null Beeld

Geen geblunder down under: Russell Crowe over 'The Water Diviner'

Russell Crowe wilde bewijzen dat er naast een gedegen leading man ook een echte cineast in hem schuilt. Met 'The Water Diviner' heeft hij zijn plaats tussen de betere regisseurs dik verdiend.

Acteurs die in de regiestoel plaatsnemen: in Hollywood lopen ze bij bosjes rond. Ben Affleck (‘Argo’), Robert Redford (‘The Horse Whisperer’, ‘Quiz Show’), Clint Eastwood (‘American Sniper’), Kevin Costner (‘Dances with Wolves’), Jon Favreau (‘Iron Man’) en Mel Gibson (‘The Passion of the Christ’) nemen geregeld achter de camera plaats. Tom Hanks (‘Larry Crowne’), John Malkovich (‘The Dancer Upstairs’), Al Pacino (‘Salomé’) en Steve Buscemi (‘Interview’) doen het héél af en toe. Joseph Gordon-Levitt (‘Don Jon’) en Ryan Gosling (‘Lost River’ komt deze week uit) hebben hun eerste keer pas achter de rug. Ron Howard, Sofia Coppola en Rob Reiner begonnen hun filmcarrières ooit vóór de lens, zijn er op een bepaald moment achter gekropen en zijn daar altijd blijven staan. En nu wil ook Russell Crowe bewijzen dat er naast een gedegen leading man ook een echte cineast in hem schuilt.

In het historische epos ‘The Water Diviner’, zijn regiedebuut, volgen we een Australische vader (Crowe nam tevens de hoofdrol voor z’n rekening) die op het schiereiland Gallipoli, de mythische plek waar Turkije en Australië tijdens de Eerste Wereldoorlog een gruwelijke slag uitvochten, op zoek gaat naar de graven van zijn drie zonen. Normaal gezien is Crowe niet erg happig op interviews, maar over deze eerste baby wil hij wél heel graag praten. We zitten tegenover elkaar in een hotelsuite in Parijs, en Maximus uit ‘Gladiator’ heeft spek op de ribben gekregen: een houthakkershemd hangt als een toga over een vervaarlijk uitdijende buikwand. Komt ervan als je te lang in je regiestoel blijft hangen.

undefined

null Beeld

HUMO Tot voor kort wist ik niet eens dat u de ambitie had om te regisseren. Liep u allang met die plannen rond?

Russell Crowe «Ja, al een hele tijd. Tien jaar geleden was ik al eens heel concreet bezig met een project, maar ik was omringd door de foute mensen en de plannen vielen in het water. Nu is het wel gelukt, en ik moet zeggen: vanaf dag één voelde ik mij als regisseur helemaal op m’n gemak. Het kiezen van de juiste camera en de juiste lenzen, het regelen van de camerabewegingen: ik vond het een makkie. Het moet zijn dat ik de afgelopen twintig jaar, bewust of onbewust, heel veel heb opgepikt van de regisseurs met wie ik heb samengewerkt.»

HUMO ‘The Water Diviner’ is een historisch bigbudgetepos dat zich afspeelt in Australië en Turkije. Schrikte de grootschaligheid van het project u niet af?

Crowe «Die grootschaligheid trok me net hard aan – ik wilde bewijzen dat ik zoiets aankon. En ‘The Water Diviner’ is géén bigbudgetfilm. Ik heb een oude regel van Ridley Scott gevolgd: ‘De truc, Russell, is om de opnames clever aan te pakken en om minder centen te spenderen dan de andere regisseurs.’ En vergeet niet dat ik mijn carrière ben begonnen in de onafhankelijke Australische filmsector. Daar weten we hoe we voor een prikje films kunnen draaien en ze er toch deftig laten uitzien.»

HUMO Welk type regisseur bent u? Een perfectionist, zoals Kubrick? Een snelle werker, zoals Spielberg? Laat u uw acteurs hun gang gaan, zoals David O. Russell?

Crowe «Mijn acteurs hun gang laten doen? Hell, no. Tegen wie denk je dat je het hebt? Naar mijn pijpen dansen moeten ze! (lacht) Als ik uit mijn ervaringen op filmsets één ding heb geleerd, dan is het wel dat het superbelangrijk is dat iedereen van de crew op dezelfde lijn staat. Vandaar dat ik heb gewerkt met mensen die ik heel lang ken: met Andrew Lesnie bijvoorbeeld, mijn director of photography, had ik al enkele rock-’n-rollclips gedraaid. En we zijn meermaals samen dronken geworden in de pub. Kortom: als ik op de set de generaal was, dan was Andrew de perfecte luitenant. En voor de rest denk ik wel dat ik een goede acteursregisseur ben; ik weet wat acteurs nodig hebben. Neem Olga Kurylenko (Franse actrice, Bondgirl in ‘Quantum of Solace’, red.), die de rol van Ayshe speelt. Sommigen hebben me bekritiseerd omdat ik voor die rol geen Turkse actrice heb gevraagd, maar ik wist dat Olga perfect was, en dat ik meer uit haar kon halen dan ze tot nu toe op het witte doek heeft laten zien. Zo arrogant ben ik dan weer wel (lacht).»

undefined

null Beeld

HUMO Waarom eigenlijk de Slag om Gallipoli als onderwerp voor uw regiedebuut?

