'Engel', de gevallen wielerheld van Dimitri Verhulst en Koen Mortier

Deze week opent ‘Engel’ van regisseur Koen Mortier het filmfestival van Oostende. Het is de verfilming van ‘Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten’, een novelle van Dimitri Verhulst over een Senegalees hoertje dat een wereldberoemde renner ontmoet, die dezelfde nacht het loodje legt.

'Frank Vandenbroucke was helemaal alleen: hij wist niet wat echte liefde is'

Op een maandagochtend in Oostende schuiven Koen Mortier en Dimitri Verhulst aan bij een koffie in het Thermae Palace Hotel. De schrijver geeft meteen een complimentje aan de regisseur.

Dimitri VERHULST «Ik ben met mijn gat in de boter gevallen. Na ‘Problemski hotel’ en ‘De helaasheid der dingen’ is dit mijn derde boek dat verfilmd is. Het zou oneerbiedig zijn om die films met elkaar te vergelijken, maar ik vind dat Koen echt een fantastische film gemaakt heeft.»

Koen MORTIER «Zonder het boek zou ik de film nooit gemaakt hebben. Hoe Dimitri de monoloog van de Senegalese prostituee neerzet, had een grote impact op mij. Iemand die niks van wielrennen kent en plots als enige getuige wordt van de dood van een wieleridool, dat vond ik bijzonder fascinerend.»

HUMO Ik heb de indruk dat de film iets genadiger is voor de nagedachtenis van Frank Vandenbroucke dan het boek. In de novelle schiet het hoofdpersonage een revolver leeg op zijn ex, in de film is dat slechts een fantasie van Thierry.

MORTIER «Voor alle duidelijk-heid: de film gaat niet over Frank Vandenbroucke. Het is een liefdesverhaal over Faë, een prostituee uit Senegal en Thierry, een wereldberoemde renner. Twee werelden komen samen: de rijke westerse superster valt voor de arme, Afrikaanse gazelle. Ondanks de culturele, sociale en financiële verschillen worden ze verliefd op elkaar.

»Ondertussen worstelt Thierry met zijn demonen uit het wielermilieu. Die revolverscène kan dus net zo goed naar Luis Ocaña verwijzen: hij heeft zich na zijn carrière door het hoofd geschoten. Elke sportheld op de dool zou het onderwerp van deze film kunnen zijn. Zelfs Diego Maradona, want in zijn hoogdagen was ook het voetbal vergiftigd door doping. Ik zag onlangs een documentaire over het Juventus uit de jaren 80. De helft van de spelers is dood en de andere helft zit in een rolstoel.»

VERHULST «De film is ook het verhaal van de sportman die op rozenblaadjes door het leven gaat en dan het pad kruist van iemand die nog niet weet hoe een rozenblad ruikt.»

HUMO Toch hangt de schaduw van VDB over de film, want het verhaal telt veel details die met de werkelijkheid overeenstemmen. Je geeft het in je boek ook toe, Dimitri: ‘De gelijkenissen van personages en situaties met de werkelijkheid berusten uiteraard niet op louter toeval.’

VERHULST «Maar ik zeg er meteen bij dat het gevaarlijk zou zijn om wat ik schrijf voor werkelijk aan te nemen. Ik ken de waarheid niet, ik was er die nacht niet bij. Niemand weet wat er écht met Vandenbroucke gebeurd is. Zelfs de prostituee niet, want ze is weggegaan.»

MORTIER «Fictie gebaseerd op realiteit is altijd gissen naar de werkelijkheid. ‘Last Days’ van Gus Van Sant gaat zogezegd over Kurt Cobain. Maar uiteindelijk had hij er ook het raden naar wat er tijdens die laatste dagen speelde in het hoofd van de zanger van Nirvana

HUMO Ik vroeg me aan het eind van de film af: ‘Hoe groot is de kans dat VDB’s laatste avond verliep zoals in de film?’

