Gered door de e-sigaret (5): Daan, Els Pynoo en Joël De Ceulaer over hun dagen zonder rook

'Ik weeg nu twintig kilo meer.' Respectievelijk zestien dagen, negen maanden en ruim twaalf jaar zijn Daan, Els Pynoo en Joël De Ceulaer rookvrij, en ze kampen nog altijd met de nadelen van hun leven zonder sigaret: 'Als je buiten aan een café moet gaan roken, kom je heel sympathieke mensen tegen.'


Lees meer over de e-sigaret »

Daan: ‘Roffelende vingers’

HUMO Over toeval gesproken: je postte net deze week op Facebook een juichbericht dat je met roken gestopt bent.

Daan Stuyven (muzikant) «Ik heb meer dan twintig jaar geleden ook al eens proberen te stoppen, maar dat is toen totaal mislukt. Dit is mijn eerste serieuze poging. En ook mijn record. Ik zit nu aan dag zestien zonder sigaret.»

HUMO Wat was je voornaamste motivatie om te stoppen?

Daan «Dat ik niet zo’n grote Jacques Brel-fan ben – wat zijn voortijdige overlijden betreft dan (lacht). Kijk, ik ben een grote fan van Serge Gainsbourg, maar toch meer van zijn muziek en zijn hersenen dan van zijn longen. En ik kom nu op een leeftijd dat ik behoorlijk wat vrienden rond mij ziek zie worden. Dat zet je toch wel aan het denken. Zelf heb ik al die jaren hoerenchance gehad. Maar als ik wil bijtekenen om een leuk leven te blijven hebben, moet ik misschien zelf maar eens een geste, of een offer, doen. En dat is dan de sigaret. Al was het maar om aan het leven te tonen dat ik er nog heel veel goesting in heb.

»Ik ben de sigaret ook echt beu. Been there, done that. In het verleden heb ik ook nogal wat nummers geschreven voor een hoge stem: het zou zonde zijn om die allemaal een octaaf te moeten verlagen omdat ik mijn stem kapotgerookt heb. En sociaal ook: er was toch ook wel een beetje druk van mijn kinderen. En ze hebben gelijk.»

HUMO Hoeveel rookte je?

Daan «Twee pakjes per dag. Tenminste, dat is de officiële versie. Want eigenlijk telde ik ze niet. Maar je mag echt wel zeggen dat ik een kettingroker was. Ik heb altijd Richmond gerookt. Dat stond ook in het contract voor mijn concerten: een pakje Richmond, met een oranje aansteker van Bic. Die aanstekers maken ze nu niet meer. Daar liep het al fout, eigenlijk. Met Richmond zullen ze binnenkort ook wel stoppen, en ik wil ze vóór zijn (lacht).»

HUMO Ging je laatste sigaret met een soort plechtig ritueel gepaard?

Daan «Dat was op een middag een paar weken geleden. Ik was op vakantie in Frankrijk en voelde dat het het moment was. Ik ben naar een klein dorpje met een apotheker gereden. Aan een brugje over een rivier heb ik al mijn sigaretten in het water gegooid. Mijn aansteker ook. En daarna ben ik de apotheek binnengestapt om Nicorette-pleisters te kopen. Vreemd genoeg was die apotheker zélf een roker. Ik hoorde hem hoesten, en toen ik hem ernaar vroeg, bleek inderdaad dat hij rookte. Het sterkte me alleen maar in mijn beslissing. Arme apotheker!»

HUMO Nooit overwogen om op de e-sigaret over te stappen?

Daan «Nee, mijn handen moeten ook stoppen met roken. En mijn lippen ook. Dat was dus niet echt een optie. Ik wil een vrij man zijn.»

HUMO Als je stopt, moet je niet alleen fysiek afkicken van de nicotine. Zeker zo lastig is het ontwennen aan de gewoonte van het roken, de fysieke handeling ervan.

Daan «Ik heb sowieso vingers die ’s avonds als ik ga slapen nog zitten na te roffelen en te drummen en zo. Ik wist altijd al geen blijf met mijn handen. Dat zal er nu wellicht niet op verbeteren, maar het valt wel op te lossen met een gitaar of een piano. Of een mooie vrouwenrug (lacht).»

HUMO Begin je na ruim twee weken zonder tabak al een verschil te merken?

