Feestjes met beestjes: hoe dierenliefde gelukkig en gezond maakt (2): 'Toen mijn varken bronchitis had, zong ik slaapliedjes voor hem'

Geen betere garantie voor een langer en gelukkiger leven dan een dier in huis, hebben wetenschappers uitgevogeld. In deel twee van onze ‘Dierenliefde’-reeks laten we opnieuw bekende dierenliefhebbers de lof zingen: ‘Hoe vaak gebeurt het niet dat iemand na een jaar huwelijk plots een volledig andere persoon blijkt te zijn? Dat zul je met je huisdier niet tegenkomen!’@


Lees ook het eerste deel met o.a. Saartje Vandendriessche, Sammy Mahdi en Ben Weyts

Els Pynoo: ‘Haan in mijn oksel’

Midden maart komt de nieuwe Vive La Fête-plaat uit, maar als Els Pynoo niet samen met wederhelft Danny Mommens op het podium staat, laat ze zich de liefde van haar dieren welgevallen op haar boerderij in Olsene.

ELS PYNOO «We hebben twee paarden, drie pony’s, één ezel, twee honden, vier katten, twee zwanen, drie ganzen, een twintigtal kippen en twee vissen. We krijgen tijdens het jachtseizoen ook vaak bezoek van wilde eenden: net alsof ze op ons erf komen schuilen omdat ze weten dat hier niet op hen wordt geschoten (lacht).

»Ik zie al mijn beestjes even graag. Als ik ’s avonds de stallen ga sluiten, zeg ik ze uitgebreid gedag: ‘Slaapwel! Tot morgen!’ En nog eens in ’t Engels, voor degenen die geen Nederlands kennen (lacht).

»Dieren zijn slimmer dan mensen. Wij zijn onze voeling met de natuur kwijtgeraakt, terwijl ik aan mijn dieren kan zien wanneer het zal beginnen te waaien of te regenen. Ze leven heel intuïtief en dat maakt mij erg rustig.»

HUMO Je zou niet meer kunnen aarden in de stad?

PYNOO «O, neen. Toen we nog in Gent woonden, hoorden we tot ’s nachts trams voorbijdenderen. Hier is het muisstil. Stadsmensen zijn ook veel gejaagder. Als we in Parijs moeten optreden, zijn we al na één dag de kluts kwijt (lacht).

»Ik heb veel minder stress sinds ik op het ritme van de natuur leef. Ik word gewekt door de zwanen, ganzen en kippen, en dan ga ik meteen alle dieren voederen. Dat neemt een uurtje in beslag. De rust die dan over het erf neerdaalt: zalig! Daarna ga ik met een vredig gevoel ontbijten. De zorg van de dieren bepaalt je dag, omdat ze routine nodig hebben. Als je ze niet elke dag op hetzelfde tijdstip voedert, denken ze dat er iets aan de hand is en dan staat het erf op stelten. Je kunt dus niet met een kater in bed blijven liggen, maar dat vind ik net goed (lacht). Als we moeten optreden, kunnen we op familie rekenen, maar ik vertrek toch met een bang hartje: ‘Wat als er net nu iets fout gaat?’ Maar je moet dat van je afzetten, anders kun je nergens naartoe. Gelukkig hebben we al wat van de wereld gezien, want op vakantie gaan zit er niet meer in.»

HUMO Heeft die dierenliefde er altijd in gezeten?

PYNOO (knikt) «Ik denk dat je daarmee geboren wordt. We hadden vroeger een hond, een kat en enkele cavia’s, en ik speelde liever met plastic barbiepaardjes dan met poppen. Jeugdbewegingen interesseerden mij ook niet. Ik bracht mijn dagen in de naburige manege door, waar ik stalknecht was. Om zes uur ’s ochtends stond ik al klaar om de stallen schoon te maken, en in ruil mocht ik van sommige eigenaars gratis paardrijden. Tot wanhoop van mijn familie schoof ik aan tafel met mijn laarzen vol paardenmest – ‘Eikes, zo stinken!’ – maar ik vond dat niet vies (lacht). Danny is ook opgegroeid met paarden. Wie als kind nooit met beestjes in contact is gekomen, is wellicht een minder grote dierenliefhebber.»