[LOGIN_SCREEN]

MORTIER «Ik vrees nul procent. De film is een liefdesverhaal en ik denk dat Frank al een tijdje niet meer wist wat échte liefde is. Misschien omdat hij ze nooit echt gekend heeft. Als je de liefde niet herkent, kun je ze ook niet vinden. Misschien heeft hij wel tegen die prostituee gezegd dat hij met haar wilde trouwen, maar meende hij dat?»

VERHULST «Ik denk dat hij een immense verlatingsangst had en plots merkte dat hij écht alleen was. En dat hij zich uiteindelijk vastklampte aan alles wat hij nog aan genegenheid te pakken kon krijgen. Hij dacht dat de hele wereld van hem hield maar plots moest hij vaststellen: ‘Niemand ziet me graag.’ Leef daar maar eens mee.»

HUMO Iedereen kent het dramatische einde van Frank Vandenbroucke, waardoor de plot van de film voorspelbaar is. Vond je dat geen handicap, Koen?

MORTIER «Níét iedereen weet hoe het verhaal afloopt. ‘Engel’ speelt ook op het filmfestival van Toronto en het zou me verbazen als iedereen in Canada Frank Vandenbroucke kent. En in de scènes tussen Thierry en Faë is er voortdurend spanning: net omdat je weet dat het voor hem fataal afloopt, voel je constant die dreiging. Als je Thierry in het zwembad ziet drijven, denk je: hij is verdronken. Er zijn verschillende pistes. Is hij verongelukt? Heeft hij zelfmoord gepleegd? Nam hij een overdosis? Had hij ruzie met de prostituee? Ik vind het belangrijk dat al die elementen in de film zitten, omdat ze in het wielrennen schering en inslag zijn. Kijk maar naar wat nu met Jan Ullrich gebeurt, die is helemaal op de dool.»

'Zolang hij tragisch aan z'n eind komt, wordt de sjoemelaar aanbeden'

HUMO Pantani, Ullrich, Vandenbroucke: is het toeval dat die gevallen wieleridolen uit dezelfde generatie komen?

MORTIER «Ik denk het niet. Dit is een generatie renners die zeer slecht begeleid werd en op jonge leeftijd allerlei doping-rommel – wellicht amfetamines – toegediend kreeg, zo veel dat ze er labiel van werden. De enige uitzondering is wellicht Lance Armstrong, maar hij heeft dan ook een uitzonderlijk sterke persoonlijkheid.»

VERHULST «Armstrong zie ik ook nog door het lint gaan, hoor. Het zou me niet verwonderen als hij binnenkort een Ullrichje doet. Het zit niet in de film, maar in mijn boek raak ik de oorzaak aan. Ik beschrijf hoe een jonge renner, Jens, opgroeit in een supporterscafé. Zo eentje waar de plastic zegeruikers aan de muur hangen en waar ze mosselsoupers organiseren om nieuwe tubes voor Jens te kopen. Telkens als hij wint, wordt Jens op de biljarttafel gehesen om de complimenten in ontvangst te nemen. Op jonge leeftijd is daar al de verheerlijking, je wordt gedragen door de massa. En dan komen de pillen van nonkel Isidoor, die ervoor zorgen dat het feest blijft duren. Het is een moorddadige cocktail voor je karakter, zeker als je hersens nog gevormd moeten worden. Natuurlijk loopt dat fout af, want de aandacht blijft niet duren. En dan moet het kopje sterk genoeg zijn om de val van de sokkel te verwerken. Daar konden kerels als Vandenbroucke en Pantani duidelijk niet mee om.»

HUMO Is het niet overdreven om te stellen dat deze wielergeneratie al van jongs af aan de pillen zat?

MORTIER «Ik produceer ook ‘Coureur’, de film van ex-renner Kenneth Mercken. Hij is een generatiegenoot van VDB. Als je zijn verhalen hoort, valt je mond open. Op zijn 18de werd hij Belgisch kampioen en verhuisde hij naar Italië. Daar kregen naar verluidt alle renners epo. Helaas bleek dat bij hem niet te werken omdat zijn hormonen verstoord waren.»

VERHULST «Mijn moeder was samen met een kermiscoureur. Toen ik 12 was, zei ik tegen hem dat ik ook wilde koersen. ‘Da’s niks voor jou, want jij hebt bij de tandarts al schrik van een naald,’ zei hij. Dan weet je het wel, zeker?»

