ExamensBeeld Shutterstock

De Blok

Examens in coronatijd: was spieken nog nooit zo makkelijk?

De examenperiode van juni 2020 wordt er één om nooit te vergeten, zowel voor studenten als professoren. Hoe verloopt het studentenleven ‘off campus’ en de verplaatsing naar het digitale klas -en examenlokaal?

‘Nee, de examens zijn er niet makkelijker op geworden’, volgens Paulien Van Landuyt (23), masterstudent Farmaceutische Wetenschappen (VUB). 

Paulien Van Landuyt: 'Zo’n examen wil je écht niet met je moeder naast je maken (lacht)'Beeld Humo

PAULIEN VAN LANDUYT «De meeste examens zijn openboek, dus ik mag sowieso verschillende bronnen gebruiken. Daarbij is het ook mondeling, dus je antwoord moet goed onderbouwd zijn. Een spontane bijvraag van de prof kan je zo door de mand doen vallen. Ik moet daarnaast ook eerst mijn kamer filmen, tonen waar ik mijn gsm leg en mijn computerscherm delen zodat ik geen andere tabbladen kan gebruiken.

»Enkel bij mijn schriftelijk online openboekexamen zonder camera, zou er in principe iemand naast mij kunnen zitten die mij helpt. Die persoon moet wel een expert zijn in farmacie natuurlijk. Je hebt ook gewoonweg geen tijd om te overleggen, want er is een tijdslimiet en je kan niet terugkeren naar de vorige vraag om iets aan te passen. De vragen van mijn medestudenten staan in een andere volgorde. Een extra persoon zou mij alleen maar afleiden en meer stress geven. Zo’n examen wil je écht niet met je moeder naast je maken (
lacht).»

HUMO Collectieve blokkers kunnen niet meer samen in de bib studeren en als pauze met elkaar flirten via het fluostiftsysteem. Ook het examen verloopt voortaan in strikte eenzaamheid achter de computer. 

VAN LANDUYT «Daardoor voel ik mij net méér op mijn gemak voor mijn thesisverdediging. Ik ben een ‘stresskieken’ en beef hard. Nu zien ze dat gelukkig niet (lacht). Ik vind het ook minder intimiderend om voor een jury achter een scherm te spreken. Zowel de fysieke als mentale afstand is groter. Het stelt me ook gerust dat ik mijn thesis verdedig op de plaats waar ik het heb geoefend. Thuis kan ik de stress beter in toom houden.

»Voor de examens vind ik het dan weer jammer dat het sociale contact met andere studenten net vóór het examen wegvalt. Vaak leggen we elkaar nog wat zaken uit die dan effectief op het examen terugkomen. Ik vind het vooral een domper dat mijn proclamatie niet doorgaat. Na vijf jaar hard studeren, keek ik samen met mijn vrienden enorm uit naar dat moment. Die symbolische afsluiter zal ik wel missen.»

HUMO Heb je voldoende ondersteuning van de universiteit gehad? 

VAN LANDUYT «Studenten hadden veel vragen die in het begin niet meteen beantwoord konden worden. Uiteindelijk heb ik wel een duidelijk antwoord van de proffen en mijn faculteit gekregen. Ze boden ook proefmomenten voor de online examens aan zodat we zouden weten hoe alles tewerk zal gaan. Dat is al een stress minder. Ik vind dat mijn faculteit weldegelijk aan de student heeft gedacht.» 

LEGE AULA’S

‘De shift naar online brengt veel extra werk met zich mee’, volgens professor Peter Verlinden (62). De Centraal-Afrika-kenner en voormalig VRT-journalist doceert al elf jaar het vak Media en Internationale Conflicten aan de faculteit Sociale Wetenschappen aan de KUL. 

Peter Verlinden: ‘We mogen de digitale ervaring van nu zeker niet verloren laten gaan’Beeld dpg

PETER VERLINDEN «Naast het opnemen van lesopnames, besteedde ik opmerkelijk meer tijd aan het beantwoorden van e-mails van mijn studenten. Normaal krijg ik die vragen tijdens of na mijn college en kan de hele groep hieruit leren. Via e-mail verloopt de communicatie one-to-one. Dat duurt niet alleen langer, maar ook medestudenten kunnen niet meevolgen. In de toekomst zou ik opteren voor een discussieforum waar studenten vragen kunnen stellen waarop ik en ook andere studenten kunnen antwoorden.

