Financiert rechts Amerika de Europese populisten?

Europarlementariërs tekenen donderdag een petitie om actie te ondernemen tegen Amerikaanse ‘christen-fundamentalisten’.

Rechtse Amerikaanse christenen, ‘gelinkt aan de Trump-regering en Steve Bannon’, hebben volgens website openDemocracy hun pijlen gericht op Europa. Ultraconservatieve Amerikanen, onder wie de steenrijke gebroeders Koch, zouden in de afgelopen tien jaar minstens 50 miljoen dollar aan ‘dark money’ (geld waarvan de herkomst niet traceerbaar is) hebben geïnvesteerd in Europa, bedoeld om een rechtse en onverdraagzame boodschap te verspreiden. Daarnaast werken ze samen met ‘extreem-rechtse’ partijen in Europa, aldus openDemocracy.

Het zou gaan om minstens twaalf conservatieve organisaties in Amerika, waaronder het christelijke American Center for Law and Justice en Bill Graham Evangelistic Assocation.


Dark money

De directeur van openDemocracy, Mary Fitzgerald, schetst een beeld dat enigszins samenzweerderig overkomt. Zo vallen de woorden ‘conferenties’, ‘dark money’, ‘politieke agenda’s’, ‘netwerken’, ‘DeVos-familie’, ‘de gebroeders Koch’ en ‘anonieme donoren’ geregeld, al dan niet in combinatie met elkaar. Bedient openDemocracy zich daarmee niet van dezelfde tactiek als haar rechtse tegenstanders? Die wijzen namelijk geregeld op de activiteiten van een andere steenrijke zakenman met een ‘duistere’, politieke agenda: George Soros – tevens financier van openDemocracy.

'37 ­leden van het Europarlement, onder wie Sophie in ’t Veld (D66), roepen Eurocommissaris Timmermans op om actie te ondernemen'

Volgens Fitzgerald is er echter een verschil: 'Bij ons is duidelijk waar het geld vandaan komt. Wij zijn daar heel transparant over. Maar bij de organisaties die wij onderzochten, zijn de geldverstrekkers onduidelijk. Ze hoeven volgens Amerikaans recht hun donoren niet bekend te maken. We weten dus niet waar het geld vandaan komt, maar ook niet waar het geld aan wordt uitgegeven. Wat we wel weten, is dat er veel meer geld is uitgegeven aan activiteiten in Europa.'

Hoeveel geld ze uitgeven in Europa, moeten de Amerikaanse clubs aangeven op de belastingformulieren. Dat is nog geen bewijs dat het geld ook naar rechts-populistische partijen, zoals het Franse Rassemblement National of het Italiaanse Lega, gaat. Fitzgerald zegt dat er inderdaad geen ‘smoking gun’ is gevonden, die aantoont dat er Amerikaans geld direct naar Europese populisten stroomt.


'Het Europa waar wij van houden’

Maar waar bestaan de banden tussen rechtse Europese partijen en Amerikaanse conservatieven dan wel uit? Fitzgerald: 'Minstens vijf Amerikaanse groepen zijn lid van het World Congress of Families (WCF), die volgende week bij elkaar komen in Verona voor een conferentie met de naam ‘Het Europa waar wij van houden’'.

Het WCF keert zich tegen het recht op abortus en euthanasie. 'Salvini, de leider van het rechts-populistische Lega, zal op de conferentie een toespraak houden. Het is een netwerkbijeenkomst waar men strategieën en samenwerking bespreekt en campagnes worden gepland. Het feit dat ze op dezelfde bijeenkomst zijn, is belangrijk.'

Dreigt hier niet een zekere guilt by association? Volgens Fitzgerald is het duidelijk dat de interactie tussen Amerikaanse conservatieve groepen en Europese populisten ook leidt tot overeenkomsten in retoriek en invloed heeft op beleid.

Naar aanleiding van de conclusies van openDemocracy roepen 37 ­leden van het Europees Parlement, donderdag in een brief Eurocommissaris Frans Timmermans op om actie te ondernemen. Ze stellen in de brief dat de ­democratie moet worden ­‘beschermd’, zoals na het schandaal van Cambridge Analytica dat ­facebookprofielen stal voor politieke doeleinden, omdat 'we geloven dat de dreiging van christelijke fun­damentalisten uit de Verenigde ­Staten minstens zo groot is, zo niet groter'.

© Trouw

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234