Bewaking bij het DPG Media-gebouw in Antwerpen. Beeld BELGA
Bewaking bij het DPG Media-gebouw in Antwerpen.Beeld BELGA

AchtergrondMedia

‘Extreemrechtse agressie is erg gefocust op wetenschappers en journalisten, omdat ze het blijkbaar moeilijk hebben met de waarheid’

De oorzaak van de ontruiming van het DPG Media-gebouw in Antwerpen blijkt een melding bij de politie in Nederland. Daar is al langer een klimaat van intimidatie en fysiek geweld tegenover wetenschappers en journalisten. Waait dit over naar Vlaanderen? ‘Aan de uithoeken van de samenleving neemt de agressie toe.’

Het DPG Media-gebouw is maandag uit voorzorg ontruimd na een melding bij het noodnummer in Nederland. Uit de oproep blijkt dat de melder liet weten dat de groep Freedom Fighters een aanslag wou plegen om het onderduikadres van viroloog Marc Van Ranst te weten komen. Politie en gerecht in zowel Nederland als België willen niks kwijt. ‘Het onderzoek loopt’, zegt het Antwerps parket.

Ook als het loos alarm was, betekent het dat Marc Van Ranst niet enkel in ons land vijanden heeft. De viroloog kwam vorige week op Twitter in een discussie terecht met Willem Engel, die in Nederland een groepering tegen de coronamaatregelen leidt en schertsend wappiekoning wordt genoemd. Het leverde Van Ranst Nederlandse fans op, en zelfs 2.000 reclameborden met zijn boodschappen, maar wellicht niet onder de wappies.

De mogelijke dreiging zegt ook iets over het klimaat tegenover de media.

Ook ‘De Morgen’-journalisten bedreigd

De voorbije dagen zijn ook twee journalisten van de krant De Morgen geïntimideerd of (met de dood) bedreigd. Beide journalisten brachten onder meer verslag uit over de voortvluchtige militair Jürgen Conings.

Een van de journalisten kreeg doodsbedreigingen en werd via verschillende kanalen belaagd. De website ’t Scheldt viseerde dan weer de andere journalist, door de dreiging met een aanslag op DPG Media af te doen als een vergeldingsactie voor zijn berichtgeving.

Drie jaar geleden richtte de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) een meldpunt in voor agressie tegen journalisten. De meldingen lijken in stijgende lijn te gaan, maar de relatief lage cijfers maken forse conclusies niet mogelijk. De stijging kan een vertekening zijn gezien het meldpunt nog aan bekendheid wint onder journalisten. Dit jaar zijn er tien meldingen binnengekomen. Toch ziet de VVJ een onrustwekkende trend.

‘We zien agressie vanuit overheden, bijvoorbeeld door huiszoekingen bij journalisten, vanuit voetbalsupporters tegen beeldjournalisten zoals tijdens de kampioenenviering in Brugge, en ten derde ook vanuit extreemrechts’, zegt Pol Deltour van de VVJ.

Wat dat laatste betreft, is het bekendste voorbeeld VRT-journalist Tim Verheyden, die na de ‘Pano’-reportage over Schild & Vrienden bedreigingen kreeg. Recenter, in september vorig jaar, werden fotografen van De Standaard en agentschap Isopix afgedreigd tijdens de Vlaams Belang-manifestatie op de Heizel.

De agressie vanuit uiterst-rechts zou het gevolg zijn van een negatief klimaat, waar enkele politici toe bijdragen, denkt Deltour: ‘Telkens wanneer je een Vlaams Belanger aan het woord hoort, is er binnen de twee zinnen een aanval op de media.’

Nochtans heeft de Vlaming gemiddeld genomen wel vertrouwen in de media. Een studie van het Reuters Institute en imec-SMIT plaatst Vlaanderen op plaats zes van veertig onderzochte landen. Volgens de Eurobarometer van de Europese Commissie nam het vertrouwen in media tijdens corona zelfs toe in ons land.

‘Er zijn meer krantenabonnementen verkocht, maar aan de uithoeken van de samenleving neemt de agressie toe’, aldus Deltour.

In Nederland gaan de bedreigingen tegen journalisten een stuk verder. Enkele Nederlandse misdaadjournalisten krijgen beveiliging en in 2018 was er de auto-aanslag op het gebouw van De Telegraaf.

‘Het idee dat media gebiased zijn, leeft in Nederland ook iets meer, onder andere gevoed door mensen als Thierry Baudet (voorman van het radicaal-rechtse Forum voor Democratie, red.)’, zegt Peter Van Aelst, professor politieke wetenschappen (Universiteit Antwerpen). ‘Toen Baudet het hele coronabeleid op de korrel nam, kreeg je bij het Vlaams Belang nog een mondmaskertje met een Vlaamse leeuw op geprint.’

De weerstand tegen de coronamaatregelen is met vertraging overgewaaid naar Vlaanderen. En journalisten worden dan in één zak gegooid met de virologen die om maatregelen vragen en de politici die de maatregelen nemen.

‘Klassiek bij radicalisering is dat mensen naar een zwart-witmentaliteit evolueren, verstrengeld met een zogenaamde dringende noodzaak om nu te handelen’, zegt Christophe Busch, directeur van het Hannah Arendt Instituut. ‘Goede journalistiek is genuanceerd en voor groepen aan de uiterste kanten van het spectrum zijn ze daarom een vijand en om die reden worden mainstreammedia verdacht gemaakt.’

Tegelijk is mediakritiek nodig. Volgens onderzoekers van de Universiteit Antwerpen was de berichtgeving in de 19 uur-journaals van Eén en VTM soms te eenzijdig, met vooral veel zendtijd voor virologen. ‘Op een lijn met de wetenschap geplaatst worden is een eer, maar op een lijn met het beleid, dat is van de pot gerukt’, zegt Deltour. ‘Er wordt net heel kritisch bericht over het beleid.’

Politiek wetenschapper André Krouwel (VU Amsterdam) wijst erop dat in Nederland niet enkel virologen worden geviseerd, maar ook sociaal-wetenschappers die over de protesten spreken, onder meer door de organisatie Vizier op Links.

‘De extreemrechtse agressie is erg gefocust op wetenschappers en journalisten, omdat ze het blijkbaar moeilijk hebben met de waarheid’, zegt Deltour.

(DM)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234