null Beeld

Father John Misty: tips voor trips

U kent het grapje vast: wanneer is het einde van een groep nabij? Als de drummer zegt: ‘Laten we eens iets van mij proberen.’ Kolder die niet opgaat voor Joshua Tillman: toen Fleet Foxes hem in 2008 vroegen om de gelederen te vervoegen, had hij als J. Tillman al zeven soloplaten lang laten horen als songschrijver een grote toekomst te hebben. Die toekomst begon in 2012, toen hij zijn laatste concert met Fleet Foxes speelde en zijn eerste échte soloplaat uitbracht: ‘Fear Fun’, onder de naam Father John Misty.

Tillman (33), die ook in de rug van onder meer Damien Jurado en Jesse Sykes speelde, groeide op in een evangelisch-christelijk gezin in Maryland bij Washington D.C. Heidense pop- en rockmuziek kwamen er ten huize Tillman niet in, enkel ‘Slow Train Coming’, Bob Dylans plaat voor de Heer, geraakte door de strenge grenscontrole aan de voordeur. Vandaag, nu alles al vele jaren is toegestaan, heeft Tillman ‘I Love You, Honeybear’ gemaakt, misschien wel de openhartigste popplaat van het jaar. Op het tafeltje in Brussel waaraan we zijn gaan zitten voor een gesprek ligt de autobiografie van Vladimir Nabokov: ‘Speak, Memory’.

Joshua Tillman «Geweldig boek, en ik haal er inspiratie uit voor mijn interviews. Uit de titel alleen al, eigenlijk: ‘Spreek, geheugen’ (lacht). Behalve ‘Lolita’ heb ik van Nabokov bitter weinig gelezen. Ik heb altijd een stapel boeken klaarliggen, maar de klassiekers zet ik gek genoeg altijd weer ongelezen terug in het rek. Wellicht uit schrik dat ik ze op een dag allemaal gelezen zal hebben, en ik het verder met inferieure boeken zal moeten doen. Met muziek heb ik net hetzelfde: dan koop ik in één hap het hele oeuvre van één of andere grootmeester, en begin ik met de mindere platen. Bekijk het zo: als ik ooit ongeneeslijk ziek word, heb ik nog een hele stapel schoonheid klaarliggen.

»Wat Nabokov betreft: er zijn weinig mensen die zien hoe grappig hij is. Ik lach me te pletter. Als ik aan Nabokov denk, schiet één woord me voor de geest: joy.»

HUMO Gewoon joy? Dan heb ik straks misschien nog een boekentip voor je, doe me eraan denken. Wat las je als tiener?

Tillman «Mijn favoriete boek was ‘Les misérables’ van Victor Hugo. Gelezen op mijn 15de. Herman Hesse vond ik ook heel goed, ik was dol op ‘Siddhartha’. En strips, ik was geobsedeerd door strips. ‘A Wrinkle in Time’, ‘The Chronicles of Narnia’: dat verslond ik. Tot de middelbare school wilde ik maar één ding worden: cartoonist.»

HUMO Je bent opgegroeid in de haast hermetisch afgeschermde omgeving van een evangelisch-christelijk gezin. Mocht je die boeken lezen of moest je dat stiekem doen?

Tillman «Boeken mochten, dat vonden ze blijkbaar niet gevaarlijk of schadelijk. Ik ben maar één keer in de problemen geraakt, toen ik mijn jongere broer voor zijn verjaardag een exemplaar van ‘Het communistisch manifest’ cadeau had gedaan. Nu, opdracht volbracht, want ik had het gekocht om te choqueren.»

HUMO Het is gek dat je in je teksten nauwelijks Bijbelse taal gebruikt.

Tillman «Als twintiger deed ik niet anders. Om er komaf mee te maken, om het te kunnen plaatsen, om die taal te ontmantelen... Wie zal het zeggen? Maar nu ik ouder ben, zijn mijn besognes directer geworden, en ben ik veel minder geïnteresseerd in verzinsels. Dat hele Bijbelgedoe zie ik nu als de droom van iemand anders. Ik geef mezelf in mijn teksten graag bloot, en Bijbels taalgebruik is net ideaal om je achter te verbergen. Kijk naar Nick Cave: geen slecht woord over hem, maar zijn teksten staan bol van Bijbelse verwijzingen, en geef toe: weet jij ook maar íéts over Nick Cave?»

HUMO Hij gaat naar een kantoor om te werken.

Tillman «Yeah, wel, ik ga naar mijn leven om te werken.»

HUMO Wat dat betreft: de revelatie die aanleiding gaf tot je eerste plaat als Father John Misty kwam toen je naakt in een boom in Big Sur zat, het idee voor deze plaat zou gekomen zijn toen je aan het hallucineren was in Joshua Tree.