HUMO Kun je verklaren waarom paarden zo’n grote aantrekkingskracht op je uitoefenen?

PYNOO «Nee. Toen ik vroeger naar ‘Black Beauty’ keek, bracht de intro me al aan het huilen: dat zwarte paard dat galoppeerde met de manen in de wind! Daaruit concludeerde ik dat ik zelf een paard was (lacht). Telkens als ik een paard zie, is het alsof ik wéét wat het voelt. Heel raar. Dat zo’n groot beest zo dicht bij een mens kan staan, vind ik heel mooi.»

HUMO Je zei eerder al dat je meer van dieren dan van mensen houdt.

PYNOO «Ik ben nogal wantrouwig en maak niet makkelijk een praatje met om het even wie. Dieren zijn echt en eerlijk, terwijl niet alle mensen even authentiek zijn. Een dier is niet jaloers of egoïstisch en zal nooit denken: ‘Wat zou ik haar nu eens kunnen lappen?’ (lacht)

»Als je goed voor je dieren zorgt, laten ze meteen hun dankbaarheid blijken. Daar geniet ik erg van. Elke mens heeft nood aan bevestiging, en die krijg ik ook wel van Danny, maar mijn beestjes overweldigen me met liefde. Hoe kun je dan niet gelukkig zijn?»

HUMO Belanden ze op je bord?

PYNOO «Nee. Ze hebben allemaal een naam, ik zou het niet over mijn hart krijgen om ze op te eten. We hebben ooit een varken gehad en dat hebben we nooit laten slachten, hoewel de boeren uit de buurt wekelijks kwamen vragen: ‘En, hoeveel weegt hij al?’ (lacht)

»Als er dieren sterven, begraaf ik ze op hun favoriete plekje. Ik steek ze niet in de gauwte in de grond, maar ik sta er ook geen liedje bij te zingen. Ik bekijk wel geregeld foto’s van onze gestorven dieren. Op mijn gsm staan alleen maar foto’s van onze beestjes en onze boerderij.Geen enkele foto van Danny of van ons tweetjes! (lacht)»

HUMO Koen Wauters vertelde dat hij toneelstukjes opvoerde voor zijn hond met botkanker, om die af te leiden van de pijn. De dierenarts had de hond al afgeschreven, maar hij is erdoor gekomen.

PYNOO «Twee banken vooruit, Koen Wauters

HUMO Wat is het vreemdste wat jij ooit voor je dieren hebt gedaan?

PYNOO «Veel (lacht). Toen onze boxer Joske leverkanker had, ben ik geen seconde van haar zijde geweken. Ze kon niet goed meer slapen omdat haar lever op haar longen drukte, dus zorgde ik ervoor dat ze op mij kon steunen. Twee weken na de diagnose is ze helaas gestorven.

»Ik heb ook eens een haan grootgebracht toen de moederkip gestorven was. In het begin sliep hij in mijn okselholte, en hoewel ik bang was om ’m te verpletteren, is dat nooit gebeurd. Hij is uitgegroeid tot een mooie, grote haan, Lewiske. En zo tam als wat, natuurlijk: als ik overdag in huis rondliep, volgde hij me buiten langs de ramen. ’s Avonds moest ik hem in de stal in zijn bedje steken, anders wilde hij niet slapen (lacht). We moesten eens in de Vooruit in Gent optreden, en toen ben ik tussen de soundcheck en het optreden door naar huis gesneld om Lewiske in zijn bedje te steken. Helaas werd hij later opgegeten door een vos, toen heb ik tranen met tuiten gehuild.

»Toen ons varken nog leefde, heb ik slaapliedjes voor hem gezongen toen hij een bronchitis had en onder warmtelampen moest liggen. Alle paarden kwamen toen dichter bij me staan in de stal, alsof ze die liefde en warmte voelden.»


Herman De Croo: ‘Eksters eten kuikens’

Dat het geslacht De Croo al generaties lang deel uitmaakt van de Zwalmvallei, verklaart enigszins waarom minister van staat Herman De Croo lyrisch wordt wanneer hij over zijn dieren begint.

