null Beeld

Fela Kuti voor beginners

Iedereen is een beginner als het over Fela Kuti gaat. Fela, de sjamaan van de jazz. Schonk zijn hartenklop aan de afrobeat, een genre dat hij eigenhandig heeft uitgevonden en vormgegeven, in samenwerking met het heilige vuur.

Fela was ook politiek actief, en zong en polemiseerde zich herhaaldelijk stevig in Nigeriaanse nesten. Het komt allemaal aan bod in ‘Finding Fela!’, een nieuwe documentaire van Alex Gibney. In afwachting tot die hier in de buurt opduikt, serveren wij alvast een ‘Fela Kuti voor beginners’. Volg de gids, maar kijk toch ook zelf maar gewoon goed uit uw doppen!


Student in Londen

Fela wordt op 15 oktober 1938 geboren in een Nigeriaans middenklassegezin. Zijn moeder is een vrouwenrechtenactiviste, zijn vader schooldirecteur. Fela’s twee broers studeren geneeskunde en worden later gerespecteerde artsen. Ook Fela moet dokter worden, en wordt in 1958 naar Londen gestuurd voor zijn opleiding. Hij kiest echter voor een andere richting: Fela gaat piano, compositieleer en muziektheorie studeren. Hij richt in Londen ook zijn eerste groepje op, Koola Lobitos, en maakt naam in de r&b- en jazzscène. Hij ontmoet er zijn eerste vrouw, waarmee hij een zoon krijgt: Femi. Femi Kuti is tegenwoordig zelf een vooraanstaand muzikant, die de afrobeat van zijn vader kruist, aanlengt en moderniseert met hiphop en aanverwanten.

Fela Kuti is in zijn Londense jaren nog lang niet de wildeman die hij later zal worden, aldus een vriend van toen: ‘Fela was een hele lieve kerel. Maar burgerlijk! Hij dronk niet, rookte zelfs geen sigaretten, om over wiet nog maar te zwijgen. Toen hij hier pas was, neukte hij zelfs niet!’


Seks en het huwelijk

Fela heeft een paar bepaald vrouwonvriendelijke teksten op plaat gezet. De platste is wellicht die van ‘Mattress’, de B-kant van ‘Noise for Vendor Mouth’: gaat exact over wat u denkt dat het gaat. Op 18 februari 1978 trouwt Kuti met al zijn achtergrondzangeressen tegelijk – zevenentwintig of achtentwintig vrouwen, afhankelijk van de bron. In 1985 laat hij alle huwelijken ook in één klap weer ontbinden.

Gevraagd naar het belang van seks, antwoordt hij: ‘Seks is één van de belangrijkste dingen in het leven. Het zijn de islam en het christendom die er iets immoreels hebben van gemaakt. Mensen zouden met trots moeten kunnen zeggen: ‘Ik heb gisteravond fantastisch geneukt.’’

En over vrouwen: ‘Vrouwen mogen doen wat ze willen, maar eens ze met een Afrikaanse man getrouwd zijn, kunnen ze niks meer doen tegen zijn wil. Een Afrikaanse man zou niet mogen koken of het huishouden doen. Ik kán koken, geen probleem, als student in Londen moest ik wel, maar als ik in Afrika ga staan koken, zullen ze mij vreemd bekijken. En ik zie niet in waarom ik iets zou doen dat tegen de culturele waarden van mijn volk ingaat.’


Controverse & mysterie

Fela Kuti verschijnt vaak in het openbaar met niets anders dan een onderbroek om het lijf en een brandende joint in zijn mond. Voor zijn businessdeals laat hij zich bijstaan door een soort sjamaan. Motown biedt hem in de jaren tachtig 1 miljoen dollar voor het oprichten van een label, maar op aanraden van zijn persoonlijk magiër gaat de deal niet door. Via diezelfde magiër praat Fela ook elke avond met zijn overleden moeder.

Eén van zijn zelfgekozen bijnamen is Abami Edo, de Vreemde. En zijn echte naam liet hij veranderen van Fela Ransome in Fela Anikulapo – hij die de dood in zijn zak draagt – Kuti.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234