null Beeld

Erotische cultclassics: Emmanuelle (Just Jaeckin, 1974)

Als voorspel op de release van de sensuele parel ‘Lady Macbeth’ op 12 april, onderwerpt Humo’s filmjournalist Erik Stockman zich (opnieuw) aan vijf erotische cultclassics. Vandaag: ‘Emmanuelle’ van Just Jaeckin. Licht, camera, minnelust!"

Erik Stockman


Meer erotische cultclassics »

En zo, na een lange, ontuchtige odyssee die ons van wufterige nazibordelen naar weelderige Alpenweiden voerde, komen we eindelijk aan op onze bestemming: in de armen van Emmanuelle. Neen, niet Emmanuelle Béart of Emmanuelle Seigner, maar dé Emmanuelle; zij die niet bij de achternaam dient te worden genoemd.

Iedereen die in 1974, het jaar dat die naam zich in het collectieve geheugen van de mensheid brandde, naar de bioscoop trok (en men was met miljoenen), herinnert zich vandaag nog altijd de sensatie, de prikkeling, de flitsen van seksuele openbaring die de film in de lendenen en in de geesten teweegbracht; een hele generatie mannen en vrouwen kreeg dankzij ‘Emmanuelle’ een nooit eerder ervaren en nooit meer geëvenaarde initiatie in de wereld van de erotiek.

Ooohhh, Emmanuelle... De ‘langste streling van de cinema’, zoals het door Just Jaeckin geregisseerde ‘Emmanuelle’ indertijd werd omschreven in de programmaboekjes van de Vlaamse wijkbioscopen, staat in de filmgeschiedenis gekend als de allereerste erotische blockbuster; ‘t was de eerste softerotische film die niet in de seksbioscopen, maar in de reguliere cinemazalen stond geprogrammeerd – met fenomenaal succes. En daar is-ie weer: Just Jaeckin! Van de tien erotische cultclassics die we in deze franchise onder de loep hebben genomen, heeft deze voormalige Franse fotograaf van het modetijdschrift Vogue er drie geregisseerd: ‘Emmanuelle’, ‘Histoire d’O’ en ‘Madame Claude’. Bij deze roepen we Just Jaeckin dan ook uit tot de Stanley Kubrick van de erotische cinema; de Frédéric Chopin van de softskinflick; de Claude Monet van het vrouwelijk naakt.

Aaahhh, Emmanuelle... Dit was natuurlijk ook de film die van Sylvia Kristel – de toenmalige geliefde van Hugo Claus - een wereldster maakte; een even kwetsbare als zinnelijke engel die, ook al overleed ze in 2012, voor eeuwig zal voortleven in het rijk der dromen en fantasieën. Voor zij die nog niet vertrouwd zijn met de ‘Emmanuelle’-experience: in de film reist de twintigjarige en betrekkelijk onervaren Emmanuelle vanuit Parijs naar Thailand, waar haar veel oudere echtgenoot Jean de diplomaat uithangt. Onmiddellijk na haar aankomst zien we, in een vintage softerotische scène, Emmanuelle en Jean de liefde bedrijven achter het doorzichtige gaas van een muskietennet, maar al bij al zijn er in ‘Emmanuelle’ niet zoveel wippertjes te zien. Toegegeven: wie, in de beruchte nachtclubscène, die wonderbaarlijke podiumact van die Thaise chick heeft gezien, zal nooit meer op dezelfde manier naar een sigaret kunnen kijken (geen wonder dat het sekstoerisme in Thailand dankzij ‘Emmanuelle’ een enorme boost kreeg).

Vandaag valt vooral op dat ‘Emmanuelle’ een heel erg verzorgde film is, met deftige vertolkingen, een mooie sfeerschepping, en een prachtige fotografie; Jaeckin verstond de kunst om een vrouwenlichaam er op pellicule mooier en sensueler te laten uitzien. Daarnaast waagt ‘Emmanuelle’ een haast aandoenlijke poging om het concept van de open relatie aan de man (en aan de vrouw) te brengen: Jean moedigt Emmanuelle immers in bevlogen bewoordingen aan om zich te bevrijden van het keurslijf van de echtelijke trouw. En zo groeit Emmanuelles verblijf in Thailand uit tot een initiatie in alternatieve liefdesvormen: een aldoor op een lolly zuigende nimf wijdt haar in de edele kunst van de zelfbevlekking in; ze gaat aan de scharrel met een blonde archeologe; en krijgt een snelcursus in onkuisheid van een oudere man die, als in een werkelijk hilarisch toeval, sprekend lijkt op oud-Anderlecht-manager Michel Verschueren.

Het is Mario, de oude man, die Emmanuelle in de tweede helft, waarin de grenzen tussen werkelijkheid en fantasie lijken op te lossen, meetroont naar een opiumtent: ‘Je moet een grens overschrijden naar een land dat over het algemeen verboden is; het land van de erotiek... Erotiek is de overwinning van de droom op de natuur!’ Oké, dit slaat eigenlijk nergens op, maar acteur Alain Cuny straalt zoveel wijsheid uit dat we hem op zijn woord geloven. Het is ook Mario die op het eind, wanneer Emmanuelle in haar befaamde rieten stoel plaatsneemt, ten teken dat haar ontbolstering tot free spirit is voltooid, de moraal van het verhaal mag verwoorden: ‘Het koppel zou illegaal moeten worden verklaard! Er moet een derde partner bij!’

Geen idee of die miljoenen toeschouwers de strapatsen van Emmanuelle ook in de realiteit tot voorbeeld namen, maar het is een feit dat het succes van ‘Emmanuelle’ een nagelnieuw genre in het leven riep: de ‘exotische erotische initiatiefilm’. Misschien dat we het in de toekomst ooit nog eens gaan hebben over één van de vele sequels en spin-offs (‘Black Emmanuelle’, ‘Goodbye Emmanuelle’, ‘Emmanuelle vs. Dracula’...), maar nu gaan we ons eerst een tijdje overgeven aan onze dromen. We zitten in een vliegtuig. De meeste passagiers slapen onder hun reisdekentjes. De mooie dame in het zeteltje naast ons kijkt ons zwoel in de ogen, en klikt haar kousenbankousenbandje open. Emmanuelle...

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234