Experimenteel reizen: op vakantie in uw kelder, liften met een ijskast en andere ongemakken

Als u altijd al een low budget-trekking door de gangen van de Pensioentoren hebt willen ondernemen en het geen gek idee vindt om uw aanstaande skivakantie in Heist-op-den-Berg door te brengen, dan is ons artikel over experimenteel reizen helemaal iets voor u!


Binnenkort klinkt weer de lokroep van de zomervakantie. Als u vasthoudt aan uw jaarlijkse stekje in de Provence, uw balkonzicht aan de Belgische kust of uw wollensokkentocht langs alpiene berghutten, dan kunt u onderstaand stuk ongelezen laten. Maar als u altijd al een low budget-trekking door de gangen van de Pensioentoren hebt willen ondernemen, graag Slovaakse industriesteden of Franse treinperrons bezoekt en het geen gek idee vindt om uw aanstaande skivakantie in Heist-op-den-Berg door te brengen, dan is dit helemaal iets voor u! Dan betreedt u immers de onbetreden paden van het experimentele toerisme.

Wie op dat gebied al enige bagage heeft, is Joël Henry (51), een Frans freelance-journalist en één van de belangrijkste samenstellers van 'The Lonely Planet Guide to Experimental Travel'. Henry woont in Straatsburg en haalt me af aan het station. Goeie reis gehad, vraagt hij. Rien de spécial, antwoord ik. Hij zal me leren, zegt hij.

HUMO Onderweg ben ik langs Luxemburg gekomen. Dat is voor jou een bekende en tegelijk onbekende stad: je kent ze alleen van de geluiden, want je hebt ze bezocht als blindeman.

JOËL HENRY « Ja, aan de hand van mijn vrouw Maïa. Thuis had ik twee vleeskleurige oogpleisters opgeplakt en om er niet compleet ridicuul uit te zien, had ik ook een zonnebril opgezet. En zo zijn we met de bus naar het station gereden en zo heb ik blind op de trein gezeten tot in Luxemburg. Daar hebben we blind door de stad gelopen, blind gedineerd en gelogeerd, en in dezelfde 'duisternis' ben ik teruggereden. Ik herinner me dus geen enkel beeld van die reis, alleen maar geluiden, zoals de verschillende gsm-beltonen op de trein.»

HUMO Dat is toch wel extreem als 'reis'.

HENRY « Zolang Maïa dichtbij was, ging het. Maar één keer moest ze geld uit de muur gaan halen en stond ik heel alleen op de stoep. Alle auto's leken als gek op me af te komen, dat was nogal beangstigend.

Niets tijdens die 24 uur was nog vanzelfsprekend: een restaurant binnenstappen, plaatsnemen op een stoel, een glas naar de mond brengen, met een vork in je bord tasten, allemaal handelingen die ik net voor de eerste keer leek te doen. Het rare was ook dat mijn eten me niet smaakte, omdat ik het niet kon proeven met mijn ogen.»

HUMO In het museum kreeg je als visueel gehandicapte wel vermindering.

HENRY « Ja, reductie op het eerste gezicht (lacht), ik had er niet eens om gevraagd.»

HUMO Dat 'blindemanstoerisme' is maar één van de vele ideeën in die Lonely Planetgids. Heb je dat buitenissige toerisme meegekregen van je ouders?

HENRY « O nee! Mijn ouders kwamen uit de buurt van de Landes en alle vakanties gingen we daarheen om een oud huis te renoveren. Echt reizen hebben we dus weinig gedaan. Maar mijn moeder had wel bevliegingen: kom, dit weekend gaan we de toerist uithangen in onze eigen stad! Ik vond dat stom, ik wilde liever gaan zwemmen met mijn kameraden, maar zij sleurde ons dan door Straatsburg, musea bezoeken, kathedraal beklimmen, de hele rimram (grimas).

De echte spirit van dat experimentele reizen is er bij mij gekomen in de jaren zestig en zeventig. Als je toen niet door Europa liftte met een veel te zware rugzak, of in een VW-busje naar India en Nepal kachelde, dan was je een dikke prutser. Ik heb in die jaren duizenden kilometers door Frankrijk gereden met de auto van mijn ouders - ik was dat klussen in de Landes zo beu als kouwe pap. En ik hield van dat doelloze rondreizen, meer nog, je móést doelloos rondreizen in die jaren, want! Dan kwam je los van de Burgerlijke Maatschappij met haar Regels en Vastgeroeste Levensstijl.»


Duitslandstraat, Brussel

HUMO Is toen je geesteskind Latourex - Le Laboratoire de Tourisme Expérimental - geboren?