HERMAN DE CROO «Mijn ouders, grootouders en overgrootouders waren landbouwers, dus ik ben tussen de dieren geboren.

»Zelf ben ik nog parttime landbouwer. Ik ben omringd door drie prachtige paarden, een verstandige ezel, enkele pauwen, een vijftigtal schapen, mijn lieve bordercollie Nandou en mijn sfinxachtige kat Tena. En vroeger heb ik nog collecties hangbuikvarkens, kangoeroes en nandoes gehad.»

HUMO Vanwaar die fascinatie voor exotische kangoeroes en nandoes?

DE CROO «Ze zijn niet alleen exotisch, maar ook gevaarlijk. Kangoeroes hebben fameuze klauwen. Ik heb eens vanuit mijn bureau een gevecht gezien tussen een kangoeroe en een pauw. Ongelofelijk: de pauw liep niet weg, maar pikte terug! En tijdens de Omloop Het Volk (nu Omloop Het Nieuwsblad, red.) was er eens één van de kangoeroes ontsnapt. Wellicht opgeschrikt door de wielrenners die met 80 kilometer per uur voorbijraasden. We hebben toen de hele gemeente opgetrommeld om de kangoeroe tijdig terug te vinden, om dat beestje uiteindelijk rustig te midden van mijn pelouse aan te treffen.

»De hangbuikvarkens hebben we moeten wegdoen omdat ze alle pelouses vermassacreerden. Maar bon, nu doen de eenden dat: het groen rond mijn vijver is één grote moddermassa. Ze zoeken daar teken en andere insecten in, dus moet je dat respecteren.

»(Op dreef) Je moet dieren geven wat ze nodig hebben, maar je mag er geen lilliputters van maken. Ik vermenselijk ze niet, maar ik heb wel oog voor hun behoeften. Ik heb zo eens kleinere rammen gekocht, omdat de schapen problemen ondervonden tijdens de bevalling – de lammetjes waren te groot voor de ooi die ze moest dragen.»

HUMO Welke dieren dragen uw voorkeur weg?

DE CROO «Paarden en honden. Ik ben net zoals mijn zoon Alexander, mijn kleinzoon en mijn voorgangers beginnen paardrijden op mijn 6de. En ik ben er trots op dat ik nooit sporen of een zweepje heb gebruikt. Elk weekend ga ik met Alexander enkele uurtjes paardrijden in de mooie Zwalmvallei, de perfecte manier om je geest leeg te maken. Tijdens die kilometerslange ritten worden staatsgeheimen en strategieën besproken (lacht).

»Ik ben eens mijn bordercollie een paar dagen kwijt geweest, en ik werd door mijn buur aangeraden een foto van Nandou op Facebook te posten. Hou u vast: die foto heeft 242.000 hits gehaald! Ik had ooit al eens een miraculeuze 20.000 hits gekregen, maar dat mijn hondje er twaalf keer meer haalde zonder er iets voor te hoeven doen, relativeert toch je eigen belangrijkheid (lacht).

»Paarden en honden zijn het meest gevormd naar hun meester. Mijn kat komt en gaat wanneer ze wil, maar een hond is flexibeler. De vriendschappen die tussen mens en hond kunnen ontstaan! We steunen een aantal organisaties die zich bezighouden met geleidehonden, omdat ik dat zo prachtig vind. Honden herkennen de tonaliteit van je stem, maken tijd voor je, gaan in dialoog via een oogopslag of een knuffel. Ze weten in tien seconden je dag op te fleuren en zorgen ervoor dat je met iets anders bezig bent dan met jezelf. Mijn ouders konden vroeger aan onze Mechelse herder merken wanneer ik bijna thuis was. Zulke dingen weten me nog steeds met verwondering te vullen.»

'Ik heb leren paardrijden op mijn 6de, net zoals Alexander en mijn kleinzoon. En zoals al mijn voorgangers'


HUMO Nog dierengedrag waar u van staat te kijken?

DE CROO «Vanaf oktober gaat mijn pluimvee instinctief in de bomen en de dakgoten slapen, uit zelfbescherming tegen de vossen. De pauwen staan zichzelf ook vaak te bewonderen in mijn bureauvensters. Terecht: het mooiste blauw is het blauw van een pauwenhals.