HUMO Was het ook niet de aard van het beestje? Vandenbroucke ademde rock-’n-roll, zijn idool was Johnny Hallyday. Zulke mensen zoeken de grenzen op van wat het leven te bieden heeft.

VERHULST «Maar moet je rock-’n-roll zijn om op een koersfiets te zitten? Vreemd dat zoiets een kwaliteitslabel voor een renner wordt. Ik vind het weleens tof als een renner moeilijk uit zijn woorden komt en de camera ontwijkt. Zo’n type als Kevin Pauwels, bijvoorbeeld.»

MORTIER «Peter Sagan heeft ook dat rock-’n-rollimago, maar bij hem heb je totaal niet het gevoel dat hij in de goot gaat belanden. Bij Vandenbroucke was die dreiging er wel.»

VERHULST «Ik betwijfel of Sagan erg rock-’n-roll is: hij wordt begeleid door reclame-jongens en zijn spontane uitspraken na een wedstrijd komen zo uit powerpointpresentaties. Maar een verdomd goede renner is hij wel. Er is momenteel geen betere.»

'De graven van Pantani en Vandenbroucke zijn de meest bezochte onder die van overleden renners. Dat doet me niet het beste hopen voor een dopingvrij wielrennen'


Laatste strohalm

HUMO Terug naar ‘Engel’. Koen, je eerste twee bioscoopfilms maakte je met een Vlaamse cast. Waarom koos je er nu voor om een Franstalige film te maken?

MORTIER «Ik wilde geen Vlaamse film meer maken omdat mijn vorige, ‘22 mei’, geflopt is. Met een Franstalige film wil ik een groter publiek bereiken. Maar het heeft ook met het scenario te maken. Ik zie een Vlaamse renner niet naar Senegal trekken. Die zoekt zijn vertier wel in Thailand of op Ibiza.

»De Franse acteur Vincent Rottiers had alles om Thierry Brasfort – dat is Frans voor Armstrong – te spelen: een jonge, sterke sportman, die verlegen is. Ook dat is een bewijs dat de film niet over VDB gaat. Als ik de flamboyante VDB had willen neerzetten, had ik met de Waalse acteur Jérémie Renier gewerkt, want hij lijkt als twee druppels op hem.»

HUMO Je werkte voor het eerst met cameraman Nicolas Karakatsanis, die ook ‘Rundskop’ en de Amerikaanse versie van ‘Loft’ filmde. Een meerwaarde?

VERHULST «Hij heeft iets ongelofelijks gedaan: Afrika filmen zonder dat het er typisch Afrika uitziet. Hoe hij het licht en de kleuren doseert die daar normaal zo overheersen: het is allemaal veel gladder dan je normaal in films ziet.»

MORTIER «Dat komt omdat het geen digitale film is. Nicolas wilde absoluut op pellicule draaien, wat al een jaar of zeven niet meer gedaan wordt. Digitale kleuren zijn lelijk, ze spatten alle richtingen uit. In Afrika nog meer, omdat het straatbeeld er uitpuilt van hevige fluokleuren. Pellicule absorbeert kleuren beter.»

HUMO Zowel het boek als de film geven de indruk dat jullie goed gedocumenteerd zijn. Hebben jullie veel research gedaan?

VERHULST «Eigenlijk niet. En maar best, want dan ben je geneigd om dat allemaal te gebruiken. Ik ben geen journalist, mijn boek moest fictie blijven. Ik ben trouwens nog nooit in Senegal geweest.»

MORTIER «Ik ben er vooraf een keer of drie geweest. Clubs waar gazelles – zo noemen ze prostituees – blanken trachten te strikken, vind je er volop. Het waren vooral jonge meisjes, die voor tien euro een hele nacht met je doorbrengen.»

VERHULST «Niet te veel reclame maken, Koen. Straks trekt iedereen naar Senegal om te vogelen.

