null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

ijzerwake

Geen neonazi’s, wel veel boosheid op IJzerwake: ‘De jeugd durft zich hier niet meer te tonen, we zijn gemuilkorfd door links’

Neonazistische oproerkraaiers waren er op de IJzerwake niet te zien. Wel veel mensen op leeftijd en stoffige boekenstandjes. Boosheid om het afgelasten van het festival Frontnacht was er ook. ‘We zijn gemuilkorfd door links.’

Eline Bergmans

Twee kleuters, een geel petje op het hoofd tegen de zon, zetten ‘De Blauwvoet’ in op het springkasteel. De andere kinderen zingen uit volle borst mee. Op de IJzerwake in Ieper, de radicale afscheiding van de IJzerbedevaart, wordt Vlaams-nationalisme met de paplepel meegegeven.

Toch blijft de gemiddelde leeftijd op de IJzerwake hoog. Het festival Frontnacht had de ambitie om dat te veranderen, maar zoals bekend trok de stad Ieper de vergunning voor het festival in toen duidelijk werd dat tal van acts banden hadden met het neonazisme en het neofascisme.

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

Voorzitter Wim De Wit haalde in zijn speech zondag zwaar uit naar die beslissing. ‘Ook voor ons is het ondenkbaar dat neonazistische groepen een forum krijgen op deze weide’, aldus De Wit. ‘We zullen deze beslissing aanvechten voor de Raad van State om de gemaakte kosten te verhalen op het stadsbestuur.’

De stad Ieper voorzag heel het weekend extra politie om incidenten rond de evenementen IJzerwake en het afgelaste Frontnacht te vermijden, maar het bleef rustig. Neonazistische oproerkraaiers hielden zich gedeisd, al was het controversiële gedachtegoed niet ver weg in het IJzerwake-dorp.

Memorabilia

In de stoffige boekenstandjes worden er naast de publicaties van Guido Gezelle en Ernest Claes ook portretten verkocht van August Borms die voor zijn collaboratie ter dood werd veroordeeld, maar ook memorabilia van Verdinaso, de met het fascisme verwante politieke beweging opgericht door Joris Van Severen.

De extreemrechtse ex-militair Tomas Boutens heeft op de IJzerwake net als vorig jaar een standje met zijn ‘Project Thule’. Boutens was de oprichter van de neonazistische groepering Bloed, Bodem, Eer en Trouw (BBET) en werd later veroordeeld voor terrorisme. In de databank van veiligheidsdienst OCAD staat Boutens geregistreerd als haatpropagandist en potentieel gewelddadig extremist.

Nog volgens het OCAD was het Project Thule dat aanvankelijk zou instaan voor de beveiliging van Frontnacht. In het IJzerwake-dorp verkoopt Project Thule kaki tshirts met hun logo, en pamfletten van Boutens, maar niemand was bereid om meer informatie te geven over hun werking. ‘Hier wordt niet gepraat met journalisten’, klinkt het.

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

De gastspreker op de IJzerwake, emeritus hoogleraar psychologie en psychiatrie Alexander-Karel Evrard, is ook niet onbesproken. Tien jaar geleden kwam hij in opspraak omdat hij homoseksualiteit onnatuurlijk noemde.

Op zijn 98ste is Evrard geen toonbeeld van verjonging, maar hij heeft wel een hart voor de jeugd. Drie jaar geleden haalde hij het nieuws toen hij op zijn 95ste mee ging betogen met de klimaatjongeren. ‘Het zal sommigen onder u misschien verwonderen dat ik op mijn leeftijd hier nog het woord durf nemen’, zei hij gisteren in Ieper. ‘Maar als een van de laatsten van mijn generatie wil ik hier een korte getuigenis aan de jongeren brengen opdat zij de fakkel der Vlaamse beweging zouden overnemen.’

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

‘Gemuilkorfd’

De jongeren die we aanspreken, willen niet in de krant. Carrera Neefs (26), de politica die uit Vlaams Belang werd gezet na commotie over een bloemenhulde aan een Nederlandse SS’er, weet hoe dat komt. ‘Jongeren durven hun gezicht hier niet meer te tonen, omdat ze bang zijn om op sociale media aan het kruis te worden genageld als extremisten’, zegt Neefs.

‘Dat Frontnacht is afgelast, maakt mij enorm boos’, vervolgt ze. ‘Ik zou zelf zeker gegaan zijn naar het festival. In mijn ogen is er niets verkeerd met die muziek: het was gewoon een avond onder kameraden. Maar we zijn gemuilkorfd door links, en dat is wat ik ook steeds meer zie gebeuren met de IJzerwake. Om die reden zie ik de verjonging somber in.’

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

Samuel, oprichter van het IT-bedrijfje Spechter die in de IJzerwake-dorp staan met een tafeltje, deelt zijn bezorgdheid en pleit voor meer aandacht voor privacy. ‘Het baart ons zorgen dat de communicatie van deze beweging gebeurt over Telegram’, zegt Samuel, die niet met zijn volledige naam in de krant wil. ‘Spechter biedt computers aan met een versleutelde chatdienst. Eén foute grap kan vandaag al schadelijk zijn voor je organisatie. Kijk maar naar wat Dries Van Langenhove overkomen is.’

In 2018 kreeg Pano toegang tot geheime Facebook- en Discord-groepen van de extreemrechtse jongerenbeweging Schild en Vrienden waar seksistische, racistische, antisemitische en gewelddadige inhoud werd gedeeld. Vorige maand besliste de raadkamer in Gent dat Van Langenhove als leider van de groep en zes andere leden zich voor de rechter zullen moeten verantwoorden voor het aanzetten tot haat en geweld.

Ijzerwake 2022 Beeld Franky Verdickt
Ijzerwake 2022Beeld Franky Verdickt

Op de IJzerwake zorgt Schild & Vrienden tussen de vendelzwaaiers, volksdansers en hoornblazers voor een aanzienlijke verjonging. Aan hun stand worden kousen met Vlaamse leeuwtjes verkocht en hippe truien waarop in grote letters ‘Vlaming’ staat. ‘Dave Sinardet (professor politieke wetenschappen aan de VUB, red.) zei ooit dat Schild & Vrienden romantisch van aard is, maar onze communicatie modern’, zegt Dries Van Langenhove. ‘Ik geloof heel sterk in de verjonging van de Vlaamse Beweging. De IJzerwake is in de eerste plaats een herdenking van de frontsoldaten, waar traditioneel een ouder publiek op afkomt. Maar het thema is door de situatie in Oekraïne actueler dan ooit, waardoor dit evenement brandend actueel blijft.’

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

Noot van de redactie: dit artikel werd online lichtjes aangepast op vraag van Spechter.

(DM)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234