null Beeld

Frank Vander linden: een scheiding, een nieuwe plaat én een interview

‘Veel verloren dit jaar, maar het heden is goed en de toekomst wordt mooi.’ Een Facebookbericht van Frank Vander linden de dag na zijn 55ste verjaardag. Het eerste gedeelte sloeg op de breuk met zijn vrouw Kat Steppe, regisseur van onder meer ‘Een kwestie van geluk’ en ‘Goed volk’, en de moeder van zijn twee kinderen. Het heden waren de tien songs die hij had geschreven voor de toekomst die vandaag in de winkel ligt: ‘24 uur’, de nieuwe plaat van De Mens. Tien songs opgenomen in 24 uur. De single heet én bevat ‘Vier akkoorden’. Vander linden noemt het: ‘Een kader’. In het kader daarvan: een interview.

'Uit elkaar gaan, daar moet je niks voor kunnen. Miljarden idioten hebben het ons voorgedaan'

Frank Vander linden «‘24 uur’ is het resultaat van een soort visioen dat ik had. Wat me zelden overkomt: ik heb bijna nooit Grote Ideeën. Ik kan wel dingen maken en brengen, maar van grootse plannen loop ik meestal weg. Nu was er dat idee, en ik moet zeggen: alles is gegaan zoals ik dacht dat het zou gaan.

»Ik wilde een plaat maken zoals in de jaren 60. Bands gingen toen de studio in en registreerden, terwijl platen maken vandaag toch meer puzzelwerk is. We plakten er een tijdslimiet op: 24 uur. Het hadden er ook 20 of 30 kunnen zijn, maar 24 is bevattelijker en spreekt meer tot de verbeelding. Eén etmaal, dat we bovendien volledig gestreamd hebben via Facebook Live. Daardoor werd die jaren 60-plaat ook heel erg iets van nu.»

HUMO Waarom die beperkingen?

Vander linden «Beperkingen maken een kunstwerk. Tarantino heeft eens verteld hoe hij aan een scenario begint. Hij koopt een schrift en zegt: ‘Dit is het schrift waarin ik ‘Pulp Fiction’ ga schrijven.’ Daar begint het mee: het stuk steen van de beeldhouwer, het doek van de schilder. Zelfs totaal vernieuwende kunstenaars als Pollock of Rothko hadden een doek en een kader nodig. Uiteindelijk gaat het altijd over het gevecht met het materiaal. In de muziek wordt daar gek genoeg zelden over gesproken. In muziekinterviews gaat het altijd over hoe een plaat aan de man wordt gebracht, of over de relatie van de muzikant met zijn publiek, of de gevoelens die in de muziek zitten. Valabele onderwerpen, maar het gaat zelden over de plectrums of de dikte van hun snaren. Terwijl: een interview met Michaël Borremans kan voor driekwart gaan over de verf die hij gebruikt, het kostuum dat hij aantrekt om te schilderen, zijn atelier… Als wij het daarover hebben, krijg je vaak de opmerking: ‘Dat is muzikantenpraat.’ Wel, misschien is dat omdat we muzikanten zíjn.»

HUMO Iets wat ik je al lang wilde vragen: hoe ziet jouw atelier eruit?

Vander linden (lacht) «Ik heb er geen. Ik heb wel pogingen ondernomen om er één te hebben. In mijn huis heb ik een werkkamer, maar daar heb ik nog nooit in gewerkt, om de simpele reden dat mijn vrouw – intussen mijn ex-vrouw – ze in beslag had genomen als montagekamer. Maar misschien wil ik niet eens een werkkamer. Vijftien, twintig jaar geleden moest iedereen ineens een home studio hebben: financieel was dat haalbaar geworden en je hoefde er ook niet langer je halve huis door in beslag te laten nemen. En sommigen kunnen dat: muzikant en engineer tegelijk zijn. Maar ik ken genoeg vrienden die uren aan de telefoon hebben verspeeld met iemand die iets van Pro Tools kende, omdat ze er zelf niet uit raakten. Ik heb mij destijds ook zo’n systeem gekocht, maar het is nooit uit de doos geraakt. Ik maak liever gewoon liedjes aan de keukentafel. Ik vind het leuk om thuis met mijn gitaar en mijn potlood en mijn schriftje te doen alsof het 1934 is. En als er dingen zijn die ik verder wil uitwerken, ga ik naar onze drummer Dirk Jans, die wel een studio heeft.»

HUMO Laten we er meteen ook even de dikte van je snaren achteraan gooien.

