren andere tijden, toen. Chery vond het oké. En ik wilde die andere persoon niet kwetsen.»

HUMO De hersenen van de dames zitten toch wel vreemd in elkaar: met iemand gaan slapen om ’m niet te kwetsen. Straks voel ook ík mij gekwetst.

Helewaut «Mijn moeder snapte het, zonder woorden. Ze vroeg me: ‘Wie breng je met Kerstmis mee?’ Ik zei: ‘Ik weet het niet.’ En zij: ‘Breng ze dan allebei mee, kind.’ Mijn moeder begreep dat hier iets moois aan de gang was, en niet iets verwerpelijks.»

HUMO Wat hebben de mannen in je leven je geleerd?

Helewaut «Dat ze in alle soorten, maten en kleuren bestaan. Geen twee mannen zijn gelijk. Ik heb zélf een mannelijke kant, maar die is mooi in evenwicht met mijn vrouwelijke. Ik kan mij best in de mannenwereld inleven – echt goede vriendinnen kan ik op de vingers van één hand tellen. Nogal wat vrouwen zien in mij vooral een concurrente. Ze vrezen dat ik met hun vent aan de haal zal gaan. Dan verbreek ik, op een zeer zachte manier, de vriendschap.

»Vroeger werd ik vooral aangetrokken door wat ik de Marsmannen noem, de macho’s. Als ik ze dan beter leerde kennen, bleken dat juist de kleinste, bangste wezens die je je kunt indenken. Dan lagen ze op mijn borst uit te huilen. Nee, zulke mannen had ik zeker niet nodig.»

HUMO Hier past, vind ik, een eresaluut aan Chery.

Helewaut «Absoluut. Yoghurtje is lief en vriendelijk tegen iedereen. Een echte schat. De stagiaires in onze Body Shop (in Brugge, die in 2005 de winkel Ark van Zarren werd, red.) waren als dochters voor hem. Hij werd door hen op handen gedragen. Geef mij maar een warme, gevoelige man.»

HUMO Van wie heb je je muzikale talent?

Helewaut «Het zingen heb ik van m’n grootvader en m’n moeder. Als m’n moeder het huishouden doet, zingt ze. Indertijd zetten m’n zus en ik Radio Caroline aan en zongen we alle hits mee, zij van op haar kamer, ik op de schommel, in de tuin. Zeven uur aan een stuk kon ik daar zitten zingen en schommelen; dat suste m’n zenuwen.

»Al zeer jong schreef ik teksten: poëzie en zelfs een kleine roman. Er was ook een priester die mij erg hielp: een zachte, liefdevolle man, met eindeloos veel geduld. Hij nam mij apart: ‘Elsje, ik zit in de jury van de poëziewedstrijd en ik heb je gedichten gelezen. Ik kan niet begrijpen dat jij als 16-jarige zulke mooie dingen over leven en dood schrijft.’ Ik dacht: ‘Eindelijk eens iemand die mij begrijpt.’ Ik won die wedstrijd. Sedertdien ben ik gedichten blijven schrijven.

»Mijn broer Hans is een pure muzikant. Al op z’n 7de zat hij in een koor en gaf hij mandolineles aan z’n vriendjes. Hans heeft wetenschappelijke genen, ik heb er nul, ik kan geen noot lezen. Hans is een kei in de wiskunde van de muziek. Voor Nederlands, Engels, architectuur en biologie had ik op school 100 op 100, maar wiskunde en scheikunde waren een ramp. Bovendien konden die leraressen me niet luchten. Hans is mijn poëzie op muziek beginnen te zetten. Zo is het allemaal begonnen.»


Lolita in rood

HUMO Over naar Humo’s Rock Rally 1984, alweer dertig jaar terug. Elisa Waut kwam uit het niets, zag en overwon. Het publiek mopperde, maar onze onverbiddelijke jury was unaniem.

Helewaut «Het was toen een zeer sterke lichting. Bea Van der Maat zat erin, met haar groep Chow-Chow. We waren dat jaar met zeven vrouwen in de finale. Ik ben, tussen haakjes, de enige echte leading woman die de Rock Rally heeft gewonnen.