»Wist je dat het sekstoerisme in Thailand ontstaan is door de film ‘Emanuelle’? De opnames met Sylvia Kristel vonden plaats in Bangkok en achteraf dacht iedereen: ‘Dáár moeten we heen voor stomende seks.’ Ik hoop dat we binnenkort niets gelijkaardigs op ons geweten hebben (lacht).»

MORTIER «De prostitutie in Senegal is anders dan in Thailand. In Senegal zie je veel blanken die bij één gazelle blijven hangen. Ze hebben er vaak zelfs kinderen mee. De figuranten in de nachtclubscène zijn échte koppels, die elkaar door de prostitutie leerden kennen.»

VERHULST «Het liefdesverhaal tussen Thierry en Faë is dus realistischer dan ik vermoedde toen ik het opschreef. Ik vind het altijd fantastisch als de fictie wordt ingehaald door de werkelijkheid. Ik ben ook blij dat we komaf maken met het cliché van de dikke, oude hoerenloper die enkel verlangt naar seks met een jong, strak lichaam.»

MORTIER «Het viel me op dat prostituees daar best hun mannetje staan. Ik ontmoette een 24-jarig meisje dat enorm slim, grappig en zelfzeker was. Op haar is het hoofdpersonage Faë geënt. Ik denk dat in Senegal het emotionele en het functionele in de liefde meer op elkaar zijn ingesteld. Daarom zijn échte relaties tussen blanken en prostituees er mogelijk. Ik ontmoette ook een paar moslima-hoertjes. Ze hadden thuis een verslaafde vent die geen klap uitvoerde. Als je moet kiezen tussen je prostitueren voor drugs of trouwen met een blanke klant, denk ik dat de keuze snel gemaakt is.»

HUMO Maar blanke klanten nemen hen wellicht zelden mee naar Europa.

VERHULST «Daar ben ik niet zo zeker van. Ons hoofdpersonage was ongetwijfeld voluit bereid om dat engagement aan te gaan. Gedreven door zijn verlatingsangst klampt hij zich vast aan dat laatste strohalmpje. Als het niet fataal was afgelopen, had hij haar meegenomen naar België.»

'Thierry draagt in de film de regenboogtrui. Dat is een verwijzing naar ­Jempi ­Monseré, die tijdens een koers tragisch om het leven kwam' Koen ­Mortier


Onbeschreven blad

HUMO De film geeft me een warmer gevoel dan het boek. Er zit minder cynisme en meer tederheid in. Zijn jullie het daarmee eens?

VERHULST (verbaasd) «Was ik cynisch? Liefdevol cynisch, mag ik hopen. Nu, ik ben blij dat het een tedere film geworden is.»

MORTIER «Het boek lijkt misschien cynischer omdat je persoonlijke inbreng als schrijver er meer in zit. En je bént gewoon een cynische kerel, Dimitri (lacht). Mijn stem is in de film afwezig. Bij mij vertrekt alles uit de twee personages die een teder liefdesverhaal willen vertellen.»

VERHULST «Mijn boek is de monoloog van de vrouw. Zij is cassanter, omdat er een maatschappelijke verontwaardiging speelt. Zij moet als Senegalese nog vechten tegen analfabetisme, terwijl een Europese man zich zoiets niet eens kan voorstellen.»

HUMO Zeventig procent van de vrouwen in Senegal is analfabeet. Een vrouw verdient er gemiddeld 2 dollar per dag en de levensverwachting is 52 jaar. Slagen prostituees erin om hun leven te verbeteren?

MORTIER «Sommigen wel, denk ik. Ik herinner me een ochtend in ons hotel. We hadden net een nachtscène gedraaid toen er een dikke zestiger met een gazelle opdook. De man kreeg in de gaten dat hij op een filmset stond en vroeg meteen aan die dame om pirouetjes te maken. ‘C’est mon star,’ zei hij. Hij dacht haar in de filmwereld te lanceren. Het draait niet altijd om een snelle wip.

»Nu, toen de man de gazelle wilde inchecken, kreeg hij te horen dat ze niet binnen mocht omdat ze geen gezondheidskaart had. Hij maakte zich boos op de receptionist, maar ze kwam er niet in. Toevallig was dat exact de scène die we net hadden gedraaid. Heavy, hoor.»