Daan «De eerste week dacht ik waanzinnig veel energie te hebben, maar dat was niet zo. Nu begin ik écht energieker te worden. ’s Ochtends met je twee benen uit bed springen en meteen klaar zijn voor de dag: ‘Oké! Waar is de koffie en wat gaan we doen?’ Het is even wennen (lacht).

»En de geuren. Zalig! Ik herken nu heel veel geuren die ik al lang niet meer geroken heb. Ook van mensen. En mijn huis begint een pak beter te ruiken. ’t Is ook het mooie seizoen om in de natuur te zitten. Vreemd genoeg, waarschijnlijk omdat mijn kop een lichte vorm van synesthesie heeft, heb ik zelfs de indruk dat het een effect heeft op mijn ervaring van licht en geluid en van alles. Het lijkt alsof mijn zintuigen, aangespoord door mijn neus, ineens allemaal terug wakker worden en met elkaar een spelletje beginnen te spelen.»

HUMO Roken wordt ook steeds lastiger. Het mag op steeds minder plaatsen, het ligt bij steeds meer mensen moeilijk… Was dat een bijkomende motivatie om te stoppen?

Daan «Nee, integendeel. Want ik hou van rebellen. Als je, zoals we nu al een jaar of vijf doen, buiten aan een café moet gaan roken, kom je heel sympathieke mensen tegen. Dan kom je per definitie bij de buitenbeentjes terecht. Dat is bijna een argument om níét te stoppen. Voor alle duidelijkheid: ik ben wel nog altijd blij dat ik ben gestopt (lacht).»


Els Pynoo: ‘Roken bij de nonnen’

ELS PYNOO (zangeres) «Mijn eerste sigaret viel samen met mijn overstap van de nonnekesschool in Kortrijk naar het veel vrijere Sint-Lucas in Gent. Iedereen rookte er, dus ik ook (lacht). Ik was toen 16 en vond er eigenlijk niets aan: aanvankelijk had het vooral met stoerdoenerij te maken. Ik heb een kwarteeuw gerookt, en ben er ongeveer negen jaar geleden mee gestopt, rond m’n 40ste. Al was ik niet zo heel erg verslaafd: ik rookte vooral tijdens het uitgaan, en kon het makkelijk een dag laten zonder in alle kasten op zoek te gaan naar tabak – wat ik anderen wel heb zien doen (lacht).

»Af en toe kan ik plots nog zin hebben in een sigaret, maar ik heb er nog nooit aan toegegeven, omdat ik dan wellicht weer vertrokken ben. Ik ben vree blij dat ik er niet meer afhankelijk van ben, en bovendien spaart het ook veel geld uit. Danny (Mommens, haar partner en mede-Vive La Fête-lid, red.) rookt wel nog, en schiet zijn sigaretten zelf. Als hij me vraagt om filterhulzen mee te brengen, schrik ik weleens: ‘Zijn ze nu al op?’ Als je zelf rookt, ben je je daar allemaal niet zo van bewust.

»Wat ik vooral miste: de handeling. Het eerste wat ik vroeger deed als ik telefoneerde, was een sigaret opsteken: dat móést samen gebeuren. En toen ik die eerste rookvrije maanden iets ging drinken, wist ik plots ook niet meer wat ik met m’n handen moest doen.»

HUMO Stoor je je nu aan mensen die roken in publieke ruimtes?

PYNOO «Eigenlijk niet: ik vind het zelfs wat raar dat er niet meer gerookt mag worden op café. Een sigaretje gecombineerd met een pintje, ter ontspanning: dat moet toch kunnen? Rokers hoeven nu ook weer niet behandeld te worden alsof ze een ziekte hebben of criminelen zijn: waar eindigt het dan? Ik heb me alleszins nog niet aan rokers in het publiek gestoord. Het is natuurlijk beter voor je gezondheid om niet te roken, maar op den duur heb je geen persoonlijke vrijheid meer. Al dat fijnstof dat door wagens de lucht ingeblazen wordt, lijkt mij toch schadelijker voor de gezondheid dan wat rokende terrasgangers.» (kd)


Joël De Ceulaer: ‘Appartement om te roken’

Joël De Ceulaer (journalist) «Ik heb mijn eerste sigaret gerookt toen ik een jaar of tien, elf was. De eerste keer dat ik inhaleerde, staat me ook nog helder voor de geest. We zaten verscholen in het struikgewas op een fabrieksterrein. Ik nam een trek en ademde onbedoeld rook in. Ik was meteen euforisch: ‘Ik hoor erbij. Ik ben volwassen.’ We deden iets wat niet mocht. Het was cool, want rocksterren deden het ook. Sigaretten schonken mij onmiddellijk genot. Het rook lekker, het smaakte lekker.