Vander linden «12-52. 13 op mijn akoestische gitaar.»

HUMO Da’s behoorlijk dik.

Vander linden «Vandaar mijn potige sound (lacht). Ik haat dunne snaren. Dan trek ik alles vals.»

HUMO Toen je aan de opnames van ‘24 uur’ begon, postte je op Facebook een foto van je twee gitaarversterkers. Je was zelf niet in beeld en toch zag ik je oogjes blinken.

Vander linden «Ik was zo blij als een kind. De studio mógen ingaan: dat blijft fantastisch. Een heilig moment. Elke keer als we in de studio klaar zijn om eraan te beginnen, roepen Dirk Jans en ik naar elkaar: ‘We’re headliners, baby!’ (lacht) En die versterkers staan daar dan zo mooi.»

HUMO Welke waren het weer?

Vander linden «Een FAD, een Belgisch merk, en een Vox AC15.»

HUMO Blue Alnico-speakers of Greenbacks?

Vander linden (lacht) «Greenbacks. Zijn we hier nu echt over versterkers aan het praten? Geweldig!»

HUMO Beloon je jezelf weleens met nieuw materiaal?

Vander linden «Vroeger wel, maar daar ben ik jaren geleden mee gestopt. Ik heb tien Fender Telecasters, maar eigenlijk speel ik altijd op dezelfde. Vlak na mijn scheiding heb ik er wel nog één gekocht, een Guild X-175 Manhattan. Een soort troostgitaar: ‘Fuck you, ik koop die gewoon!’»

HUMO Michel De Coster, bassist van De Mens, is een succesvol manager, drummer Dirk Jans en toetsenman David Poltrock zitten nog in tal van andere groepen. Hoe moeilijk is het om die allemaal samen te krijgen?

Vander linden «Soms denk ik dat het makkelijker is om The Beatles weer samen te krijgen. Naast onze nevenactiviteiten hebben we ook nog eens allemaal kinderen en zijn we allemaal gescheiden. Maar het maakt ons ook efficiënter: als we samenkomen, móét het gebeuren. Ik heb ook romantische dromen gehad waarin we met de groep samenwonen in een huis – de één staat op om tien uur, de ander om drie in de namiddag, en alles draait om de muziek. Helaas is dat niet mogelijk. Wie weet, ooit misschien, als bejaarden. Dan kopen we een vierkantshoeve waar we elk onze eigen kamer hebben, nemen een stel Slovaakse verpleegsters in dienst – of verplegers, want tegen dan hoeven het geen vrouwen meer te zijn – en is er een gezamenlijke ruimte waar we, euh…»

undefined

'Ineens stond onze scheiding in Dag Allemaal. Heeft wellicht te maken met het feit dat mijn vrouw jarenlang voor Jeroen Meus heeft gewerkt, wat van haar een soort BV per volmacht maakt'

HUMO Ververst kunnen worden?

Vander linden «Ververst kunnen worden en misschien nog samen doen alsof we muziek kunnen spelen. Een verre droom (lacht).»

HUMO Je zei daarnet dat de opnames van ‘24 uur’ live werden gestreamd. Voelde je je bekeken?

Vander linden «Als we aan het spelen waren totaal niet. Tussendoor wel. Dan kregen we bericht van thuis: ‘Wel een beetje opletten wat jullie aan het zeggen zijn.’ Onze boekingsagent was aan het roddelen over een andere groep. En als we een song te snel gespeeld hebben, zeggen wij altijd: ‘’t Was een beetje gepoept.’ Zo leek het alsof we de hele tijd over poepen bezig waren. Er zijn ergere dingen.»

HUMO Je hebt effectief 24 uur ononderbroken doorgewerkt?

Vander linden «Ik heb drie uur geslapen, David ook. Twee gin-tonics gedronken en één Sinutab gepakt. Sinutab is speed hè, pseudo-efedrine. Je neus gaat ervan open, maar je blijft er ook wakker van. Goed voor één nacht.»


Otis en Jefke

HUMO Iets anders: ‘24 uur’ is geen break-upplaat geworden.

Vander linden «Het is een plaat van de groep, hè. Maar ik ben nu aan een soloplaat bezig die in januari 2018 moet uitkomen, misschien dat daarop het één en ander, euh, gekanaliseerd wordt. Op deze plaat zijn er een paar nummers die erover zouden kunnen gaan. ‘Oh wat ben je mooi (als je weer wegloopt)’ misschien. Maar de kern van dat idee dateert dan weer van 2008. Ik denk eigenlijk niet zoveel na over wat ik ga schrijven. En zo moet het ook: je moet het gewoon laten gebeuren.»