Tillman «Min of meer. ’t Is te zeggen: het klopt wat je zegt, maar ik kan er verder weinig over vertellen. Vervolgens moet je die platen ook gewoon máken, en dat heb ik niet gedaan terwijl ik naakt in een boom zat of aan het hallucineren was.»

HUMO Waar was je naar op zoek daar in Big Sur en Joshua Tree?

Tillman «Verlichting. En dat heb ik gevonden, in zekere zin. (Denkt na) Hallucinogenen en andere geestverruimende middelen hebben me een tijdlang aardig geholpen op mijn pad, maar het is niet iets wat je kunt blijven gebruiken. Het is een heilige koe die je vroeg of laat moet offeren. Kijk, daar heb je je Bijbelse verwijzing. Ik denk dat ik drugs, net als mijn Bijbelse taalgebruik, achter me heb gelaten. Toen ik in Joshua Tree aan het trippen was, besefte ik dat ik daar in het gezelschap was van iemand die me veel meer over mezelf kon leren – en aan het leren wás – dan psychedelische drugs ooit zouden kunnen. Daar zit ze (wijst naar zijn vrouw, de fotografe Emma Elizabeth Tillman, die aan een tafeltje verderop zit, red.).

HUMO Hoe lang zijn jullie samen?

Tillman «Vier jaar. Vijf maanden voor mijn eerste Father John Misty-plaat uitkwam. Ze heeft het allemaal meegemaakt.»

HUMO Je schrijft in je teksten behoorlijk onthullend over jezelf, maar ook over haar.

Tillman «Ja, en ze daagt me voortdurend uit om het nog meer te doen. We vertrouwen elkaar. Ik zou nooit iets zeggen om haar te kwetsen. Maar we weten ook waar we aan begonnen zijn, waar we met elkaar aan toe zijn. Ze weet dat ik in mijn teksten uitvoerig put uit mijn eigen leven, en aangezien zij zo’n groot onderdeel van mijn leven is, kan ze niet anders dan in mijn werk opduiken.»

HUMO Je zegt dat je nooit iets zou schrijven om haar te kwetsen, wel om haar aan het blozen te brengen?

Tillman «Nee.»

HUMO Ik refereer aan de song ‘When You’re Smiling and Astride Me’, wat zoveel betekent als: ‘als je glimlachend met je benen wijd bovenop me zit’.

Tillman (lacht) «O dat, daar heeft ze hard om gelachen. You’d have a hard time making that woman blush. Ze is fotografe, en ze maakt behoorlijk intieme zelfportretten. En intieme portretten van mij. Als je haar portfolio bekijkt, dan zie je me halfnaakt op de helft van de foto’s waar ik opsta. I don’t mind. We zijn aan elkaar gewaagd. Ik ben net zo hard haar onderwerp als zij het mijne. Twee mensen die elkaar inspireren: mooier kan je het toch niet hebben? Ik kan me bij benadering niet voorstellen hoe mijn plaat geklonken zou hebben, mocht zij er niet geweest zijn. ‘Bored in the USA’ zou er alvast niet hebben op gestaan. Zij vond het een belangrijke song, een sleuteltrack, ik vond het te prekerig, niet persoonlijk genoeg. Zij had gelijk. Toen ik aan deze plaat begon, zat ik nog heel erg in mijn mushroomtrip: dat was míjn manier van werken, zo zou ik het altijd aanpakken. Zij heeft me daar uitgehaald. De songs die ik schreef, waren kwetsbaar en intiem, maar de soufflé wilde niet rijzen omdat ik telkens probeerde om de ware aard van de song te verbergen. Onder ‘When You’re Smiling and Astride Me’ wilde ik bijvoorbeeld een fake r&b-track zetten, tot Emma zei: ‘Je mag niet bang zijn om deze songs mooi te laten zijn.’ En dat had ik nodig, iemand die zei: ‘Stop met de hele tijd clever te willen zijn.’

»Maar om nog even inhoudelijk terug te komen op ‘When You’re Smiling and Astride Me’: ik vertel daarin veel persoonlijkere dingen over mezelf dan over haar. Ik bedoel: ‘Kissing my brother in my dreams’? ‘Finding God knows in my jeans’? ‘You see me as I am, the aimless fake drifter and the horny man-child, mamma’s boy’? Dat is intiemer dan bovenop iemand zitten.»

HUMO ‘Kissing my brother in my dreams’: echt gebeurd?

Tillman (lacht) «Yep. Er zijn er weinig die dat met hun geliefde zouden delen, laat staan met de hele wereld. Overigens: geen idee wat die droom te betekenen had. Misschien had het wel iets te maken met dat communistisch manifest (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234