HUMO Dat is ook waarom Frank Vandenbroucke in het groezelige hotel La Maison Bleue werd gevonden, en niet in het viersterrenhotel Royam. Zijn gazelle Seynabou Diop had geen gezondheidskaart. Wanneer krijg je die eigenlijk? Als je getest bent op hiv?

MORTIER «Duizenden keren heb ik daar die vraag gesteld, maar altijd kreeg ik een ontwijkend antwoord. Volgens mij wilden ze niet toegeven dat prostitutie een officieel beroep is.»

VERHULST «Het is ook dubbel: enerzijds sta je geboekt als een proper meisje, anderzijds ben je meteen gebrandmerkt als prostituee.»

HUMO Een sterke scène vond ik de twee in elkaar vloeiende monologen van de hoofdpersonages. ‘Ik verprutste mijn lichaam voor de fans,’ zegt Thierry over zijn dopinggebruik. ‘Ik verzorg mijn lichaam voor mijn fans,’ zegt Faë over haar werk als prostituee.

VERHULST «Die scène komt niet uit het boek, ze is helemaal van Koen. Ik kreeg er kippenvel van.»

MORTIER «Het is een sleutel-scène. Voor mij zijn Faë en Thierry eigenlijk hetzelfde. Ze zijn allebei op zoek naar liefde, ze doen allebei iets met hun lichaam én ze willen in elkaars schoenen staan: Faë droomt van een toekomst als model in het rijke Europa en Thierry hunkert naar een leven buiten de schijnwerpers. Wat hij in Senegal eindelijk vindt.»

VERHULST «Ik denk dat ook Frank Vandenbroucke ervan genoot om met iemand samen te zijn die niet wist dat hij een vedette was. Ook al pochte hij over zijn prestaties – ‘ik heb zoveel koersen gewonnen en zoveel auto’s kapotgereden’ – ze kende hem niet. Hij had de kans om, al was het maar voor een paar uur, een onbeschreven blad te zijn. Dat kon hij in België al lang niet meer.»

HUMO De opnames vonden plaats in de regio waar Frank Vandenbroucke overleed. Kennen ze hem daar nog?

MORTIER «Absoluut. Zijn overlijden heeft indruk gemaakt. Zo veel zelfs dat nu iedereen beweert hem te kennen. Zoals de pizzabakker in onze straat: ‘Frank aimait les pizzas. Elke dag kwam hij voor een stuk langs. En dat drie jaar lang.’ Terwijl hij er amper 48 uur is geweest (lacht).»

HUMO Ondertussen blijkt de familie van Frank Vandenbroucke niet echt opgezet met de film. Kreeg jij van hen negatieve reacties op je boek, Dimitri?

VERHULST «Niet rechtstreeks, maar ik hoorde wel geruchten. Een fan liet me weten: ‘Van God blijf je af!’ Dat moet je dus niet zeggen tegen een iconoclast als ik. Ik ben fan van de Griekse tragedie: daar vallen de goden.»

HUMO Koen, jij hebt wél contact gehad met de ouders van VDB?

MORTIER «Ja. Tijdens de opnames hoorden we dat zijn moeder zich negatief uitsprak over de film. Ik wilde haar mijn plannen uitleggen, maar tijdens onze ontmoeting merkte ik snel dat het weinig zin had. Het is jammer dat ze oordelen over een film die ze nog niet gezien hebben. Misschien zou de film zien hen net een beter gevoel geven, want in hun hoofd speelt wellicht het ergste.»

'Ik wilde de moeder van VDB mijn plannen uitleggen, maar tijdens onze ontmoeting merkte ik snel dat het weinig zin had' Koen Mortier (links)


In de spiegel

HUMO Karl Vannieuwkerke vroeg zich tijdens jullie doortocht in ‘Vive le vélo’ af of jullie niet aan lijkenpikkerij deden.