HENRY « De basis is toen zeker gelegd, maar Latourex is pas in juni 1990 ontstaan. Ik zat met twee vrienden op restaurant, en we hadden het erover hoe we in de zomer weer zouden meelopen met de toeristenkudde. En toen kregen we het idee: we geven honderd mensen in Straatsburg een uitnodiging om naar stad X te gaan en daarvan een 'toeristische studie' te maken. Die stad is Zürich geworden, niemand die er ooit geweest was, niemand die er koud of warm van werd, dus ideaal voor ons studieweekend! We gaven de deelnemers strenge adviezen: reis liefst alleen, volg zoveel mogelijk de reisgidsen, trap in élke tourist trap en schrijf een literair rapport op de achterkant van een ansichtkaart. Nadien zouden we dan in Straatsburg op café bijeenkomen om elkaars bevindingen te 'toetsen'.»

HUMO En hoeveel 'studenten' zijn daarop afgekomen?

HENRY « Uiteindelijk zeven, maar dat wisten we niet van mekaar. Ik heb zeker vier uur door Zürich rondgelopen dat ik dacht, merde, ik ben hier de enige pipo (lacht). Maar die zeven nonconformisten hadden echt plezier gehad. En onze belangrijkste bevinding was: waarom gaan we nog elk jaar naar de Provence, een zonnig strand of een rijke cultuurstad als om het even welke plek zoveel plezier en avontuur kan verschaffen?! In theorie is een industriestad in Slovakije evenveel waard als Siena in Toscane, om het nu even grof uit te drukken (lacht)

HUMO Jullie hebben iets met banlieues, industriezones en andere plekken zonder geschiedenis of aantrekkingskracht die ieder normaal mens mijdt. Vanwaar die fascinatie?

HENRY « 't Is geen fascinatie: als je niet reist op basis van toeristische criteria, kom je wel vaker op banale plekken uit. De Parijse dichter Jean-Pierre Le Goff is daar een crack in. Hij maakt deel uit van les Banalistes, een avant-gardebeweging die zich opwerpt als verdediger van Het Banale. Eén keer per jaar hebben ze een 'congres' op de stopplaats Les Fades langs de spoorlijn Montluçon - Clermont-Ferrand. Een onooglijk stukje perron, en let op: het enige wat daar gebeurt, is wachten op de andere congresgangers, c'est tout! De eerste zeven jaar waren ze maar met z'n tweeën, het laatste jaar met een goeie honderd plus een hoop tv-camera's, want ja, een congres op een boerenperron, dát prikkelt de nieuwsgierigheid van de media!

Le Goff komt elk jaar met hetzelfde idee, dat vind ik nogal eentonig, ik verzin liever nieuwe dingen. En iets wat ik al in veel steden gedaan heb, is de A-Z. Je neemt een stadsplan, je zoekt op waar de eerste en de laatste straat van het alfabet liggen, je trekt een lijn tussen die twee en dan probeer je die lijn zo trouw mogelijk te volgen.

In Barcelona was dat echt extreem, de A-straat lag in een gated community met schitterende residenties en de Z-straat in een rauwe cité, een sociale vergeetput waar nooit een toerist kwam. Er stonden zeker vijftig jonge gasten in de portieken, en daar liepen mijn vrouw en ik dan rond, toeristenkalveren met een fototoestel rond de nek en een wijd opengevouwen plan in de handen, dat was toch spannend.???In München was het dan weer ronduit onnozel: je begint in de Aarener Strasse, maar twee straten verder zie je de Zypressenweg al liggen!

In Brussel heb ik ook een goeie route bedacht. Als wij Fransen iets lelijks willen zeggen over de regelneverij van Europa, dan spreken we over 'l'Europe de Bruxelles', en zo heb ik in Brussel een voetreis gemaakt via alle straten die met het Verenigd Europa in verband staan: Belgiëlaan, Spanjestraat, Zwedenstraat, Denemarkenstraat, enzovoort. En héél opvallend, in heel de stad is er géén Duitslandstraat! Er is een Ruslandstraat, een Bosniëstraat, een Serviëstraat en zelfs een Montenegrostraat, maar voor Duitsland is er niets.»


Het andere Venetië

HUMO In een stad valt aardig wat te experimenteren, maar wat doe je op het platteland? Dorpen met een vreemde naam bezoeken, zoals Dorst (nabij Breda) of Jeuk (bij Gingelom)?

HENRY « Dat kan, maar je kan daar ook de A-Z doen. Ik heb met mijn gezin een A-Z door Frankrijk gedaan, van Aast naar Zuytpeene. En dat is een mooie 'lijn' op de landkaart, helemaal van het zuiden naar het noorden, zo'n duizend kilometer ver over hoofdzakelijk secundaire wegen.