Crowe «Ik heb het verhaal niet uitgekozen, het ging andersom. 2012 was het drukste jaar van mijn leven: ik heb toen vijf films gedraaid – ‘Man of Steel’, ‘Broken City’, ‘Les Misérables’, ‘Winter’s Tale’ en ‘Noah’. Ik wist niet eens dat zoiets kón, maar de producenten van die vijf films waren samen gaan zitten en hadden mijn agenda zo geregeld dat het in één kalenderjaar lukte – de smeerlappen (lacht). Ik had in dat jaar ook enkele problemen in mijn privéleven, en daarnaast run ik nog steeds een rugbyteam en een ranch – kwestie van mijn leven zo gecompliceerd mogelijk te maken (lacht). En toen dook ineens het scenario van ‘The Water Diviner’ op. Ik las het één keer, en ik wist dat ik het moest doen. Ik zag de beelden al voor mijn ogen.»

HUMO Kunt u eens uitleggen wat de Slag om Gallipoli voor Australië betekent?

Crowe «Het was de allereerste keer dat de Australische soldaten onder hun eigen vlag vochten. Vóór de Eerste Wereldoorlog was dat nog niet het geval: als Australië betrokken was bij een conflict, zoals bijvoorbeeld de Boerenoorlogen in Zuid-Afrika, vormden we een onderdeeltje van het Britse leger. Maar in het begin van de 20ste eeuw waren Australië en Nieuw-Zeeland onafhankelijk geworden – eindelijk konden we onze eigen vlag ophijsen. Toen Engeland in 1914 hulp vroeg om zichzelf en Frankrijk te verdedigen tegen de Duitsers, werd in Australië en Nieuw-Zeeland een speciale legereenheid opgericht, de Australian and New Zealand Army Corps, of Anzac. Die eenheid bestond volledig uit vrijwilligers: de Australiërs die tekenden, deden dat veelal uit de hang naar avontuur. De meeste jongens kwamen uit kleine plattelandsdorpen in de outback, en dit was hun gelegenheid om iets van de wereld te zien. Australië was helemaal in de ban van de veldtocht naar de andere kant van de wereld; er hing veel opwinding in de lucht, vreugde zelfs. De vraag was niet: ‘Ga je ook mee?’, maar wel: ‘Waarom zou je níét meegaan?’ Had ik in die tijd geleefd, dan was ik waarschijnlijk ook vertrokken.

undefined

'Als mijn land in een oorlog zou meevechten, zou ik er alles aan doen om mijn zonen thuis te houden'

»Duizenden blokes scheepten in, en hun eerste halte was Egypte, waar ze kampeerden in de schaduw van de piramiden. Het grote avontuur leek begonnen, maar in werkelijkheid waren ze op weg naar een gewisse dood. Vandaag kampen we in Australië nog steeds met een groot schuldgevoel omdat we die jongens naar ginder hebben gestuurd – eigenlijk waren ze niet meer dan kanonnenvoer. En het cynische is dat hun dood voor niets is geweest. WO Iwas de oorlog die zogezegd alle oorlogen ging stoppen, the war to end all wars. En kijk: we zijn nog steeds aan het vechten, en in dezelfde gebieden – Syrië, Irak. Als één van die jongens die toen in Gallipoli zijn gesneuveld, vandaag zou kunnen zien waarmee we bezig zijn, zou hij uit schaamte onmiddellijk weer in zijn graf kruipen.

»Na de nederlaag in Gallipoli kregen de ouders van de slachtoffers vaak te horen dat hun zonen ‘voor de goede zaak waren gestorven’. Maar Joshua, mijn personage, is op het punt gekomen dat hij ziek wordt van dat soort uitspraken. Hij wordt verteerd door zelfhaat, omdat hij zijn kinderen niet heeft belet om naar ginder te vertrekken. Ik heb er zelf één ding uit geleerd: als Australië vandaag zou worden gevraagd om in een oorlog mee te vechten, dan zou ik er alles aan doen om mijn zonen thuis te houden.»

HUMO Er is ook kritiek gekomen: ‘The Water Diviner’ zou te veel de kant van de Turken kiezen.