»Elisa Waut bestond nog maar net. Hans zat eerst in een newwavegroepje, waarin ik af en toe mocht meezingen. Later gingen m’n broer en ik alleen door. Ons eerste nummer heette ‘Unrath’. Chery hoorde toen nog niet bij de groep. Wij hadden op eigen kosten een demo gemaakt, gewoon voor de lol, en die kwam Chery ter ore. Hij had bij Red Zebra gespeeld en kende de scene al wat beter. Hij heeft ons over de streep getrokken. We begonnen met z’n drieën te repeteren, we deden twee of drie kleine optredens en toen heeft Chery ons meteen voor de Rock Rally ingeschreven. Ik had nauwelijks op een podium gestaan, wist eigenlijk van toeten noch blazen. We bestonden amper.

»Geen moment hadden wij gedacht dat we zouden winnen. Halfweg de Rock Rally kwam mijn moeder opgewonden naar m’n kot gefietst: ‘Poesie (Fleerackers, redactiesecretaresse, red.) van de Humo heeft net gebeld: jullie zitten in de halve finale!’ Wauw! En toch koesterden wij nog altijd geen ambitie.

»Tijdens de finale in Brussel zeiden we na ons eigen optreden tegen elkaar: ‘We gaan naar huis. Winnen doen we zeker niet.’ Terwijl wij onze set afwerkten, was er nauwelijks belangstelling van de fotografen. Maar Chery wilde blijven: ‘Komaan, we wachten dat halfuurtje nog wel. Dan is de jury klaar met het verdict.’ De proclamatie leek een vertraagde film. Er werd boe geroepen, er werd nauwelijks gejuicht, we hadden maar een stuk of vijf vrienden meegebracht. Radiopresentator Luc Janssen, toen bij BRT2 Omroep Brabant actief, gooide mij een boeket tulpen toe. We begrepen er niets van. Nadien hebben wij maanden aan een stuk tegen elkaar lopen roepen: ‘Hey, wij hebben de Rock Rally gewonnen!’ Alsof we het zelf nog altijd niet konden geloven.»

HUMO Stond ‘Four Times More’ toen al op de speellijst?

Helewaut «Nee. Dat liedje dateert van zeer kort na onze overwinning. Van Megadisc kregen wij een platencontract, en Dirk Blanchart als producer. Gelukkig hadden we al een dozijn nummers in de vingers. Maar eigenlijk stonden we nergens. We hebben de stiel al doende moeten leren, met vallen en opstaan.»

'De meeste artiesten splitsen zich op in de man of vrouw van alledag, en de vedette die ze op het podium zijn. Dat lukte mij niet'

HUMO Je had het in die periode zwaar om met het onverwachte succes om te gaan.

Helewaut «Ik heb nooit m’n showbizz-persona kunnen ontwikkelen. De meeste artiesten splitsen zich op in de man of vrouw van alledag, en de vedette die ze op het podium zijn. Dat lukte mij niet. Ik bleef overal Elsje. Ik had geen masker, geen bescherming. Vanaf het podium speurde ik voortdurend de zaal af. Als iemand z’n wenkbrauwen fronste, had ik het al gezien en raakte ik in paniek. Ik was simpelweg niet gemaakt voor het publieke leven. Ik stond daar bloot op het podium, te onzeker, te kwetsbaar.

»Dat gevoel van naaktheid ben ik nooit meer kwijtgeraakt. Als ik door de straten van Brugge loop, hoor ik de mensen fluisteren: ‘Zou ze dat zijn? Wat denk je? Ja, ze is het!’ Dan zou ik wel in de grond kunnen kruipen. In onze Body Shop kwamen de mensen aan Elsje Helewaut-seeing doen: ‘Da’s heur, hè. Ze moet zij in een winkel werken, nu.’ Dat gooiden ze je zomaar in je gezicht.»

HUMO Eigenlijk trad je niet graag op?