»Voorts zijn dieren soms ook wrede wezens. De eerste lentemaanden ben ik de helft van mijn kuikentjes kwijt door vraatzuchtige eksters, die ze aan hun eigen jongeren voederen. De natuur is geen barmhartig, Rousseau-istisch hemelsblauw tableau: dikwijls is het opeten of opgegeten worden. Maar bon, je gaat daarom geen ekster neerschieten.

»’s Zomers sta ik ook versteld van het gebonk van twee rammen die in volle vaart op elkaar afstormen. En je kunt daar niets tegen doen: na een tiental zware kopstoten is er één die zijn kop wat meer laat hangen, waarna ze samen wat verderop gaan grazen. Zeer eigenaardig, al is dat gedrag ook bij de mens terug te vinden (lacht).»

HUMO Kost het onderhoud van uw dieren niet erg veel geld?

DE CROO «Het is niet goedkoop, maar ook weer niet zo duur. Voor een rashond tel je algauw enkele duizenden euro’s neer, en dat is nog buiten de hondentraining gerekend. Paarden kosten nog een flink stuk meer, maar hennen en eenden kosten niks, en die vermenigvuldigen zich ook aan de lopende band: ze leggen eieren waar ze willen, en ze weten die goed te verstoppen.»

HUMO Het valt op dat u vaak dierenmetaforen gebruikt. Zo had u het eens over ‘de paarden van de VLD’.

DE CROO (lacht) «Toen ik Kamervoorzitter was, vroeg men om die functie in één zin te omschrijven. Mijn antwoord: ‘Het is zoals een paard berijden: als je te strak aan de teugels trekt, steigert het. En als je de teugels laat vieren, ben je het kwijt.’ Mooi en juist!»

'Ik heb nog nooit slechte ervaringen gehad met honden uit een asiel. En van een kind weet je toch ook niet vooraf of het braaf of gelukkig zal zijn?'


An Lemmens: ‘Let op met broodfok’

Toen TMF haar destijds in het publiek van Marktrock ontdekte en ze prompt bij de muziekzender aan de slag kon als veejay, studeerde An Lemmens voor dierenartsassistente. Vandaag heeft de ‘Groeten uit…’-presentatrice vier honden en een paard.

AN LEMMENS «Het zou me niet verbazen als dierenliefde genetisch bepaald was. Ik heb het van thuis meegekregen, en ik merk dat het er bij mijn dochter ook in zit. Ik nam als kind vaak gewonde dieren mee naar huis. Mijn moeder vond dat niet altijd tof, maar mijn pa had het laatste woord, en van hem mochten ze blijven. Hij bracht ook zelf dieren mee naar huis. Eén keer had hij een wildvreemde hond mee, en die heeft mij gebeten. Ik was toen 3 jaar, en mijn moeder was in alle staten: ‘Die hond moet weg!’ Maar het was mijn eigen schuld, want ik had aan zijn staart getrokken. Daar heb ik me een tijdlang heel slecht over gevoeld.

»Ik ben opgegroeid met kippen, ganzen, honden, katten, vogels, cavia’s en een muilezel. Naar het schijnt, waren mijn eerste woorden zelfs ‘Pietje de cavia’ (lacht). Ik herinner me ook dat ik eens een eendenei heb uitgebroed onder een lamp. Ik was het eerste wezen dat dat eendje zag, dus het beschouwde mij als zijn mama. Het liep me overal achterna en ging zelfs mee naar school. Daar keek niemand raar op, want ik woonde in een boerengat (lacht). Dat beestje was natuurlijk niet zindelijk, en het had eens zijn gevoeg gedaan in de gang van de school. Ik had er niets beters op gevonden dan het op te kuisen met de spons waarmee ook het bord werd geveegd. De volgende dag werd die poep uitgesmeerd op het bord: daar heb ik héél veel straf voor gekregen (lacht).»

HUMO Vier jaar geleden bracht je het boek ‘Pin up pup’ uit, waarmee je de broodfok aanklaagt en asieldieren promoot.