HUMO Je hebt eens gezegd: ‘Ik schrijf geen liedjes omdat ik iets wil zeggen, ik schrijf liedjes om te weten te komen wat ik wil zeggen.’

Vander linden «Eigenlijk een quote van Nick Cave, maar zo is het. Liedjesschrijvers hebben niet meer te vertellen dan andere mensen, ze hebben gewoon bepaalde middelen ter beschikking om erover te verhalen. Otis Redding had geen diepere gevoelens dan Jefke uit Memphis, maar hij kon ze wel zodanig verklanken dat Jefke uit Memphis en alle anderen zich erin herkenden.»

HUMO Welke kwaliteiten zetten jou in de categorie van Otis Redding en niet in die van Jefke?

Vander linden «Fijn dat eindelijk eens iemand mij naar waarde weet te schatten (lacht). Hoe kan ik daarop antwoorden zonder zelf uit te leggen hoe briljant ik ben? Liedjes schrijven is gewoon iets dat ik kan, als ik mijn best doe. In aanzet ben ik er helemaal niet zo goed in. Weer een quote van Nick Cave: ‘Ik schrijf om mijn faalangst te overwinnen.’ Ik ben bescheiden: niet uit morele overwegingen, maar omdat dat nuttiger is voor mij. Ik kan niet schrijven als ik ga zitten in de veronderstelling dat ik de wereld ga verblijden met mijn volgende geniale idee. Het lukt beter als ik zeg: ‘Fuck, ik heb helemaal niks’.

»Ik geef tegenwoordig ook les singer-songwriting aan het Lemmensinstituut. Eén uur om de veertien dagen, aan individuen. Ik doe het graag, maar niet te veel. Omdat ik nu snap waarom zoveel leraars een burn-out hebben, en omdat ik les geven pretentieuzer vind dan zelf liedjes maken. Maar af en toe vind ik het tof. Mij heeft het opnieuw in gang gezet, ik ben productiever geworden.»

undefined

null Beeld

undefined

'Met zijn ex-vrouw Kat Steppe: 'Ik wil niet dat mijn kinderen zien dat ik kwaad ben op hun moeder, of dat ik slecht over haar spreek. Andersom zou ik het ook niet willen.'

HUMO Waarom snap je dat zoveel leraars een burn-out hebben?

Vander linden «Je moet enorm veel geven. En je krijgt wel iets terug, maar niet alles. Je stuit op limieten. Je moet dingen gaan uitleggen die met smaak te maken hebben. Eén van mijn studentes – ze schrijft in het Nederlands – had in één van haar liedjes het woord ‘depri’ gebruikt. Vind ik één van de lelijkste woorden die er bestaan, als het al een woord is. Ik probeerde haar uit te leggen waarom ze het moest schrappen, maar uiteindelijk kwam ik niet verder dan: ‘Ik vind het niet mooi.’ Frustrerend en vermoeiend. Maar ze heeft het wel geschrapt (lacht).»

HUMO Heeft je productiviteit van de laatste tijd misschien ook iets met je scheiding te maken?

Vander linden «Ineens heb je meer tijd, hè. En niets zo goed als een leeg huis om songs te schrijven (lachje). De helft van de tijd heb ik de kinderen, de andere helft ben ik vrij om te doen wat ik wil. Het plan om dit jaar drie platen op te nemen (naast ‘24 uur’ en zijn nog te verschijnen soloplaat was er in 2017 van De Mens ook nog ‘Live & akoestisch in de club’, red.) dateert van vorig jaar – toen er nog niks aan de hand was – en dankzij mijn scheiding kan ik het ook effectief doen. Nu, het zou anders ook wel gelukt zijn, dan had ik wel wat meer ’s nachts gewerkt.»

HUMO Op 31 januari van dit jaar stond je nog met je vrouw met een dubbelinterview in Humo, niet veel later waren jullie uit elkaar.

Vander linden «Dat heb je met openbaarheid, dat mensen gaan denken: dat is hét koppel. Wat kan ik daar verder over zeggen? Miljarden idioten hebben het ons voorgedaan. Uit elkaar gaan, daar moet je niks voor kunnen. Voor mezelf heeft dat publieke aspect de scheiding niet pijnlijker gemaakt, voor onze omgeving – onze moeders en zo – is dat ambetanter. Dat de vrouwen in de gang van de serviceflat afkomen: ‘Amai, uwe zoon, wat nu?’ Ineens stond onze scheiding ook in Dag Allemaal. Heeft wellicht te maken met het feit dat mijn vrouw jarenlang voor Jeroen Meus heeft gewerkt, wat van haar een soort BV per volmacht maakt.»