»Later ben ik verslaafd geraakt. Zwaar. Maar ik genoot van élke sigaret en had er geen last van: dat is het probleem. Ik heb het zelfs lange tijd kunnen combineren met sport. Maar ik ben toch gestopt. Op 5 december 2004 heb ik mijn laatste sigaret gerookt. En stoemelings. Ik was ziek en had geen zin om te roken. De dag nadien voelde ik me nóg niet super en heb ik wéér niet gerookt. Dan heb ik maar volgehouden. Het is niet begonnen als een bewuste poging om te stoppen, maar dat is het gaandeweg wel geworden.»

HUMO Wat waren de overwegingen?

De Ceulaer «Een rationele overweging. Ik had geen last, maar ik wist natuurlijk dat het vreselijk ongezond was. Dat je op den duur nergens nog mocht roken, heeft ook meegespeeld. Op de redactie van Knack rookten wij ook ná het rookverbod vrolijk door, maar op een bepaald moment was het ook daar onherroepelijk gedaan. Ik woonde toen in het huis van mijn toenmalige vriendin, en ik heb op den duur – luister goed – een appartement gekocht, louter met de bedoeling te kunnen roken terwijl ik zat te schrijven. Bij vrienden mocht het in huis plots ook niet meer. Openbaar vervoer en openbare gebouwen: gedaan. Ik zag fysiek af door het oprukkende rookverbod, en het frustreerde me zo erg dat ik maar gestopt ben: mijn leven werd een lijdensweg.»

HUMO Heb je van het stoppen wél last ondervonden?

De Ceulaer «Zeker. Ik weeg twintig kilo meer dan vijftien jaar geleden. Zeer vervelend.»

HUMO Je was vroeger carrément tegen elk rookverbod; tegenwoordig vind je dat het niet ver genoeg kan gaan.

De Ceulaer «Ja. Als roker vond ik elke beperking een aanslag op mijn vrijheid. Ik heb daar fel tegen geprotesteerd, heb er verschillende stukken over geschreven. Gaandeweg ben ik van mening veranderd. In Los Angeles mag je op sommige stranden niet roken: ik vond dat als roker krankzinnig, als niet-roker vind ik het nog niet zo’n kwaad idee. Breid het uit naar caféterassen, vind ik nu. Als ik nu op een caféterras zit, erger ik mij aan de rook van de rokers aan de deur.»

HUMO Heeft zo’n verbod zin als er een steenweg langs het terras loopt, waar een lange file dieselwagens roet en benzeen uitstoten?

De Ceulaer «Waarschijnlijk niet. Maar die sigaret stoort me harder.»

HUMO Bestaat het risico niet dat we de roker beladen met alle zonden van Israël?

De Ceulaer «Frank Furedi heeft geschreven over de moralisering van gezondheid: als je rookt ben je niet alleen ongezond, maar zelfs een slecht mens. En nu ben je zelfs een moordenaar. Dat weten we sinds ‘De zachte moordenaar’ van Roger Blanpain, waarin stond te lezen dat passief roken jaarlijks 1.500 dodelijke slachtoffers maakt, méér dan het verkeer.

»Ik vind dat rokers moeten mógen roken, zeker als ze bij hun volle verstand zijn, maar ik kan me verzoenen met een overheid die jonge mensen maximaal beschermt.»

HUMO Moet ze dan ook de e-sigaret verbieden? Daarover bestaat nog altijd geen wetenschappelijke consensus.

De Ceulaer «Goh. Ik ben blij dat die niet bestond in mijn tijd. Het is naar verluidt minder erg dan de échte sigaret, en in die zin zal het vast een vooruitgang zijn. Maar als ik er ooit mee was begonnen, zou ik nog altijd aan het dampen zijn, ‘omdat het toch niet zo erg is’. Ik vind de zoete walm die ze uitstoten overigens walgelijk, al hangt veel af van het smaakje, natuurlijk. Mensen doen het ook gewoon binnenshuis – in de veronderstelling dat ze er niemand mee lastigvallen. Maar bon: proficiat aan iedereen die ermee gebaat is.» (tp)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234