LEMMENS «Dat boek is uit verdriet en verontwaardiging ontstaan. Ik had zelf een broodfokpup uit het asiel gehaald, Mellow, een Cavalier King Charles. Ze was uit het Oostblok ingevoerd door een West-Vlaamse dierenwinkel. Haar baasjes brachten haar daar terug omdat ze een verlamd pootje had, wellicht het resultaat van een aanrijding. Toen het asiel op de hoogte werd gebracht, zijn zij Mellow gaan ophalen. Gelukkig, anders zou ze afgemaakt worden. Ik heb haar meegenomen naar huis, maar na een tijd moest haar pootje toch geamputeerd worden. Helaas heeft ze die operatie niet overleefd.

»Mellow staat voor alles wat fout gaat met de broodfok, en ze was de drijfveer voor m’n boek. Een broodfokker kweekt honden op grote schaal zonder rekening te houden met inteelt, genetische aandoeningen of het welzijn van de ouderdieren en de pups. Het enige wat hem interesseert, is zijn portefeuille.»

HUMO Vorig jaar bracht ‘Pano’ een reportage over de broodfok, maar op sociale media omschreef jij die als ‘een gemiste kans’.

LEMMENS «Onze asielen puilen uit, maar de vraag naar pups is veel groter. Daarom worden er veel pups uit het Oostblok ingevoerd. Ik was vooral verontwaardigd dat mensen aan het woord werden gelaten die zelf broodfokkers zijn, hoewel ze beweerden ‘correct’ te werken en alles ‘met hart en ziel’ te doen. De tegenpartij werd niet aan het woord gelaten. Die aflevering was gratis reclame voor de Belgische broodfokkers. Googel hun naam in combinatie met ‘broodfok’ en kijk welke resultaten je krijgt. Maar mensen doen blijkbaar geen research voor ze een puppy kopen.»

HUMO Hoe kun je een broodfokker herkennen?

LEMMENS «Als een fokker over meerdere nesten beschikt en je meteen een puppy mee naar huis mag nemen, dan klopt er iets niet. Een broodfokker zal ook iederéén een puppy meegeven, terwijl een liefdevolle kweker je met lege handen wegstuurt als hij vermoedt dat jij geen goed baasje zult zijn.

»Ik heb met mijn eigen ogen gezien welke schade de broodfok kan aanrichten bij een dier. Tijdens m’n asielbezoeken voor de fotoshoots van ‘Pin up pup’ heb ik de bordeauxdog Sansa geadopteerd, een afgedankte broodfokteef die haar hele leven niets anders heeft gedaan dan puppy’s op de wereld zetten. In een stal dan nog: vóór ze in het asiel belandde, had ze nog nooit het daglicht gezien. Een tuin kende ze niet, ze had nog nooit op gras gelopen! Na drie weken bij mij was ze een volledig ander dier. De eerste keer dat ik haar speels zag huppelen, ben ik beginnen te huilen: dat ze zelfs na zoveel ellende niet gebroken was! Ze heeft nog anderhalf jaar bij me gewoond, het was de liefste en braafste hond die ik ooit heb gehad. Ik heb vreselijk veel verdriet gehad toen ze stierf.

»Maar niet alleen broodfokkers doen afschuwelijke dingen met hun honden. Mijn bastaard Buddy was nog maar 1 jaar oud toen ik hem uit het asiel ging halen. Hij was erg mishandeld, en toen de dierenbescherming hem bij zijn baasje kwam weghalen, was die man zo kwaad dat hij Buddy los door het raam heeft gegooid. Buddy was enorm getraumatiseerd, maar ik ben veel met hem bezig geweest, en nu is hij erg aanhankelijk. Ik heb een heel bijzondere band met hem: de dag dat hij overlijdt, zal ik niet weten hoe ik verder moet.»

HUMO Jij hebt altijd asielhonden gehad?

LEMMENS (knikt) «Ik heb er nog nooit slechte ervaringen mee gehad. Mensen vragen me altijd: ‘Loop je geen groter risico om een zieke of agressieve hond in huis te halen?’ Tja, van je kind weet je ook niet vooraf of het braaf of gelukkig zal zijn.»

HUMO Waarom zijn mensen met huisdieren gelukkiger?