HUMO Bellen ze je daarvoor op?

Vander linden «Nee. Er stond dat we er verder geen commentaar op wilden geven. Wat dus niet waar is. Niet dat we er wél commentaar op wilden geven, maar ze hebben ons gewoon niet gebeld. Onze booker hebben ze gebeld, Peter Verstraelen, en die heeft gezegd: ‘Ik kan dat bevestigen noch ontkennen.’ (lacht) Daarna hebben ze niet meer aangedrongen. We zijn ook maar semi-BV’s.»

HUMO Zelf postte je op Facebook: ‘Veel verloren dit jaar, maar het heden is goed en de toekomst wordt mooi.’

Vander linden «Dat was als reactie op de vele verjaardagswensen die ik had gekregen. En: dat was op mijn privé-Facebook, waarop ik enkel mensen aanvaard die ik persoonlijk ken. Moet ik mijn relationship status trouwens niet veranderen in ‘single’? Zo van: ‘Ladies, the shop is open.’ (lacht) Nee, zo kras wil ik niet zijn. En ik ben al niet meer vrij.»

HUMO Op die privé-account postte je onlangs wel een liveversie van ‘Lukt het met hem?’. Dat heet: een kleine tik uitdelen.

Vander linden «Goh, ja. Als je dan toch een toepasselijk liedje hebt, mag je het ook zingen, vind ik. Voor de duidelijkheid: dat liedje is geschreven in het jaar 1998. Maar veel oude nummers krijgen ineens een soort relevantie, dat is waar. Ik kan daar alleen maar van denken dat het dan blijkbaar goeie nummers zijn.

»Wat Facebook en andere sociale media betreft – en dan heb ik het over de account van De Mens: ik heb dat moeten leren gebruiken. Mezelf moeten dwingen om af en toe iets te posten. Een foto van de kleedkamer op een festival: mij lijkt dat nog altijd zeer oninteressant, maar blijkbaar maak je veel mensen blij als je dat op Facebook zet, dus doe ik het maar. Maar het is wel iets waar je genuanceerd over moet blijven denken, want die dingen worden onderdeel van wat je maakt. Het beïnvloedt de perceptie. Het feit dat we tijdens de opnames bekeken werden bijvoorbeeld, heeft een invloed gehad op de plaat. Geen 50 procent, maar wel 3 procent of zo.»

undefined

null Beeld

undefined

'We hebben in 24 uur een plaat gemaakt. Het hadden er ook 20 of 30 kunnen zijn, maar 24 spreekt meer tot de verbeelding.'

HUMO Sorry dat ik doorboom over je scheiding, maar ik heb dit jaar ongeveer hetzelfde meegemaakt. Wat we allebei voor het eerst aan de hand hebben, is dat we gescheiden vaders zijn.

Vander linden «Oude vaders bovendien. Jij bent er ook pas laat aan begonnen, niet? Ik was 48 toen John geboren werd. Polly kwam drieënhalf jaar later. Als ze 18 wordt, ben ik 70. Je telt, ja, maar wat ga je eraan doen? You manage. Het grote verschil van een scheiding mét kinderen is dat je je niet kunt veroorloven om ruzie te hebben. Met de moeder bedoel ik dan. Je kunt niet zeggen: ‘Ik wil je nooit meer zien.’ Ergens vind ik dat goed, het maakt het normaler. Anderzijds zit ik uiteraard met boosheid die ik moet wegdrukken. Ik wil niet dat mijn kinderen zien dat ik kwaad ben op hun moeder, of dat ik slecht over haar spreek. Andersom zou ik het ook niet willen. Maar ik wil ook niet verstoppen dat het leven verdergaat. Ik heb een nieuw lief, en ze is al een paar keer thuis geweest. De eerste keer zei mijn dochter: ‘Papa, en nu ga jij werken hè?’ Ze dacht dat het de babysit was (lacht).»

HUMO Hoe oud zijn je kinderen?

Vander linden «John is 6, Polly 3. Niet zo gemakkelijk hoor, als je er alleen mee bent. Allebei geïnteresseerd in totaal verschillende dingen. Als ik met mijn zoon naar de cinema wil, moet ik Polly ergens plaatsen, en zeggen dat ik met John naar de dokter ga. Anders is ze teleurgesteld. Zij zit constant aan zijn spullen, wat hem razend maakt. Ik begrijp dat. ’t Is een moeilijk leeftijdsverschil.»

