Oud-kolonel Roger Housen en Oekraïense soldaat in een dorp tussen Cherson en Mykolaiv, begin april.  Beeld Photonews/AFP
Oud-kolonel Roger Housen en Oekraïense soldaat in een dorp tussen Cherson en Mykolaiv, begin april.Beeld Photonews/AFP

Oorlog in Oekraïne

Ex-kolonel Roger Housen over zes maanden oorlog in Oekraïne: ‘De Russen verwachtten zo weinig weerstand dat de parachutisten wisten wie de sleutelposities moesten innemen’

Woensdag is het exact zes maanden geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. De Russische opmars is tot staan gebracht, ziet ex-kolonel en defensiespecialist Roger Housen. De toekomst van Oekraïne wordt nu in het Westen bepaald.

Yannick Verberckmoes

Herinnert u zich nog de uitzending van De Afspraak in januari, waarin Jonathan Holslag de invasie voorspelde? Alle monden aan tafel vielen open.

“Ik dacht begin dit jaar ook niet dat het tot een invasie zou komen. Ik bekeek Holslags analyse, legde er die van Angelsaksische specialisten naast en maakte vervolgens mijn eigen analyse. De teneur was al snel dat de Russen gemakkelijk over Oe­kraïne zouden walsen, maar ik was zowat de enige die zei dat een volledige Russische verovering onmogelijk was.”

Poetin dacht er kennelijk anders over. Hij wou Kiev snel ­innemen en president Zelensky uitschakelen.

“Ondertussen weten we meer over het Russische invasieplan. De reconstructie die The Washington Post maakt van het begin van de oorlog bevestigt wat ik al lang zeg: het plan bevat de vingerafdrukken van de Russische inlichtingendiensten, maar niet van de militairen. Op basis van discrete ­enquêtes dacht de Russische inlichtingendienst dat de bevolking Zelensky kwijt wou en weinig vertrouwen had in het leger.

“De Russische inlichtingendienst FSB had al voor de invasie mensen geïdentificeerd die Russischgezind waren en ­sleutelposities konden innemen. Die lijsten werden zelfs aan Russische parachutisten gegeven. De Russen gingen er op basis van die inlichtingen van uit dat ze heel snel de macht konden overnemen. Ze verwachtten weinig weerstand, maar die analyse was dus op drijfzand gebaseerd.”

Dit halfjarig jubileum valt samen met de Oekraïense Onafhankelijkheidsdag. Er wordt nu gewaarschuwd voor raketaanvallen op Kiev vanuit Wit-Rusland.

“Ja, maar daar verwacht ik weinig van. Rusland zal het risico niet nemen om buitenlandse ambtenaren te treffen die in de ambassades werken. Het is natuurlijk mogelijk dat de Russen de bombardementen op Kiev of andere steden intensifiëren of uitpakken met een aanval door een nieuwe hypersonische raket. Maar zo’n aanval heeft dan enkel een symbolische waarde.

“Aan het front zit de situatie nu muurvast. Het Russische artillerieoverwicht wordt gecounterd door de Amerikaanse Himars-raketten en andere westerse ­wapensystemen van de Oekraïners. Geen van hen is nog in staat om een doorbraak te forceren. Om een offensief te doen ­slagen, heb je drie keer zoveel overwicht nodig: drie keer zoveel tanks, vliegtuigen, voorraden en mensen. Wie aanvalt, moet bereid zijn om hoge verliezen te slikken.”

Een vrouw zoekt naar haar bezittingen na bombardementen op de stad Slovjansk, in de zwaar getroffen Donbas-regio. Beeld AFP
Een vrouw zoekt naar haar bezittingen na bombardementen op de stad Slovjansk, in de zwaar getroffen Donbas-regio.Beeld AFP

Zitten we dan in een patstelling?

“Dat is het ook niet, want je ziet wel kleine evoluties. Oekraïne is met een campagne bezig van speciale operaties: ze slaan nu ver achter de Russische linies toe om vliegtuigen of depots uit te schakelen en de Russische aanvoerlijnen te treffen. Om die plekken beter te beveiligen, moeten de Russen nu troepen en andere middelen van het front weghalen.

“Vanaf november zal er nog een nieuw element spelen: dan zitten we in de winterperiode. Alles draait nu om het Russische en Oekraïense Schwerpunkt (het zwaartepunt, YV) – een term van de Pruisische generaal Carl von Clausewitz. Op het terrein steunt het Russische leger nu vooral op zijn enorme vuurkracht. Oekraïne moet het vooral hebben van de militaire, economische en politieke steun van het Westen.

“Het probleem is nu dat die westerse hulp alsmaar afneemt. Vorige week verscheen er nog een studie van het Kiel ­Institute for the World Economy, waarin staat dat de laatste anderhalve maand ­niemand nog toezeggingen heeft gedaan, behalve de Amerikanen en de Denen. Als de militaire en de financiële steun vanuit het Westen vermindert, omdat die landen geconfronteerd worden met problemen zoals hoge gasprijzen, dan wordt het ­Oe­kraïense Schwerpunkt steeds zwakker.”

De Russische economie lijdt toch ook onder de sancties?

“Ja, maar hun economie is voor een groot stuk zelfvoorzienend: zeker op vlak van voeding, primaire grondstoffen en energie. Voor hoogtechnologische producten is dat minder het geval, maar daarvoor zoeken de Russen oplossingen in Azië. Bovendien hebben de Russen in de geschiedenis al bewezen dat ze in staat zijn om af te zien. Zolang de olieprijzen hoog zijn, blijven de inkomsten voor Rusland dat ook. Per dag verdienen zij zo 800 miljoen euro.”

Maar het Westen beslist wel over de toekomst van Oekraïne?

“Inderdaad, de kernvraag is nu: hoelang kan het Westen die steun volhouden? In de VS krijgen we een eerste indicatie met de midtermverkiezingen in november. Stel dat de Republikeinen winnen en vanaf dan willen focussen op het binnenland, dan heeft Oekraïne een probleem.”

Ondertussen raken de militaire stocks – zeker in België – helemaal leeg.

“Dat klopt. Het Belgische leger heeft niets meer om te geven. Het enige wat ons land nog kan doen, is wapensystemen aankopen en meteen naar Oekraïne sturen. Maar dan zit je met een nieuw probleem: alle westerse landen zijn nu in een rotvaart ­wapens aan het kopen bij de producenten.

“Om de stock aan Javelin-antitankraketten, die de VS aan Oekraïne gaven, opnieuw aan te vullen, heeft het bedrijf Raytheon drie jaar nodig. Stel dat de Belgische regering beslist om artilleriemunitie te kopen, dan duurt het jaren voor die granaten worden geleverd. Dat zijn vijgen na Pasen.”

(DM)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234