LEMMENS «Mijn dieren beuren mij op als ik me slecht voel: ze zijn een constante bron van affectie. Ik las eens dat bejaarden die hun dier naar het rusthuis mogen meenemen, minder last hebben van een hoge bloeddruk, en dat geloof ik best.

»Ik heb sinds een paar jaar ook een paard. Als kind was ik verzot op paarden, m’n kamer hing vol paardenposters en ik sleet m’n dagen in de naburige manege. Omdat ik er nooit één van m’n ouders heb gekregen, heb ik besloten zelf m’n kinderdroom te laten uitkomen: ‘Tijd voor een eigen paard!’ Ik zeg tegen iedereen: ‘Toch leuk voor mijn dochter?’ Ook al heeft zij er nooit om gevraagd (lacht).»

'Onze labrador Duffy ging erg graag op restaurant'


Kris Peeters: ‘Ik was Bijna veearts’

Toen federaal vicepremier en minister van Werk, Economie en Consumentenzaken Kris Peeters afgelopen december in dit prachtblad zei zijn labrador Duffy in de garage op te sluiten telkens als Bart De Wever op bezoek kwam omdat die ‘niet zo gek is op honden’, barstte #Duffygate los. De Wever zag zich genoodzaakt te laten weten wel ‘verzot’ te zijn op honden, maar helaas ‘allergisch voor hondenhaar’.

KRIS PEETERS «Duffy was toen helaas al overleden, op 25 mei 2016 hebben we afscheid van hem moeten nemen. Ik herinner me die dag nog goed: ik moest op audiëntie gaan bij de koning en ik ben toen nog huiswaarts gekeerd. Mijn echtgenote had hem naar de dierenkliniek gebracht omdat hij bloed overgaf. ’s Avonds kregen we telefoon dat Duffy ernstig ziek was: hij bleef bloed overgeven. Toen hebben we samen met de dierenartsen beslist om hem te laten inslapen. Zeer aangrijpend: hij is in onze armen gestorven.

»De dag dat ik met mijn zoon Duffy uit een nest van labradors ben gaan kiezen, staat ook nog in mijn geheugen gegrift. Duffy was een volwaardig familielid. Het enige wat hij niet kon, was praten. Een zeer intelligente en liefdevolle hond. Hij was ook bij de rest van de familie een bekende figuur: op elk familiefeest voetbalde hij mee met de jongeren (lacht). We hebben thuis nog veel foto’s van Duffy staan.»

HUMO Was een leven zonder Duffy een grote aanpassing?

PEETERS «Ja, hij heeft toch twaalf jaar bij ons geleefd. Toen ik vroeger opstond, stond hij me beneden aan de trap kwispelend op te wachten. Ook ’s avonds zat hij me voor de deur op te wachten, ongeacht hoe laat het was. Toen had ik de gewoonte een glaasje wijn te drinken met Duffy naast me, en keken we samen naar het laatavondjournaal. Een labrador heeft sowieso een aandoenlijke blik, maar ik meende in zijn ogen te kunnen lezen dat al wat in het journaal aan bod kwam, toch niet zó belangrijk was. Dat bracht mij tot rust voor het slapengaan. We namen hem overal mee naartoe. Hij ging bijvoorbeeld verschrikkelijk graag op restaurant (lacht). We wisten welke restaurants honden toelieten, en sommige uitbaters hielden voor ons de tafel vrij die het meest geschikt was om met Duffy aan te schuiven.

»Duffy’s dood was zo aangrijpend dat we ons niet meteen een andere hond wilden aanschaffen. Nu wonen we op een appartement in Antwerpen: ook geen evidente plek om een hond te houden. Voorlopig ben ik dus dierloos.»

HUMO Heeft de dierenliefde er altijd in gezeten bij u?

PEETERS (knikt) «De ouders van mijn vader waren landbouwers, en zelf ben ik ook opgegroeid met dieren. Het begon met een konijn, later kwam er een hond, en daarna kreeg ik een pony. Maar toen ik naar de unief vertrok, heeft die een nieuwe eigenaar gekregen. Ik heb altijd veel van honden en paarden gehouden. Ik heb zelfs nog geaarzeld om voor veearts te studeren: dat lijkt mij een prachtig beroep.»

