null Beeld

Erotische cultclassics: 'Caligula' (Tinto brass, 1979)

Humo’s filmjournalist Erik Stockman onderwerpt zich aan tijdloze erotische cultclassics. Vandaag: 'Caligula' van Tinto Brass. Licht, camera, minnevuur!

Erik Stockman


Meer erotische cultclassics »

Caligula! Alleen al de naam geeft zin om in een toga te glijden, op een zijden kussen te gaan liggen, en aan een tros druiven te likken die boven onze hoofden wordt gehouden door twee kirrende deernen. Maar terzake: hoe decadent is ‘Caligula’, de legendarische film-uitspatting uit 1979, écht? Wij bekeken voor u de ongecensureerde, 156 minuten durende bioscoopversie (of wat had u gedacht!), en het dient gezegd: de Ramsay Bolton in ons werd niet teleurgesteld.

Al in de eerste scène zien we de jonge Caligula (Malcolm McDowell) samen met een in een wel héél loszittend wit gewaad gehulde deerne ronddartelen in een bucolisch landschap: zie die tietjes schudden! Yep, nu begrijpen we waarom de mensen (onder wie waarschijnlijk ook uw ouders: vraag het ze maar) in 1979 in dichte drommen voor de kassa stonden: wie in die tijd eens een fris streepje bloot wilde zien, moest – aangezien ‘seks met buurvrouwen en schoonmoeders’ nog niet viel te googlen - ofwel met het hoofd zo diep mogelijk in de kraag een sekscinema binnenstappen, ofwel in de krantenwinkel de Playboy of de Super 2000 gaan kopen, ofwel naar het wereldwijd uitgebrachte ‘Caligula’ gaan kijken.

undefined

null Beeld

En zeggen dat ‘Caligula’ oorspronkelijk was ontsproten uit de onverdachte koker van de Amerikaanse schrijver Gore Vidal: die had een ernstig epos in gedachten over een onschuldig man – Caligula - die onder invloed van de macht langzaamaan in een monster verandert. Vidal ging – bad move - financiële steun vragen aan Bob Guccione, de eigenaar van het blootblad Penthouse, en die spaarde kosten noch moeite om het project allure te geven. Er werd een gigantisch budget gereserveerd, de Italiaanse avant-garde-regisseur Tinto Brass ging in de regiestoel zitten, de vaste decorbouwer van Fellini mocht de sets in elkaar steken, en de belangrijkste bijrollen gingen naar enkele kanjers uit de Britse film- en theaterwereld: Helen Mirren, Sir John Gielgud, Sir Peter O’Toole. Het resultaat van die merkwaardige bundeling van krachten: een what the fuck!-spektakel van het uitzinnigste niveau.

Een welhaast surrealistische kruising tussen een historisch kostuumdrama en een dubbeldik Penthouse-nummer deluxe. Een vol indrukwekkende massascènes zittende opvoering zoals u die in de Munt nooit te zien zult krijgen. Een schouwspel waar je broek letterlijk van afzakt. De enige die nog niet helemaal tevreden was met dit resultaat, was Guccione: hij monteerde voor de gezelligheid – en buiten medeweten van zijn cast - doodleuk nog wat harde porno tussen de beelden. O, wat waren we er graag bij geweest toen Helen Mirren ontdekte dat haar scènes doodleuk werden afgewisseld met shots van bloedmooie modellen die in close-up de edele kunst van de cunnilungus bedrijven! Wat een mop eigenlijk: de acteurs dachten dat ze hadden getekend voor een kostuumfilm, maar zagen zichzelf verschijnen in een pornofilm!

De grote Amerikaanse filmcriticus Roger Ebert bestempelde ‘Caligula’ als ‘sickening, utterly worthless, shameful trash’: een juist, maar onvolledig oordeel, want Ebert vergat te vermelden dat ‘Caligula’, behalve walgelijk en schaamtelijk, af en toe ook behoorlijk indrukwekkend is; ‘t is een film die met zijn ene been in de wereld van Fellini staat, en met zijn andere been (en met zijn geslachtsdelen) in het domein van de pure camp hangt. Onze mond zakte in ieder geval geregeld wagenwijd open: de eerbiedwaardige John Gielgud die een monoloog afsteekt terwijl we in de achtergrond blote grieten zien ronddartelen! De onthoofdingsmachine! Caligula die een keizerlijk bordeel opent teneinde het begrotingstekort op te lossen!

En het even verbluffende als ziekelijke hoogtepunt: Caligula die ongevraagd een huwelijksfeest binnenvalt en niet alleen de bruid én de bruidegom ontmaagdt, maar als kers op de taart een klaproosje in het achterste van de bruidegom plant. Geef toe: zulke films – en we zeggen het zonder de minste ironie - maken ze vandaag niet meer. Wie de afgelopen jaren in de bioscoop eens wat zinnelijkheid wilde zien, diende het verdorie te stellen met loodzware Franse en Britse arthousedrama’s als ‘La vie d’Adèle’, ‘9 Songs’ en ‘Shame’. In ‘Caligula’ zie je tenminste hoe iemand zijn verwilderde lief aan de ketting legt en laat bewaken door een legertje van gecastreerde homoseksuelen. Those were the days! Morgen doen we iets met aardbeien en groene pepers.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234