null Beeld

Film: Süskind

Daar komt 5 mei in zicht, traditioneel de dag waarop in Nederland de bevrijding en het einde van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht, en dus kleurt ook de televisieprogrammatie bij onze noorderburen weer iets heroïscher dan anders.

Tom Raes

In ‘Süskind’ van Rudolf van den Berg (o.a. ‘Tirza’) wordt zo vanavond het waargebeurde verhaal verteld van Walter Süskind, die pretendeerde mee te werken met de nazi’s in Amsterdam, maar in werkelijkheid minstens zeshonderd Joodse kinderen redde van deportatie– zowat de plaatselijke Oskar Schindler dus. Süskind zelf haalde 5 mei helaas niet: hij kreeg als Jood met zijn gezin een enkeltje Auschwitz.

Rudolf van den Berg (regisseur) «Het is heel lang niet duidelijk geweest welke rol Walter Süskind precies gespeeld had tijdens de oorlog. Men had wel gezien dat hij omging met de SS, maar het fijne erachter wisten maar weinigen. Ik weet nog dat zelfs m’n vader, toen ik aankondigde dat ik een film zou maken over Süskind, uitriep: ‘Wat? Een film over die schoft?’

»Süskind hééft natuurlijk handjeklap gespeeld met de SS, maar dat moest nu eenmaal om te redden wat er nog te redden viel. Om goede dingen te kunnen verwezenlijken moest hij helaas ook vreselijke dingen doen die hij eigenlijk helemaal niet wilde.»

HUMO De film is voor een groot deel opgenomen in Roemenië, een vreemde keuze voor een Nederlandse regisseur die een film draait die zich afspeelt in Nederland.

Van den Berg «Tja, de faciliteiten waren daar gewoon beter. Plus, de film die ik wou maken kon ik in Nederland gewoon niet draaien met hetzelfde budget. Bovendien is Roemenië nog veel authentieker als decor, in Nederland is haast alles uit die tijd weggemoderniseerd.

»Ik weet nog hoe er op een bepaald moment een heel deel van de set is ingestort. We waren net in een discussie verwikkeld over of we dat decor wel moesten gebruiken – er scheelden een heleboel dingen mee die me niet aanstonden – toen plots een orkaan opstak en het hele ding gewoon wegwoei. Discussie meteen voorbij (lacht).»

HUMO U komt zelf uit een Joodse familie die het tijdens de oorlog hard te verduren heeft gekregen. Heeft dat een rol gespeeld in de keuze om Süskinds verhaal te verfilmen?

Van den Berg «Dat kan ik natuurlijk niet ontkennen. De oorlog is mijn hele leven aanwezig geweest: mijn ouders hebben het allemaal meegemaakt, en droegen dat ook elk op hun eigen manier met zich mee.

»Wat ik bij het filmen van ‘Süskind’ zo aangrijpend vond, was het idee hoe in een land als Nederland – een nog jonge democratie op dat moment – met zulk gemak mensen zomaar uit hun huizen weggerukt en in vrachtwagens afgevoerd konden worden. Hoe gewone mensen plots zomaar paria’s konden worden, die gedachte vond ik zó verpletterend. Ik wou het allemaal proberen te begrijpen.»

HUMO En is dat u uiteindelijk gelukt?

Van den Berg «Ja en nee. Het blijft een mysterie voor me hoe de Holocaust op die schaal heeft kunnen plaatsvinden, ook al begrijp je dan de politiek en de feiten erachter. Maar aan de andere kant zie je ook vandaag de dag dingen die elke verbeelding te boven gaan, zowel in Nederland en België als in heel Europa. Dat heb ik ook duidelijk proberen te maken in de film, zonder al te boodschapperig te willen doen: dat zodra je die eerste stap zet en mensen begint te stigmatiseren, je de boel eigenlijk al niet meer onder controle hebt. En dan kan het alleen maar van kwaad tot erger gaan.»

Trailer:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234