HUMO Een uitspraak van uw vader: ‘Een mooi paard is mooier dan een mooie vrouw.’

PEETERS (lacht) «Zelf weet ik een mooi paard ook wel te appreciëren, maar mijn vader zaliger overdrijft, natuurlijk. Nog een uitspraak van mijn vader: ‘Paardenvolk is goed volk.’ Ik zou het eerder veralgemenen: ik heb veel respect voor mensen die van dieren houden. Dieren zijn heel oprecht: bij hen is er geen sprake van schijnheiligheid of dubbele bodems.»

HUMO Acht jaar geleden bent u bij het paardrijden lelijk ten val gekomen: bent u sindsdien nog in het zadel gekropen?

PEETERS «Ik had toen de ambitie om de mooiste tak van de paardensport te beoefenen: de dressuur. Ik had zelf geen paard meer, maar enkele vrienden met dressuurpaarden waren bereid mij daarin op te leiden. Het grote nadeel is dat je die paarden niet kent, en bovendien kun je een dressuurpaard vergelijken met een Maserati: als je als beginnende automobilist het stuur in handen krijgt, kan daar een ongeval van komen (lacht). Ik had het paard iets te veel de sporen gegeven, waardoor het steigerde. Daarop heb ik iets te veel aan de teugels getrokken, waardoor het achterover is gevallen, óp mij. En je zult het altijd zien: er stond toevallig een paal achter me. Die paal zat in m’n rug, maar ik ben godzijdank nog opzijgeschoven: m’n bekken was gebroken, maar ik had verlamd kunnen zijn. Dat komt wel aan. Sindsdien heb ik nog een paar keer paardgereden – ik heb zelfs nog in het verkeersmagazine ‘Kijk uit’ wijze raad gegeven voor wie met een paard de straat opgaat (lacht). Maar ik kruip toch niet meer zomaar op paarden die ik onvoldoende ken.

»Ik droom ervan om na mijn politieke carrière landbouwer-filosoof te worden. Een paard en enkele honden rond me, dat zou mij erg plezieren.»

'Honden of poezen zijn een geweldig surrogaat voor een overleden partner of voor kinderen die niet meer langskomen'


Dirk Draulans: ‘Gedeelde smart’

Zijn grootste dierendromen – bonobo’s, jachtluipaarden en orka’s in het wild spotten – heeft hij al gerealiseerd, maar zelf heeft evolutiebioloog Dirk Draulans geen huisdieren rondlopen. Waarom niet?

DIRK DRAULANS «Uit pure dierenliefde: als je een huisdier hebt, moet je je er ook mee kunnen bezighouden, en daarvoor ben ik te weinig thuis.

»Vroeger hadden we wel huisdieren, maar in de lange periode dat ik als volwassene alleen heb gewoond, heb ik maar één huisdier gehad: de fret Sprokkel, cadeau gekregen van mijn toenmalige vriendin. Als biologe wist ze dat het zou klikken tussen mij en een fret: je kunt een fret makkelijk een paar dagen alleen laten in zijn hok. Maar als ik thuis was, liep die gewoon in huis rond. Tijdens het schrijven kwam hij op mijn schoot slapen. Ik heb ’m letterlijk z’n laatste adem voelen uitblazen, op een oudejaarsnacht. Ik wist dat hij het niet lang meer zou trekken en was thuisgebleven: om vier uur ’s morgens was het zover. Ik was zo gehecht aan dat beestje dat ik daar erg van aangedaan was. Ik heb Sprokkel ook plechtig begraven.»

HUMO Vanwaar komt de menselijke fascinatie voor dieren?

DRAULANS «Ik denk dat de meeste mensen, zonder het te beseffen, toch onderhuids een soort ecologisch gevoel hebben: ‘De andere dieren horen er ook bij.’ Vroeger waren dieren essentieel: er werd op gejaagd, daarna werden ze ingezet voor de landbouw, nog later kreeg je de gedomesticeerde dieren en de huisdieren. Dieren zijn er altijd geweest: dat zit zó in ons systeem ingebakken dat mensen van nature uit de neiging hebben om ermee samen te leven.