HUMO Krijg je ze niet kalm met een cd van De Mens?

Vander linden «Toen John 4 à 5 jaar was, stond er regelmatig een playlist op die ik had samengesteld. Liedjes van de Foo Fighters en Johnny Marr, onder anderen. En ineens zegt John: ‘Dat is rock-’n-roll, hè.’ ‘Ha, ja? Waarom is dat rock-’n-roll?’ Waarop hij: ‘Met luide drums en gitaren.’ Ik dacht: ‘Oké, goed!’ (lacht) Maar ineens was dat gedaan, nu wil hij dingen in zijn taal. Zelf ga ik geen cd van De Mens opzetten, maar nu hoor ik dat zijn moeder in de auto liedjes van mij voor hem draait.»

undefined

'Ik maak mijn liedjes gewoon aan de keukentafel. Ik vind het leuk om met mijn gitaar en mijn potlood en mijn schriftje te doen alsof het 1934 is'

HUMO Je nieuwe liedjes?

Vander linden «Nee, want die heeft ze nog niet. De vorige plaat. Vind ik wel een beetje raar. Maar wat jou betreft: het jaarlijkse Neil Young-

vriendenweekend kan nu dus meer dan ooit plaatsvinden?»

HUMO Dat is top secret, Frank. Terug naar jou. Heb je weleens gedacht: ‘Met mijn kwaliteiten had ik ook – ik zeg maar wat – CEO kunnen zijn’?

Vander linden «Dan heb je duidelijk een verkeerd beeld van mijn kwaliteiten. Ik zou een heel slechte CEO zijn. Je moest eens weten hoeveel moeite het mij kost om mensen te bellen. Als ik een loodgieter moet bellen, dan loop ik eerst een ganse voormiddag onrustig door het huis. Omdat ik niet durf. En waarom? Waarom zou ik bang zijn van de loodgieter? Ik geef die mens werk! Maar ik zit dan te denken: dat gaat ingewikkeld zijn, die gaat niet kunnen komen, mij van alles vragen waar ik het antwoord niet op weet. En dan bel ik die man en is het in een minuut geregeld. Maar telkens weer gaat er een halve dag onrust aan vooraf. Bang, bang, bang. En een CEO mag niet bang zijn.

»Gek genoeg ben ík al vijfentwintig jaar de manager van De Mens, terwijl we met Michel De Coster een topmanager in de groep hebben. Mailen, dat is voor mij een godsgeschenk. Woosh, en het is weg. Vroeger schreef ik brieven (lacht). Ik schreef brieven om dingen af te spreken. Worksheets voor de komende maand, met de hand geschreven. Daarmee trok ik naar het copycenter, en dan stuurde ik tien brieven uit, naar de roadie, naar de geluidsman, de groepsleden.»

HUMO Om op een sombere noot te eindigen: van welke rockdode uit 2016 was je het meest aangedaan?

Vander linden «Toch wel Bowie. Ik stond aan de school-poort, had net mijn kinderen afgezet, toen ik een sms kreeg: ‘Bowie is dood.’ Ik dacht: ‘Wow.’ Bowie is er in mijn leven altijd geweest. Hij zag er ook nog zo goed uit, en hij bleef goeie dingen maken. Prince was ook erg, maar van hem had ik op de één of andere manier nooit gedacht dat hij oud zou worden. Een oude Prince: wat moesten we ons daar in godsnaam bij voorstellen? Op Facebook postte iemand na de dood van Leonard Cohen: ‘Nu moet het stoppen.’ (lacht) Ik dacht: ‘Hoe, nu moet het stoppen?’ Mogen tachtigjarigen niet meer sterven of wat? Mag niemand nog sterven? Dat lijkt me ook weer geen goed idee. Nee, je loopt daar even mee rond, en dan ga je weer over tot de orde van de dag. Mensen zullen blijven sterven. Oude mensen, maar ook jonge mensen. De beste raad dienaangaande kwam wat mij betreft van Warren Zevon, terminaal en op bezoek bij David Letterman. Letterman vroeg ’m of hij nog een laatste boodschap had voor de mensheid, waarop Zevon zei: ‘Enjoy every sandwich’. Meer kun je echt niet doen. En in mijn geval: nog harder genieten van elk optreden.»

‘24 uur’ van De Mens verschijnt op 22 september bij Petrol. 25 jaar De Mens, op 24 en 25 november in Het Depot in Leuven.

null Beeld
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234