null Beeld Visual China Group via Getty Ima
Beeld Visual China Group via Getty Ima

China

‘‘Feestje’ is niet echt het goede woord.’ China viert 100 jaar CCP

Op 1 juli vierde de Chinese Communistische Partij haar honderdjarige bestaan. China-correspondente Leen Vervaeke maakte de festiviteiten in Peking mee. Al was het nog een hele toer voor ze haar stoel op het Plein van de Hemelse Vrede eindelijk kon bezetten.

– Je moest vorige donderdag al om 2 uur ’s nachts uit de veren om de grote bijeenkomst op het Plein van de Hemelse Vrede te kunnen bijwonen. Waarom?

LEEN VERVAEKE «De festiviteiten begonnen hier rond acht uur ’s ochtends, maar aan zo’n evenement van de Communistische Partij gaan nogal wat veiligheidscontroles vooraf. Dus was het voor journalisten verzamelen geblazen om 2.45 uur ’s nachts. We werden met een bus naar de eerste veiligheidscontrole gebracht, waar met metaaldetectoren allerlei checks werden uitgevoerd op onze bagage.

»Daarna ging het naar het Plein van de Hemelse Vrede, waar nóg meer checks plaatsvonden. Je mocht geen vloeistoffen of voedsel meebrengen. De meeste toeschouwers mochten geen telefoon meenemen, journalisten één – ook die werd vooraf gecheckt. De collega voor me in de rij moest zijn pennen inleveren, vanwege de vloeibare inkt. Het was allemaal redelijk extreem.»

– Waar is de Communistische Partij bang voor?

VERVAEKE «Dat werd niet expliciet vermeld. Ze geeft de boodschap dat alle 1,4 miljard Chinezen als één blok achter haar staan, maar gezien die extreme veiligheidsmaatregelen kun je alleen besluiten dat ze dat zelf niet helemaal gelooft. Al die maatregelen schiepen het beeld van een angstige partij, op het paranoïde af.»

– En, kunnen ze een beetje een feestje bouwen, de Chinezen?

VERVAEKE «‘Feestje’ is niet echt het goede woord. Het was allemaal erg strak. Er zaten 70.000 mensen op het plein, verdeeld in vakken. De hele samenleving was vertegenwoordigd, van scholieren over landbouwers tot arbeiders. Het was de bedoeling dat die allemaal synchroon meebewogen met de regie: met een vlaggetje zwaaien als er gezwaaid moest worden, applaudisseren als er geapplaudisseerd moest worden. Dat deden ze prima.

»Eigenlijk was het een klassiek communistisch massa-evenement. Communistische liederen zingen met een enorm koor van 3.000 zangers. Helikopters en straaljagers laten overvliegen in mooie formaties – de helikopters vormden het getal 100. Militairen laten marcheren en de vlag hijsen. Centraal stond de toespraak van president Xi Jinping, die een uur duurde.»

– Wat heeft hij gezegd?

VERVAEKE «Het was een soort missieverklaring. Xi legde uit waar de Communistische Partij voor staat en waarom China niet zonder haar kan. Ze heeft, zei hij, het land de afgelopen decennia van buitenlandse inmenging gered en de economie doen bloeien. ‘Nu is China op een niveau gebracht waarop de wereld wel rekening met ons móét houden’: dat was de – triomfantelijke – boodschap.»

null Beeld Joris Casaer Photography
Beeld Joris Casaer Photography

– Waren er nog andere festiviteiten?

VERVAEKE «Ja, de hele week lang. Maandag was er een groot galafeest, met veel dansers en vuurwerk. In het straatbeeld zag je veel vlaggen en spandoeken. 1 juli was geen vrije dag, maar veel mensen hebben op het werk samen naar de live-uitzending van het grote evenement gekeken. Alle Chinezen krijgen het mee.»

– Waren ze ook allemaal in feeststemming?

VERVAEKE «Het is niet duidelijk hoe groot de steun voor de Communistische Partij precies is, want betrouwbare enquêtes zijn er niet. Het gaat wel onmiskenbaar veel beter met China dan veertig jaar geleden, en daar zijn veel mensen de partij dankbaar voor. Niet dat ze allemaal dolenthousiast aan het feesten waren: een deel vond het een beetje een gedoe, een verplicht nummertje.

»Er zijn ook controversiële kwesties, zoals de omgang met Hongkong en de Oeigoeren, of de zware surveillance van de bevolking. Maar kritiek uiten is ontzettend moeilijk en riskant. De censuur is sowieso strikt, en in zo’n feestweek gaat daar nog een tandje bij. Als je dan iets kritisch op sociale media probeert te zetten, is de kans klein dat het zelfs maar online komt. Doorgaans wordt dat geblokt door algoritmes, en anders wordt het snel verwijderd.»

– Heb je nog iets gemerkt van de pandemie?

VERVAEKE «Ja, de preventiemaatregelen waren, net als de veiligheidsmaatregelen, behoorlijk overdadig. In Peking zijn er de afgelopen vijf maanden geen besmettingen geweest, maar alle aanwezigen op het Plein van de Hemelse Vrede vorige donderdag, moesten volledig gevaccineerd zijn én niet langer dan 48 uur eerder een negatieve test hebben afgelegd. Journalisten moesten daarbovenop nog eens 24 uur in een quarantainehotel. Er werden mondkapjes gedragen, in passende rood-roze kleuren, maar die bleven niet het hele evenement op. Coronagewijs was het plein hoe dan ook de veiligste plek ter wereld.» (nw)

© de Volkskrant

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234