»Toch zie ik ook zeker positieve zaken van de online leeromgeving. De begeleiding van de stagepaper verliep bijvoorbeeld persoonlijker en studenten kregen schriftelijke in plaats van mondelinge feedback. Daardoor liggen de punten zelfs hoger dan vorige jaren.

»We moesten wel goed nadenken over hoe we interactie in een online leersysteem zouden inbouwen. De voorstelling en discussie van de stagepaper vond bijvoorbeeld plaats in groepjes van drie studenten op Skype for Business. Op datzelfde platform organiseerden we voor een ander seminarie ook online debatten in groepjes. Ik vind het grappig dat sommige studenten niet door hebben dat ze in het oog gehouden worden. Sommigen zitten bijvoorbeeld al hangend achter hun computer neergeploft (
lacht). Een realistisch debat voeren in een online context is niet evident. Hoewel de studenten nu beter voorbereid zijn op het professionele leven waar nu ook volop online wordt gecommuniceerd.»

HUMO Hoe verloopt uw examen? 

VERLINDEN «Mijn examen is nog steeds mondeling, maar online. Ik schakel van een gesloten naar een openboekexamen over. Openboek is niet per se gemakkelijker. Ik heb tegen mijn studenten gezegd dat ik meer inzicht en verdieping verwacht. De lat ligt hoger.

»De studenten krijgen 30 minuten voorbereidingstijd voor twee open vragen en moeten terwijl hun camera en audio opzetten zodat ik ze in het oog kan houden. Ik besef dat er minder controlemogelijkheid is, dus ik vind het de verantwoordelijkheid van de prof om nieuwe vragen te bedenken. Ik focus zelf nu minder op reproductie en meer op inzicht en toepassing. Eigenlijk heb je als prof na een tweetal minuten al door of een student de materie echt begrijpt. Ofwel moet je een heel goede acteur zijn en dan krijg je punten voor die acteerprestatie (lacht).»

HUMO 23 000 studenten tekenden de petitie #GeefOnsEenStem. Ze voelen zich vergeten door beleidsmakers en vragen meer mildheid. Zijn er al studenten met hun problemen naar u toegekomen?  

VERLINDEN «Ja. En ik heb daar alle begrip voor. Studenten die al in moeilijke persoonlijke en familiale omstandigheden leven, krijgen het nóg zwaarder nu. Zij haken sneller af en stellen hun examens uit. Bij sommigen is er een familielid door corona getroffen. Ik vind het belangrijk om empathie en souplesse te tonen. Daarom besloten andere proffen en ik om de deadline van de papers met enkele weken uit te stellen. Ik heb mijn leerstof dit jaar ook een beetje ingeperkt. Een paar collega’s hebben hun examen door een paper vervangen.» 

HUMO Hoe ziet u de toekomst van het digitaal lesgeven? De technologie was al beschikbaar, maar zoals u aanhaalt, zorgden de lockdownmaatregelen voor de echte doorbraak. 

VERLINDEN «We mogen de ervaring van nu zeker niet verloren laten gaan. Mijn collega’s en ik, en ook de studenten, moesten ons aanpassen aan deze nieuwe manier van werken. In het begin was dat wat zoeken, maar met de juiste ingesteldheid lukt dat. Natuurlijk heeft de ene al wat meer feeling met technologie dan de andere (lacht).

»Ik zie de toekomst van online lesgeven als een en-en-verhaal. Ik zie bijvoorbeeld een mooie opportuniteit in het opnemen van mijn lessen in de aula en daarna online beschikbaar stellen ter ondersteuning van de studenten. Zo kunnen ze het achteraf nog eens beluisteren. Ze doen dat op hun eigen tempo en kunnen pauzeren en terugspoelen als ze iets niet begrepen hebben.»

