Beeld Photo News

Coronavaccin

Frank Vandenbroucke wil wedden dat de uitrol van de coronavaccins soepel gaat verlopen. Maar het gaat nog niet makkelijk zijn

In ‘De Zevende Dag’ maakte premier Alexander De Croo vandaag bekend dat hij de eerste vaccins eind dit jaar verwacht, maar dat het grootste deel waarschijnlijk pas in het tweede en derde kwartaal van 2021 zal komen. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke maakte zich daarnaast sterk dat België de logistiek rond de vaccins soepel zal laten verlopen. Hij sprak van een ‘weddenschap’ en zei zelfs: “Als het niet lukt, mag u op mij schieten.” Maar hoe moeilijk is die logistieke onderneming? Dit schreven we eerder:

De vaccinatie organiseren, wordt een gigantische operatie. Dat de bevoegdheden verspreid zitten – de aankoop van vaccins gebeurt federaal, de vaccinatie zelf is een regionale bevoegdheid – zal het er niet makkelijker op maken.

Een bijkomend probleem is dat het vaccin van Pfizer-­BioNTech, één van de eerste die wordt verdeeld, bewaard moet worden bij een temperatuur van min 70 tot min 80 graden. Het wordt in speciale koelcontainers met droogijs (de vaste vorm van CO2) naar verdeelcentra of rechtstreeks naar apothekers of ziekenhuizen gebracht. In zo’n container kunnen een paar duizend dosissen ongeveer tien dagen bewaard worden: die moeten dus snel en georganiseerd worden toegediend. Dat zou kunnen in scholen die als ­vaccinatiecentrum worden ingericht, in drive-ins zoals nu voor de coronatests, of in tentenkampen die het leger moet opzetten.

België heeft één mogelijk voordeel: Pfizer produceert het vaccin ook in Puurs, wat de distributie kan vergemakkelijken. Dat van GSK-­Sanofi zou mogelijk in Waver of Lyon worden gemaakt. Pfizer onderzoekt ook hoe het vaccin op een minder lage temperatuur kan worden bewaard. Bij Moderna is dat gelukt: dat vaccin moest eerst ook bij min 70 graden gestockeerd worden, nu bij min 20. Het kan ook tien dagen in een gewone koelkast bewaard worden. Moderna en Pfizer hebben er zelf alle belang bij om een vaccin te maken dat niet te moeilijk te bewaren en te transporteren is. Die van GSK-Sanofi, AstraZeneca en Johnson & Johnson moeten bijvoorbeeld niet worden ingevroren, wat ze veel aantrekkelijker maakt.

Volgens de FOD Volksgezondheid wordt er al druk gesleuteld aan een vaccinatie­strategie en ook de Vlaamse Vaccinatiekoepel buigt zich over de materie. Misschien kan de Duitse aanpak inspireren: bij onze oosterburen liggen al miljoenen dosissen op een geheime plaats opgeslagen en wachten ze alleen nog op het signaal van het EMA om die in sneltempo te distribueren over zestig vaccinatiecentra. Voor het vervoer zal het leger worden ingeschakeld, en voor de afgelegen uithoeken worden mobiele vaccinatieteams ingezet.

Luchtvaarteconomen roepen dan weer dat Europa een voorbeeld mag nemen aan de VS, waar men qua logistieke planning veel verder staat: er zijn al contracten getekend met koerierbedrijven en andere logistieke spelers, en ook de rol van het leger is vastgelegd. Sommigen vinden het daarom geen slecht idee om de NAVO in te schakelen om de Europese logistieke operatie op de Amerikaanse af te stemmen en te bekijken hoe er kan worden samengewerkt. Alsof we in een wereldoorlog zitten. En dat ís in zekere zin natuurlijk ook zo.

Wie zal als eerste worden ingeënt?

Dat moet nog worden bepaald, maar wellicht zal het in de lijn liggen van het advies van de Europese Commissie. Die beveelt aan het vaccin eerst aan werknemers in de zorg te geven, 60-plussers en mensen met chronische ziekten of onderliggende aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas. Andere groepen die voorrang zouden moeten krijgen, zijn cruciale beroepen zoals leraars en politieagenten, en werknemers voor wie het onmogelijk is om afstand te houden, maar ook gedetineerden, bijvoorbeeld. Het staat de lidstaten vrij om hun prioriteiten te bepalen, maar wellicht zal de aanpak in ons land niet veel van het Europese advies afwijken.

Volgens experts als emeritus professor huisartsgeneeskunde Jan De Maeseneer moeten de prioriteiten zo snel mogelijk worden vastgelegd, en zou er ook een open debat over gevoerd moeten worden in het parlement, zodat de bevolking weet waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.

Het samenstellen van zo’n prioriteitenlijst zou ingewikkelder kunnen worden dan het lijkt: als het virus vooral bij jongeren circuleert, is het volgens sommige epidemiologen nuttiger om hen eerst te vaccineren. We weten ook dat het immuunsysteem van ouderen minder goed werkt en dat het griepvaccin hen minder immuun maakt dan jongere mensen. Nog gevoeliger is het debat over het aantal kwaliteitsvolle levensjaren dat je met een ­vaccin wilt redden: bescherm je ouderen, die hooguit nog een paar jaar te leven hebben, of jongere generaties, die potentieel veel meer jaren voor zich hebben?

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234