»Een mooi voorbeeld daarvan zijn de prehistorische rotsschilderingen. Het is opvallend dat er in de oudste rotsschilderingen dieren werden afgebeeld — als er mensen bij stonden, waren het jagers. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat die schilderingen als les bedoeld waren voor de jongere generatie: ‘Op deze dieren kun je niet jagen.’ Of: ‘Deze dieren zijn gevaarlijk.’»

HUMO Ondertussen heeft de kat de hond ingehaald als belangrijkste huisdier: Vlaanderen zou al meer dan twee miljoen huiskatten tellen.

DRAULANS «Een kat kan makkelijker alleen blijven wanneer het baasje op school of op het werk zit. Ik ga nu misschien de kattenliefhebbers op m’n dak krijgen, maar ik heb niet het gevoel dat de meeste katten een mens missen als die er een paar dagen niet is. Een hond wél. Dat komt niet doordat het domesticatieproces van honden ouder is, maar doordat de hond een sociale achtergrond heeft. De hond stamt niet voor niets af van de wolf. Wolven zijn mensen beginnen te volgen omdat ze daar baat bij hadden. Ze konden bijvoorbeeld eten van de kadavers die de mens achtergelaten had. Dat was al een vorm van op afstand samenleven. De hond heeft daarbovenop de flexibiliteit gehad om zich aan te passen aan de mens.»

HUMO Ten tijde van uw ‘Applaus voor de natuur’-rubriek in ‘De laatste show’, kreeg u vaak kijkersbrieven met vragen over huisdieren.

DRAULANS «Sommige waren onverantwoord: ‘We hebben hier een jonge uil gevonden: kunnen we die niet opvoeden als huisdier?’ (lacht) Er zijn mensen die denken dat je van elk dier een huisdier kunt maken, maar dat gaat natuurlijk niet. Breng zo’n uil liever naar een vogelasiel, daar kunnen ze hem later weer in de vrije natuur loslaten.»

HUMO Een derde van de vrouwen in een Amerikaanse enquête gaf toe hun gewelddadige man niet te willen verlaten. Ze waren bang voor wat er met de huisdieren zou gebeuren.

DRAULANS «In gezinnen met veel mannelijke agressie kan een huisdier de toeverlaat voor de vrouw worden. Niet zelden is dat huisdier mee het slachtoffer van de agressie: de gedeelde smart versterkt dan de band tussen die vrouw en het dier. Sommige analisten pleiten ervoor om huisdieren toe te laten in centra voor mishandelde vrouwen. Je ziet ook dat huisdieren een issue worden in vechtscheidingen: ‘Wie krijgt het mee?’ Maar ja, hoe vaak gebeurt het niet dat de partner na een jaar huwelijk plots een volledig andere persoon blijkt te zijn? Dat zul je met huisdieren niet tegenkomen (lacht).

»Of neem nu de toenemende vraag van mensen die met hun huisdier begraven willen worden. Voor mij hoeft daar niet over gediscussieerd te worden: honden of poezen zijn voor veel eenzame mensen een geweldig surrogaat voor een overleden partner of voor kinderen die niet meer langskomen. We leven niet meer in een dorpssysteem: veel meer mensen zitten in hun eigen wereldje opgesloten, en huisdieren hebben de plaats van het weggevallen sociale weefsel ingenomen.»

HUMO Op de vraag of u ooit een mystieke ervaring had meegemaakt, antwoordde u: ‘De eerste keer dat ik vinvissen en bultruggen zag, voelde ik een bijzondere band.’

DRAULANS «Ik heb al geregeld walvissen en orka’s van dichtbij gezien, en dat blijft mij pakken. Als je op twee meter van zo’n gigantische bultrug ligt en in z’n oog kijkt, dan zie je dat die op dezelfde geïnteresseerde manier terugkijkt. Als groene jongen vraag ik me dan af: ‘Hoe is het mogelijk dat de mens ze bijna heeft uitgeroeid?’ Daarom emotioneerde het nieuws over de wolvin Naya mij ook: in grote delen van Europa was de wolf uitgestorven, maar nu komt ze terug en wordt ze door een groot deel van de maatschappij geaccepteerd! Dan denk ik: ‘Het is precies in orde aan het komen.’»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234