Helewaut «We hadden net onze eerste mini-elpee uit. Bij de presentatie kwam ik op en zag ik één gordijn van flashes en journalisten. Ik blokkeerde compleet. Toen kwam de kritiek: ‘Elisa Waut kan Rock Rally-overwinning niet waarmaken.’ Maar ik was de adem afgesneden! Na dat optreden kwamen de interviews en ik verkrampte. Op alles kreeg ik kritiek: de hoes van de mini-elpee was te sexy, ik stelde me aan, ik vertoonde divagedrag, ik speelde m’n uiterlijk uit. (Zucht) Nu loopt zowat iedere vrouwelijke vedette er in haar blootje bij in popvideo’s. ‘Elsje Helewaut speelt een lolita,’ dat soort opmerkingen.

»Ik begreep er niets van. Ik was zuiver van hart en naïef van geest, toen. Ik was fragiel en kwetsbaar, ik kon het allemaal niet aan. Een levensles: de wereld is er altijd op uit gevoelige mensen neer te halen. Kwetsbaarheid is een uitnodiging tot controverse en agressie. Ook onze muziek is kwetsbaar.»

HUMO Ik herinner mij de video van ‘Four Times More’. Dat was er toch om vragen, nee?

Helewaut «Ach, het rode jurkje! Die video blijft mij tot op de dag van vandaag achtervolgen. Op YouTube heeft hij meer dan dertigduizend hits. Hand op het hart: dit was niet de bedoeling. In die tijd droeg ik bijna nooit een beha. En door die jurk kon je mijn tepels zien, maar dat besefte ik pas achteraf. Meestal draag ik strak zwart, maar voor de opname van die video ben ik ’s ochtends nog snel iets fleurigs in de winkel gaan lenen. Het filmpje was nog niet goed en wel in de ether, of ik kreeg van een Duitse platenfirma, BMG-Ariola, al een aanbieding. ‘En zorg er alsjeblieft voor dat de zangeres hetzelfde hübsche Kleidchen aantrekt.’ Toen begon ik te beseffen dat er met die opname iets niet in de haak was. Ik was gedegouteerd tot en met. Uiteindelijk ben ik in het zwart naar de auditie gegaan. De Duitsers waren erg ontgoocheld: ze hadden op een wulpse Madonna gerekend. Wat ik niet ben.

»Dat sexy imago is mij blijven achtervolgen. Sommige journalisten bespraken niet onze nummers, maar mijn uiterlijk. Zo krijg je een etiket opgekleefd. Wijlen Jacky Huys van De Morgen boorde mij de grond in. Tot hij mij ontmoette en zag dat ik helemaal geen diva met kapsones was. Toen heeft hij zich geëxcuseerd.»


Eeuwige energie

HUMO We trekken een andere schuif open: Elsje en de spiritualiteit. Er is indertijd nogal wat gegrinnikt om je zweverige uitspraken. In elk interview had je het over ‘engelen’, ‘etherische wezens’ en ‘reïncarnatie’. Je zag tekens. Je zweefde. Nog altijd?

Helewaut «Nog altijd. Maar ik ben dat spirituele mettertijd gaan verinnerlijken. Ik loop er niet langer mee te koop. Vroeger beschouwde ik het als een roeping om iedereen tot wat meer spiritualiteit te bekeren. Maar daar ben ik mee gestopt. Wie zelf de drang naar het spirituele voelt, heeft geen verdere uitleg nodig, die weet waar ik het over heb. Ik praat er nu alleen nog met gelijkgestemde zielen over.

'Reïncarnatie is best mogelijk: niet de lichamen komen terug, wel de energie'

»Ik geloof in energiestromen. Als hier iemand binnenkomt, voel ik meteen of hij of zij het goed meent of niet. Soms kan ik die energie zelfs op lange afstand waarnemen. Een voorbeeld: onlangs heb ik een week aan Roger Dyckmans lopen denken, de gerenommeerde fotograaf (ook voor Humo actief, red.) met wie ik vaak en altijd prettig heb samengewerkt. Wel tien keer heb ik tegen Chery gezegd: ‘Hoe zou het met Roger zijn?’ En toen kwam plotseling het bericht van z’n overlijden. Ik heb tranen met tuiten gehuild. Zo’n mooie ziel. Zo zuiver van hart. Ik was er kapot van. En ook: waarom moest ik zo hevig aan hem denken? Wel, zulke situaties maak ik bijna iedere week mee.