VERHULST «Ik schrok dat iemand anno 2018 die vraag nog durfde te stellen. Dan mogen er ook geen films gemaakt worden over Kurt Cobain, Elvis Presley en Billie Holiday. Bovendien, alles wat in Vlaanderen met wielrennen te maken heeft, maakt deel uit van ons cultureel erfgoed. Wij ademen koers. Dan lijkt het me logisch dat je dat in de film of literatuur gaat gebruiken.

»Weet je wat ik cynisch vind? Dat je nét in Dag Allemaal gaat klagen dat iemand geld verdient op de kap van andermans miserie. Dat is verdomme de bestaansreden van dat blad.»

MORTIER «Over Frank zijn duizenden artikels geschreven, en die waren ook niet altijd positief. Ben ik dan de laatste in het rijtje van de lijkenpikkers? Komaan, zeg. Bovendien suggereer je dan ook dat ik rijk word van die film. Maar ik heb er vooral veel geld ingestoken. ‘Engel’ zal een ongelofelijk kassucces moeten worden voor ik er een cent aan verdien.»

HUMO Toch begrijp ik dat de familie de film lastig om te dragen vindt.

VERHULST «De film hoort niet lastig om te dragen te zijn, het gemis van hun geliefde is dat wel. Daar gaat het vast om. Als iets pijn doet, komt dat niet door het boek of de film, maar door hoe het leven verliep van de man die ze graag zagen. En daar kunnen Koen en ik niks aan doen.

»Bovendien, sinds wanneer zou een boek of een film geen pijn mogen doen? Is er niet al genoeg Walt Disney onder de mens? De dag dat boeken pijnstillers worden, wil ik vooral geen apotheker zijn.»

MORTIER «Ik vind het vreemd dat men op de filmmaker schiet. Vraagt iemand zich nog af hoe het met Vandenbroucke zover is kunnen komen? Waarom het ontspoorde en wie dat in de hand werkte?»

VERHULST «Er zijn mensen die liever niet naar deze film kijken, omdat ze zichzelf dan in de spiegel zien. Mensen die zich zouden kunnen afvragen: ‘In welke mate ben ik medeplichtig?’»

MORTIER «Daarom voelt de broer in de film zich medeplichtig. Hij smokkelde voor Thierry drugs naar Senegal.»

HUMO ‘Als we altijd moeten zwijgen en die mooie verhalen moeten oppotten omwille van de familie, dan wordt het leven van Vandenbroucke eigenlijk nog zinlozer dan het al was,’ zei je in ‘Vive le vélo’, Dimitri.

VERHULST «Ik denk dat de doofpot niet de oplossing is om de problemen in het wielrennen aan te pakken. Als de film al over Frank zou gaan, wordt hij door ons niet als dader afgeschilderd, maar wel als slachtoffer.»

MORTIER «Als we de herinnering aan hem levendig willen houden, moeten we zoveel mogelijk over hem vertellen. Ik heb zelf vier zonen. Mocht een dergelijke tragedie mij overkomen, dan zou ik een film erover steunen. In de hoop dat nadien niemand nog in de fleur van zijn leven kapot zou gaan aan verdovende middelen. Ik zou denken: het is te laat voor mijn zoon, maar niet voor mijn kleinzoon.»

HUMO Het lijkt alsof er in de film een paar ingrepen zijn gebeurd om de link met VDB te verdoezelen. Zo is Thierry wereldkampioen, gaat niet zijn vriend maar zijn broer mee naar Senegal en wordt hij het slachtoffer van een zware valpartij. Zou je die elementen ook in het verhaal gestopt hebben mocht de familie van VDB geen bezwaren tegen de film geuit hebben?

MORTIER «Absoluut. De regenboogtrui zat al in mijn eerste scenario. Die verwijst naar Jempi Monseré, die dramatisch aan zijn einde kwam door tijdens een kermiskoers op een stilstaande auto te knallen. Door de broer creëerde ik meer drama in de film. In plaats van een vriend, heb je nu een familielid dat naar de moeder moet bellen om te zeggen dat haar kind dood is. Dat is veel emotioneler.»

HUMO Waarom vond je die verwijzing naar Monseré belangrijk?