Om de kinderen enigszins voor te bereiden, hadden we gezegd dat we op plekjes zouden komen waar we anders nooit zouden komen en dat het dus een echte ontdekkingreis ging worden. En dat was ook zo. Op een klassieke vakantie wéét je naar welke streek of stad je gaat, je hebt het vakantiehuis of het hotel al gezien, je weet wat de bezienswaardigheden zijn, dus je bouwt bepaalde verwachtingen op. Op dit soort reizen is alles een verrassing en een ontdekking. Bon, dat was de uitleg vooraf. Maar onderweg vonden de kinderen het maar niks: wat een flauwekul, tien dagen op reis en geen enkele dag naar het strand (lacht)! Nu ze een flink stuk ouder zijn, blijkt toch dat ze die reis nog sterk herinneren. Omdat ze zo afweek van andere vakanties.»

HUMO Bij ons is zo'n abstracte lijn al een populair tv-item geweest. Reporter Martin Heylen reisde voor 'Man bijt hond' diagonaal door Vlaanderen en later diagonaal door de Verenigde Staten.

HENRY « Belgen zijn surrealisten, jullie hebben de aanleg om zo te gaan experimenteren.

Wat je op het platteland ook kan doen, is dorpen bezoeken die dezelfde naam hebben als een internationale stad. Er is in Frankrijk een Londres, een Florence, een Barcelone, een Lagos, en meerdere Montréals. Er is ook een Venetië (Venise) in de regio Franche-Comté. Dat dorp telt hooguit driehonderd inwoners, maar een vriend van ons is er met zijn vrouw op huwelijksreis geweest. Ik herinner me niet precies of ze in een pensionnetje hebben kunnen logeren, maar hij heeft me wel verteld dat ze op het dorpsplein geprobeerd hebben de duiven te voeren - er waren er bijna geen! - en dat hij op zoek is gegaan naar kanalen, maar dat ze alleen een paar beekjes hadden gevonden. Gelukkig was er een bar-tabac waar ze ansichtkaarten konden kopen met 'Groeten uit Venise' erop.

Nog een idee voor het platteland! Je probeert een zin te maken met namen van dorpen erin, en die zin ga je dan afreizen. (Bijvoorbeeld: zij Menen het, zij Werken iedere dag met zijn Tienen en altijd maar Houthalen. Wat een Lot! - jh).»


Liften met een koelkast

HUMO In je boek staat het verhaal van een Slovaaks koppel dat al liftend op huwelijksreis vertrok. Met een bordje Just Married en in feestkledij: zij droeg een lange witte satijnen bruidsjurk (mét voile) en hij een deftig zwart kostuum. En dat een maand lang!

HENRY « Dat moet zweten zijn geweest, maar het werkte wel: ze moesten minder lang wachten op een lift, en de mensen die hen meenamen, gingen zelf met plezier door het leven. Dat zijn dus zeker prettige wittebroodsweken geweest.

In het boek staan nog meer tips om experimenteel te liften: op je kartonnen bord schrijf je bijvoorbeeld Buenos Aires, zelfs al steek je je duim op in België. Gewoon om te zien wie daarop reageert.»

HUMO Ik vond een knipsel over een Fransman die in kostuum en met een jerrycan liftte. Haast iedereen nam hem mee, maar hij was geen chauffeur met een lege tank; die jerrycan was een plastic reiskoffer en zo liftte die gast door Europa. Bijna iedereen kon erom lachen, slechts enkele barmhartige zielen waren boos om zijn 'bedrog'.

HENRY « Ach wat! Hij pakt toch niemand zijn geld af, hij zet ze gewoon op het verkeerde been. C'est super, zo'n idee!

A propos, in Ierland was er een komiek die een weddenschap had gesloten: voor 100 pond zou hij in één maand heel het eiland rondliften met een koelkast - zo'n minibar die je in hotelkamers ziet, maar toch! Dat ding was lomp, dat hinderde bij het in- en uitstappen, maar die gast is erin geslaagd en hij had nadien hopen amusante anekdotes over zijn frigo-reis (Tony Hawks, 'Round Ireland with a Fridge', jh).»

HUMO Het doet toch allemaal wat denken aan de jaren zestig en zeventig.

HENRY « Dat was nochtans in 1998. Maar je hebt gelijk, in de sixties en zeker in de seventies had je een hoop van dat soort avonturiers, maar toen waren er zoveel dat niemand er aandacht aan besteedde. Ik heb jaren een antiquariaat gehad, en ik wilde een collectie aanleggen van boeken en tijdschriften die dat magische reizen van toen weerspiegelen, maar van de seventies is haast niks meer te vinden. Het moet zijn dat al die hippies en wereldverbeteraars in de jaren tachtig ineens met dat verleden gebroken hebben en alles in de houtkachel hebben gezwierd.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234