Erotische cultclassics: 'Le bordel, 1ère époque: 1900' (José Benazeraf, 1974)

Welkom terug bij de erotische cultclassicsfranchise, uw knetterende rode neonlichtbaken in de steeds beklemmender wordende duisternis van de nieuwe preutsheid! Met een onvervaardheid die ook Stanley & Livingstone moeten hebben gevoeld toen ze indertijd gebieden betraden waar het christelijk geloof nog niet was doorgedrongen, vervolgt filmjournalist Erik Stockman zijn ontdekkingstocht doorheen de heidense onderwereld van de erotische cinema. Vandaag: ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ van José Benazeraf. Licht, camera, minnevuur!


Meer erotische cultclassics »

Onze nooit aflatende speurtocht naar de miskende meesterwerken, de verborgen parels, de zeldzame rarigheden en de wonderlijke curiositeiten van de erotische cinema voert ons vandaag naar – de titel licht de sluier al op - een huis van plezier in Frankrijk, alwaar de heren behalve hun kleren ook hun deftigheid aan de kapstok hangen en waar de lichtekooien met gloeiende buiken en loshangende jarretellegordels de hemelbedden laten daveren.

In de allereerste scène laat een deerne in een sexy bustier zich al kirrend en giechelend nemen door een dikbuikig heerschap met een blinkende punthelm op het hoofd, en zowel de punthelm als de ouderwetse pyjama van de man (zo’n witte pyjama uit één stuk met lange mouwen en pijpen en met knopen aan de voorzijde) maken duidelijk dat we ons in de beginjaren van de 20ste eeuw bevinden, meer bepaald aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.

En we krijgen nog meer aanwijzingen dat we ons in turbulente tijden bevinden: één van de klanten is een in een zwart kostuum geklede man met een rond brilletje die door de lichtekooien ‘l’anarchiste’ wordt genoemd en die bij het afdalen van de wenteltrap per ongeluk een zwarte bolvormige bom met een lont uit zijn aktetas laat vallen: ‘Oh, excusez-moi! C’est rien!’

In het eerste uur van ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ krijgen we nog wel meer van dit soort guitigheden te zien. Dit is immers het soort erotische jaren 70-koldercinema waarin de met plaksnorren en gekke hoedjes getooide heren bij de aanblik van een stel blote borsten steevast grote ogen opzetten, hun armen als van de donder geslagen in de lucht smijten, en overdreven beginnen te trillen op hun benen terwijl er op de geluidsband vrolijke hoempapamuziek weerklinkt. Best mogelijk dat de toeschouwers in 1974, toen ‘Le bordel’ op de affiches van de Franse seksbioscopen stond, niet meer bijkwamen van het lachen, maar anno 2018 oogt het allemaal toch een tikkeltje flauw.

Zelf hebben we er doorgaans weinig moeite mee om onze wederhelft tijdens het rollebollen aan het schateren te brengen (één tip: Borat Mankini), maar in de cinema blijft de combinatie tussen erotiek en humor een verduiveld lastige zaak (zie ook het eerder bedenkelijke niveau van de kolder in de Tiroler seksfilms). Niettemin valt er in ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ hier en daar een mooi beeldkader waar te nemen, en dan denken wij vooral aan die ene zwarte lichtekooi van wie het donkere vel fraai afsteekt tegen het parelwitte kussen waarop ze haar hoofd te ruste heeft gelegd. Hier is zichtbaar een regisseur aan het werk met een oog voor esthetische details, en zijn naam is José Benazeraf.

De in 2012 overleden Benazeraf, die in Frankrijk een iconische status geniet en door sommigen zelfs de Jean-Luc Godard van het softerotische genre wordt genoemd, draaide in een tijdsspanne van 40 jaar meer dan 90 skinflicks, meestal voor een habbenkrats. Daar zaten enkele interessante avant-garde-experimenten tussen, zoals het merkwaardige ‘Joë Caligula’ uit 1969 en het bevreemdende ‘Frustration’ uit 1971, maar in plaats van voorgoed de overstap te maken naar de serieuze cinema eindigde Benazeraf zijn carrière ietwat in mineur als regisseur van harde porno.

Zijn verdienste is dat hij een uitgesproken libertijnse en rebelse spirit doorheen zijn films liet waaien. In ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ weet een krantenlezend hoertje te vermelden dat de kardinaal van Parijs de tango heeft verboden: die wulpse dans vormt immers een bedreiging voor de moraal van de bevolking en bovendien is het een dans van vreemde origine. Het gigantische lachsalvo dat de lichtekooien op deze mededeling laten volgen, maakt duidelijk dat Benazeraf geen al te hoge pet op had van het katholieke establishment. Trouwens: ook de legerofficieren, de politici en de dames en de heren van de burgerij worden in ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ aldoor vrolijk voor paal gezet: way to go, José!

Nog merkwaardiger is dat de lichtekooien zich tussen de stoeipartijen door weleens wagen aan een citaat van de Franse revolutionair Robespierre, of beginnen te mijmeren over de sociale functie van prostituées in de maatschappij. ‘Volgens sommigen zijn we een antisociaal product,’ zo horen we de knappe Léa verkondigen terwijl de muziek een droeve klankkleur aanneemt. ‘Wat ik niet geloof, want we hebben nog nooit zoveel werk gehad.’

Het is dankzij dit soort dialoogscènes dat Benazeraf ook bekendstaat als één van de vaders van het subgenre van de ‘intello-erotiek’ dat in de jaren 60 en 70 opgang maakte; zo doorspekte hij de seksorgiescène in ‘Le Désirable et le Sublime’ (1969) met citaten van Kierkegaard en Baudelaire. Erotiek die niet alleen prikkelt, maar ook de geest opscherpt! In ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ laat Benazeraf – die zijn werk met de nodige zelfspot placht te omschrijven als ‘redelijk intelligent, toch voor blotekontenfilms’ – zijn kunnen vooral zien in de laatste 20 minuten.

Ineens schakelen we van het bordeel over naar een bevreemdende, in rood licht gedrenkte kerkdienst waarbij een tussen brandende kaarsen en crucifixen staande priester een eucharistieviering staat op te dragen terwijl hij miswijn op de blote buik van een op het altaar liggende lichtekooi laat druppelen. ‘t Is een hoogst merkwaardige scène, die van ‘Le bordel, 1ère époque: 1900’ op de valreep dan toch een curieus stukje erotische cinema maakt. Morgen: schunnigheden in het Verre Oosten!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234