»Het universum is zo groot, zo wonderlijk. Het is één gigantische energiebol. En wij zijn ingeplugd op die energie. Trek de stekker eruit en je lichaam gaat dood. Maar je energie gaat niet verloren, die stroomt terug naar de oorspronkelijke bron. Omdat we in essentie niet ons lichaam zijn, maar wel die energie. Ons lichaam is sterfelijk, maar onze energie blijft eeuwig voortbestaan. In die zin is reïncarnatie best mogelijk: niet de lichamen komen terug, wel de energie. Over het waarom wil ik niet eens meer nadenken, het ís gewoon zo.»

HUMO Vroeger verzamelde je engelen, letterlijk.

Helewaut (ferm) «Ja, ik geloof in het bestaan van engelen, niet in de engelen van de ouderwetse bidprentjes of de antieke schilderijen, maar in wezens van pure straling. In iedere godsdienst komen engelen voor, altijd weer voorzien van vleugels of gevederte. Fout! Een engel is trilling, licht, straling. En daar is de engel van het bidprentje niet meer dan een symbool van.»


Les van Anita

HUMO Genoeg gezweefd. Laten we het even over business hebben: je wedervaren met The Body Shop en De Ark van Zarren.

Helewaut «Nogal wat mensen menen dat wij in het geld zwemmen, maar eigenlijk leven we bijzonder sober. Ons geld steekt in de stenen, hier. Onze winkel in Brugge, dat is iedere dag opnieuw proberen te overleven. Wij spelen mee met de grote jongens, onze winkel ligt in de hoofdstraat, een toplocatie. Maar we betalen nog altijd af. We zijn met niks begonnen. Na de Rock Rally-hype heb ik allerlei jobs gedaan, ik ben zelfs douanier geweest. Tot die kans met The Body Shop er kwam.»

'Ik ben apart, ik hoor er niet bij. Maar dat is nog geen reden om aan mezelf te gaan twijfelen'

HUMO Een Body Shop-franchise kostte indertijd stukken van mensen.

Helewaut «Wij hebben er, alles erop en eraan, 10 miljoen frank (250.000 euro, red.) voor betaald. Gelukkig vonden we een bankdirecteur die in ons geloofde en die ons sedertdien is blijven steunen en aanmoedigen: hij is onze zakelijke coach. Maar we zijn er nog lang niet.»

HUMO Was je niet teleurgesteld toen het van oorsprong zeer geëngageerde The Body Shop in 2001 uiteindelijk werd doorverkocht aan de Franse cosmeticagigant L’Oréal, voor het astronomische bedrag van bijna 1 miljard euro?

Helewaut «Toen waren wij al uit The Body Shop gestapt: net de dag van die overname startten wij met onze nieuwe winkel, De Ark van Zarren. Over synchroniciteit gesproken!»

HUMO Oude klanten van The Body Shop riepen schande. Uiteindelijk bleek het Anita Roddick, oprichtster van The Body Shop, dan toch om de poen te doen?

Helewaut «Wij hebben met The Body Shop fantastische momenten beleefd, echt waar. Anita heeft in de sector enorm veel in beweging gebracht: haar strijd tegen het uittesten van cosmetica op dieren, bijvoorbeeld. Door de overname van The Body Shop is L’Oréal op zijn beurt milieubewuster gaan handelen: de twee bedrijven zijn naar elkaar toe gegroeid. Toen wij met onze winkel begonnen, had Anita nog alles voor het zeggen. We hebben haar een paar keer ontmoet: wat een energie! Wat een enthousiasme! Een echte wervelwind.»

HUMO Wat heeft Anita Roddick je geleerd?