Crowe «Die suffe kritiek is er gekomen nog voor iemand de film had gezien. Ik had in een interview gezegd dat ik het gevoel had dat wij, Australiërs, nog altijd te weinig respect hebben voor de Turken. In Australië hebben we namelijk de neiging om de Slag om Gallipoli vanuit ons eigen perspectief te bekijken – de Turken waren de slechten en wij de goeden. Uiteraard was er één of andere klootzak die daarop reageerde door te schrijven dat ik een slechte patriot ben. Maar zodra de film uitkwam, verdween die kritiek. ‘The Water Diviner’ is in Australië een groot kassucces, wat er volgens mij op wijst dat de Australiërs méé zijn met mijn evenwichtige verhaal. En ook in Turkije zijn de reacties ongelofelijk positief. De Turken zijn het gewend om in westerse films te worden afgeschilderd als de booswichten. Voor hen is het een verademing dat ze eens worden neergezet als mensen van vlees en bloed.»

undefined

'Het laatste wat ik wilde maken, was een film die de oorlog verheerlijkt'

HUMO De film is bij momenten bikkelhard. De doodskreun van de stervende soldaat is zielsaangrijpend. En u laat die scène maar voortduren.

Crowe «In de meeste oorlogsfilms zie je wel hoe soldaten worden afgeknald, maar je ziet ze nooit stérven. Je ziet nooit dat ze misschien urenlang in het niemandsland tussen de loopgraven liggen dood te bloeden. In Hollywoodfilms is de dood iets simpels – pang, en je bent er geweest. In mijn film daarentegen zijn de soldaten geen bordkartonnen figuurtjes die omvallen, maar jongeren die op de gruwelijkste manier de dood worden ingejaagd. In ‘The Water Diviner’ is de dood een emotioneel vernietigende ervaring. Die scène duurt trouwens minder lang dan je denkt – ongeveer 25 seconden. Maar ik geef toe: het is vreselijk om die kreun te moeten aanhoren. Maar goed, het laatste wat ik wilde maken, was een film die de oorlog verheerlijkt.»

HUMO Is dat de reden waarom u de film niet in Hollywood hebt gedraaid, maar in Australië?

Crowe «Exact. Had ik de film met geld uit Hollywood gedraaid, dan kon ik er donder op zeggen dat ik tijdens een meeting met studio executives te horen zou hebben gekregen: ‘Russell, die scène moet eruit!’ Of: ‘Russell, we moeten een andere manier vinden om te vertellen dat een oorlog iets gruwelijks is.’ En dat wou ik absoluut vermijden. Ik wilde totale creatieve controle.»

undefined

null Beeld

HUMO Er nooit aan gedacht om de hoofdrol aan een andere acteur te geven?

Crowe «Ik heb het geprobeerd, maar uiteindelijk bleek ik de beste koop (lacht). Serieus: om de financiering rond te krijgen, had ik de investeerders verteld dat ik zelf een rol voor mijn rekening zou nemen. Ik vertelde er alleen niet bij welke rol; ik was eigenlijk van plan om een Britse soldaat te spelen – de tweede van links (lacht). Maar die vlieger ging niet op: de investeerders drongen er hard op aan dat ik zelf de hoofdrol zou spelen. Ik ben overstag gegaan, om de simpele reden dat ze me dan ook een groter budget zouden geven. Ik vond die dubbele taak niet lastig, maar ik geef toe dat de dagen dat ik geen kostuumpje moest aantrekken en me alleen maar met de regie mocht bezighouden, de heerlijkste waren.»

HUMO En hoe was het om te werken met de acteur Russell Crowe? Is hij echt zo’n klootzak?

Crowe (lacht) «Hij heeft dat goed gedaan. Het bewijs: de Australische filmcritici hebben me onlangs zelfs de prijs voor beste acteur toegekend. Wat eigenlijk hilarisch is, want die dirty old bastards hebben mij de afgelopen vijftien jaar compleet genegeerd. In mijn dankwoord zei ik: ‘Ik zou graag de regisseur bedanken.’ (lacht)»


Russell de clown

HUMO En nu? Gaat u het acteren vaarwel zeggen en voltijds regisseur worden?

Crowe «Ik dacht vroeger altijd dat ik de beste job ter wereld had. Nu heb ik ontdekt dat dat niet waar is: regisseren is veel fijner. Ik geef toe dat het verdomd lastig is om te moeten terugkeren naar de filmset van iemand anders, om weer één of ander clownspakje te moeten aantrekken en om urenlang in een trailer te moeten wachten tot ze klaar zijn voor de opnames. Laten we wel wezen: als acteur ben ik weinig meer dan een gehuurde hand die moet gaan waar het werk is. Als ze in Ecuador opnemen, moet ik mee, en als de regisseur een scène in Alaska wil draaien, moet ik volgen. Als ik daarentegen mijn eigen stuff zou kunnen doen, dan zou ik de preproductie en de montage altijd in Australië kunnen doen, wat ook zou betekenen dat ik veel meer tijd met mijn kinderen zou kunnen doorbrengen. Maar het blijft een gok, natuurlijk. Wat als mijn eigen films zouden floppen? Ik moet ook geld kunnen verdienen – vergeet niet dat ik een gezin, een rugbyteam en een ranch moet onderhouden (lacht). Op dit moment kamp ik dus met een groot dilemma: ik twijfel tussen regisseren, wat ik het liefst wil doen, en acteren, wat ik nodig heb om de wielen van mijn leven draaiende te houden. Ik ben er nog niet uit.»


Bekijk de trailer van 'The Water Diviner'

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234