MORTIER «Een paar jaar nadat Monseré verongelukt was, was ik als kind met mijn vader op de Zesdaagse van Gent. Giovanni, het zoontje van Monseré, had van Freddy Maertens een fietsje gekregen en mocht een paar rondjes op de piste meerijden. Iedereen applaudisseerde voor dat emotionele tafereel en ik was een beetje jaloers op dat jongetje.

»Giovanni Monseré zou zich enkele maanden later op datzelfde fietsje, in een regenboogtrui, tegen een auto doodrijden. Het heeft me toen hard geraakt, dat vader en zoon in precies dezelfde omstandigheden om het leven kwamen.»

'Frank Vanden­broucke was geen renner naar wie ik opkeek. Zijn status was niet in verhouding met zijn palmares' Dimitri Verhulst


Blinde adoratie

HUMO Hebben jullie Frank Vandenbroucke ooit ontmoet?

VERHULST «Neen. Hij was ook geen renner naar wie ik opkeek. Zijn status was niet in verhouding met zijn palmares; dat was eigenlijk een mager beestje. Al vond ik hem fantastisch op het WK van ’99 in Verona. Hij deed het toch maar: zijn polsen breken, erover zwijgen tegen Johan Museeuw om het Belgisch kopmanschap te kunnen opeisen en dan falen in de finale. Mooi. Tragischer kan haast niet.»

MORTIER «Tot op het einde van zijn carrière bleef hij zeggen dat hij nog grote koersen zou winnen. Ik vraag me af of hij dat zelf geloofde. Volgens mij wist hij dat hij over het paard getild was en speelde hij het spel handig mee.»

VERHULST «Zoals toen hij zei dat hij door zijn lange inactiviteit biologisch tien jaar jonger was dan de rest. Dat had dokter Mabuse hem wijsgemaakt. Bij mij werkt dat omgekeerd: ik ben al 104 (lacht).

»De fans van VDB vind ik eigenlijk interessanter dan Frank zelf. Hoe zij hun idool adoreren en zijn leven romantiseren is haast angstaanjagend. De graven van Pantani en Vandenbroucke zijn de meest bezochte onder die van overleden renners. Dat doet me niet het beste hopen voor een dopingvrij wielrennen. Heb je de drukte aan het gedenkteken voor Tom Simpson al eens gezien? Zolang hij tragisch aan z’n eind komt, wordt de sjoemelaar aanbeden. Als de massa mag spreken, dan wint de romantiek van het bedrog het nog altijd van de zuivere sport.»

HUMO ‘Voor jullie, mijn fans, heb ik die smeerlapperij genomen. Omdat ik jullie niet wilde ontgoochelen,’ zegt Thierry in de film. Een verwijzing naar de druk waaraan Vandenbroucke en Pantani ten onder gingen?

MORTIER «Ja. De fans hebben een rol gespeeld in hun ondergang. Vandenbroucke had een jaar aan de kant gestaan en bij zijn rentree stond op de eerste helling ‘God is terug’ op het asfalt. Dan heb je toch meteen zin om de afgrond in te rijden?»

VERHULST «Mijn boek is maar in één taal vertaald, het Duits, en dat is volgens mij geen toeval. Duitsers hebben die blinde adoratie veel minder. Daar zijn wielergoden niet ongenaakbaar. Met of zonder Ullrich, toen er te veel dopingaffaires in de Tour losbarstten, besliste de ARD als enige televisiezender om er geen verslag meer over uit te brengen.»

HUMO Dé wielergod van deze eeuw is Tom Boonen. Hij kon wel met de roem om.

MORTIER «Omdat hij beter omringd werd. Hij komt uit een nuchter, warm Kempisch nest. De directe omgeving is heel belangrijk. Ik ken de familie van Bjorg Lambrecht, het nieuwe Vlaamse klimtalent. Zij remmen hem voortdurend af. ‘We zullen wel zien, jongen. Er zijn er al zoveel geweest met talent.’ Voetjes op de grond is nog altijd het beste. Want renners zijn als heliumballonnen. Zodra je ze optilt, krijg je ze nog maar moeilijk naar beneden.»

‘Engel’ speelt vanaf 19 september in de bioscoop.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234