HUMO Zou de opkomst van de leerlingen in de aula’s dan niet drastisch dalen? 

VERLINDEN «Daar moeten we inderdaad over nadenken, want het is niet de bedoeling om voor een lege aula te staan. We zouden leerlingen kunnen uitnodigen om tijdens de les te debatteren. Of we zouden die opnames pas een paar weken voor het examen online zetten, zodat diegenen die naar de les komen nog steeds een voordeel hebben.

»Ik ben voorstander van een mengvorm. We mogen de connectie met de student tijdens én na de les niet verliezen, want dat heb ik toch gemist. We moeten hen ook goed opvangen, zeker tijdens deze onzekere periode.»

HALSOVERKOP TERUG NAAR BELGIË

Wat als je studie in het buitenland opeens onderbroken wordt? Davine Appelmans (22) haalde vorig jaar haar diploma Toegepaste Economische Wetenschappen (KUL) en volgt een extra master in Management aan IE Business School in Madrid. Nét vóór Madrid in lockdown ging, vloog ze halsoverkop terug naar België. 

DAVINE APPELMANS «Begin maart steeg het aantal coronagevallen in Madrid dagelijks. Mijn school was er gelukkig vroeg bij en al vóór de officiële sluiting van de scholen in Spanje, kregen studenten de optie om de lessen online mee te volgen. Uit voorzorg deed ik dat de laatste twee weken vanuit mijn appartement in Madrid, want ik heb diabetes type één en val onder de risicopatiënten. Pas toen de coronasituatie schrijnender werd, boekte ik in het midden van de nacht een vlucht om de volgende dag naar België terug te keren.

»Dat was toen drie weken vóór mijn examenperiode, midden in mijn deadlines, presentaties en groepswerken. Het verliep allemaal wat chaotisch, zeker de groepswerken omdat mijn groepsleden en ik in verschillende tijdszones zaten. Op zo’n moment ga je milder met elkaar om en begrijp je dat niet iedereen de groepsmeeting altijd kan bijwonen. Online meetings blijken best efficiënt te zijn, maar in real life voel je elkaar beter aan en is er meer ruimte voor creativiteit. Het was ook tof om samen in de bib te leren en aan onze projecten te werken. De switch om terug naar huis te gaan en alles alleen te doen, was groot.

»Ik had geen tijd om even op mijn ritme te komen, want ik moest er direct weer invliegen omdat de examenperiode eraan kwam. Dit was ook voor vele andere studenten moeilijk. Ik heb die master gekozen voor de internationale ervaring. In die diverse omgeving leerde ik zoveel bij. Dat is nog steeds zo, maar het is online toch niet hetzelfde. En een digitaal studentenleven is toch niet dát (lacht).»

Davine Appelmans: 'De competitiviteit tussen de studenten zelf is misschien wel het grootste controlemechanisme (lacht)’Beeld Humo

HUMO Hoe verliep het online leren daar? 

APPELMANS «Met weblectures zoals in België, maar anders is dat mijn punten voor 20 à 30 procent uit klasparticipatie bestaan. Als alternatief voor die interactiviteit, moesten we actief aan discussieforums deelnemen of een essay of analyse na de les maken. Ik paste mij snel aan en ik denk dat dat een voordeel voor later zal zijn.»

HUMO En hoe verliepen de examens? 

APPELMANS «Goed! Voor een vak waarbij ik financiële modellen in Excel bouwde, gebruikte de prof de anti-spieksoftware ‘SMOWL’. Die software vraagt toestemming tot je webcam en audio en om alle andere tabbladen te sluiten. Zowel je ogen en toetsaanslagen als je scherm worden in de gaten gehouden. Als het systeem detecteert dat je te lang naar iets anders dan het Excel-bestand kijkt, krijgt de prof een melding en controleert hij of die student effectief aan het spieken is.

»Bij andere examens zonder trackingsysteem kan je die kans niet volledig elimineren. De competitiviteit tussen de studenten zelf is misschien wel het grootste controlemechanisme (lacht). Die ligt zo hoog, dat studenten er zelfs niet aan zouden denken om tijdens een online examen samen te werken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234