Helewaut «Dat een onderneming, klein of groot, tegelijk commercieel en zuiver op de graat kan zijn. Handel drijven is niet per se verwerpelijk, als het maar eerlijk en milieubewust gebeurt. Ik geloof in fair trade. Die filosofie zijn wij blijven toepassen, ook nu, in onze B&B. De mensen krijgen waar voor hun geld. Ze worden niet bedrogen. Ze krijgen bij ons geen shit opgediend, maar eerlijk voedsel. Chery is hier van ’s ochtends tot ’s avonds in onze moestuin in de weer, en ik in m’n keuken. Wij hebben deze boerderij met eigen handen verbouwd, met eerlijke materialen.»

HUMO Was het Body Shop-verhaal niet simpelweg een samengaan van een idealistische filosofie met pure commercie? Waarbij uiteindelijk, zoals altijd, de commercie wint?

Helewaut «We zijn er in ieder geval op tijd mee gestopt. Ook wij voelden aan dat The Body Shop aan het veranderen was. De eerste tien jaar mochten we volop creatief zijn en zelf initiatief nemen. Maar daarna kwam er een periode waarin de franchisenemers almaar sterker onder druk werden gezet. Zo werden we verplicht onze winkel anders in te richten. Kostprijs: 5 miljoen frank (125.000 euro, red.), zelf te betalen. En we hadden dat geld niet. We kregen verkoopquota opgelegd: zoveel crèmes, zoveel lotions, zoveel shampoos. Ze probeerden ons een document te laten ondertekenen dat ik levenslang tegen de pers over m’n gevoelens ten aanzien van The Body Shop zou zwijgen. Toen zeiden Chery en ik tegen elkaar: ‘We kappen ermee.’ Maar Anita Roddick had met dat alles niets te maken. Het was The Body Shop Nederland die ons onder druk zette. En ondertussen boerde onze omzet achteruit. Anita Roddick is na de overname begonnen met ecologisch textiel, alweer een prachtig initiatief. En even later, in september 2007, stierf ze. Toen was het allemaal voorbij.»

HUMO Je nieuwe cd ‘Portraits and Landscapes’ is net uit en het nummer ‘Blossom’ klinkt als een potentiële hit. Met alle gevolgen van dien: persaandacht, interviews, pr-werk. Is het dat allemaal waard? Of begon het ego nog eens op te spelen?

Helewaut (lacht) «Het was niet het ego dat opspeelde, maar wel de creatieve kracht. De laatste jaren kwamen de journalisten hier niet om míj, maar omwille van ons interieur over de vloer. Wij stonden onlangs nog in Maison Chic! Toen ‘Portraits and Landscapes’ uitkwam, kreeg ik een gigantische dreun op m’n hoofd. Ik werd overspoeld door melancholie: het creatieve proces, dat twee jaar had geduurd, lag voorgoed achter de rug. En nu diende de cd dus verkocht! Het was alsof ik m’n kindje diende af te staan. Het is me er echt niet om te doen aan te tonen dat ik er nog altijd sta. Wel wil ik de mensen iets van mezelf meegeven: schoonheid, passie, argeloosheid. ‘Portraits and Landscapes’ werd al omschreven als ‘een vrede en rust brengende plaat’. En zo zie ik ze ook zelf.»

HUMO Je zingt: ‘You have to love yourself / When no one looks at you’. Keek er echt niemand meer naar Elsje om?

Helewaut «Zo voelde ik mij, ja. De wereld is vandaag wreed en harteloos. Als je door de straten van Brugge wandelt, word je ondersteboven gelopen. Je bent onzichtbaar. Op zulke momenten moet je leren van jezelf te houden. Ik weet het: ik ben niet als een ander, ik zie er ook niet uit als een ander. Ik ben apart, ik hoor er niet bij. Maar dat is nog geen reden om aan mezelf te gaan twijfelen.»

HUMO Eindconclusie?

Helewaut «Mijn levensles is duidelijk: ‘Mens, hou van jezelf.’ Door dik en door dun. In goede en kwade dagen. Je kent toch dat nummer ‘Garden Party’, van Ricky Nelson: ‘You can’t please everyone / So you’ve gotta please yourself’. Dat is het helemaal. Het is ook míjn grote levensles geweest.»


Bekijk en beluister 'Portrait'


'Portraits and Landscapes' is uit bij Starman Records

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234