null Beeld

'Gevoel voor tumor': Leander Verdievel en Maarten Nulens komen op tegen kanker

Je wenst het geen enkele scenarioschrijver toe, maar toen Leander Verdievel aan zijn reeks ‘Gevoel voor tumor’ begon te schrijven, kon hij uit een gruwelijke inspiratiebron putten: zijn eigen, bijwijlen oneerlijke knokpartij tegen kanker. Hij had meerdere rondes nodig, maar uiteindelijk won hij toch.

'Als je van 's ochtends tot 's avonds moet spelen dat je kanker hebt, kruipt dat onder je huid. Mensen op straat staarden me aan alsof ik écht ziek was'

HUMO Hoe begin je aan een zoektocht naar de persoon die jou zal spelen?

Leander Verdievel «Met een zware auditie. De scène die Maarten moest spelen, was de gevoeligste uit de hele reeks, een voorval dat ik zelf heb meegemaakt. Tijdens mijn behandeling viel zoals bij veel mensen mijn haar uit. Elke ochtend werd ik wakker met plukken haar op mijn kussen, tot mijn vriendin op een dag zei: ‘Kom, we pakken de tondeuse en doen het eraf.’ Als je zo jong bent, is zo’n kale kop erg confronterend, dus ik zat met mijn ogen dichtgeknepen voor de spiegel. Ik durfde pas te kijken toen ze zei dat ze klaar was. Bleek dat ze in het midden zo’n kuif had laten staan à la B.A. uit ‘The A-Team’ (lacht). Tot dan had ik niets liever willen doen dan huilen, maar ik kon niet anders dan lachen. Dat vond ik zo teder, dat mijn vriendin me zelfs op zo’n moment nog altijd wilde doen lachen. Ik heb dat in de reeks opgenomen als één lange scène, zonder dialoog. Veel acteurs speelden ze nogal groot op de auditie, omdat ze geen tekst hadden. Maarten niet. Hij begreep dat zich veel afspeelde in die scène, maar dan vanbinnen. Hij speelde met zoveel gevoel dat ik meteen zag: daar kan niemand overheen.»

Maarten Nulens «Dank je, Leander.»

HUMO Maartens personage, Tristan, heeft een non-hodgkinlymfoom in de neus. Exact dezelfde soort tumor die bij jou werd ontdekt, Leander.

Verdievel «Een heel zeldzame kankervariant, die vooral voorkomt in China en Zuid-Korea, en die relatief makkelijk te behandelen zou zijn. Voor mij maakte het geen enkel verschil, maar ik kreeg wel af en toe een klas opgewonden stagiairs aan mijn bed: ‘Dat zie je hier bijna nooit!’ Waarop ik moest vragen of het misschien wat minder enthousiast kon (lacht).»

HUMO Waarom was je eigenlijk naar de dokter gegaan?

Verdievel «Mijn vriendin had daarop aangedrongen. Telkens als ik bij haar bleef slapen, denderde ze uit bed omdat ik zo hard lag te snurken. Na haar zoveelste nacht op de zetel vond ze dat ik eens naar de dokter moest. ‘Waarschijnlijk gewoon allergisch voor de kat,’ dachten we. Maar toen een allergietest niets opleverde, werd ik doorverwezen naar een neus-keel-oorarts. Toen die in mijn neus keek, werd hij op slag heel zenuwachtig. ‘Meneer Verdievel, hebt u soms een zware cocaïne-verslaving?’ (lacht) ‘Natuurlijk niet,’ zei ik. Hij zag dat ik een heel grillig neustussenschot had – typisch voor cocaïnegebruikers, maar ook voor een tumor. Zodra het woord ‘tumor’ viel, hoorde ik niets meer van zijn uitleg. Ik zag zijn mond nog wel bewegen, maar er kwam niets meer binnen.»

undefined

null Beeld

'Hervallen is nog erger dan de eerste keer te horen krijgen dat je kanker hebt: je weet namelijk wat er op je afkomt'

HUMO Je was op dat moment 23.

Verdievel «Ik was pas afgestudeerd en was beginnen te werken bij de VRT. Ik had wel een vriendin, maar ik was ook een flierefluiter. Ik leefde met 200 per uur, ik was reteambitieus en ik wilde vooral veel feesten en léven. En toen zei de dokter dat ze me vijfentwintig keer zouden bestralen en me acht chemo’s zouden geven. Ik ben beginnen te lachen, ik kon het gewoon niet geloven.»

Nulens «In de reeks is die scène een sleutelmoment. Dat Leander het exact zo heeft meegemaakt, was een meerwaarde. Hij heeft er allerlei kleine details in gestopt waar je als buitenstaander nooit aan zou denken.»

Verdievel «Er is niets hollywoodiaans aan. In films is zo’n moment vaak heel dramatisch, maar als het je zelf overkomt, val je niet schreeuwend op je knieën. In plaats daarvan komt er een lawine aan vragen op je af. De stomste dingen eerst. ‘Wat moet ik op mijn werk zeggen?’ Maarten heeft soms de neiging om zeer bescheiden te zijn, en dat siert hem, maar de manier waarop hij zulke momenten speelde, vond ik indrukwekkend. Heel confronterend ook. Met wat verbeelding kon ik naar mezelf zitten kijken.»

Nulens «Het ene moment is Tristan een zondagskind dat voor een mooie toekomst vol plannen en dromen staat. Het volgende ogenblik is er misschien géén toekomst meer. Dat besef moest ik bundelen in één emotie.»

Verdievel «Als je 23 bent, sta je nog nergens in het leven, hè. Tussen je 20ste en je 30ste leer je veel emoties ontdekken die je daarvoor niet kende. Maar als je kanker krijgt, jaag je die er in één ruk door. Je wordt ziek en bang, je overleeft een slopende behandeling en je ziet af, je bent euforisch bij de genezing en belandt weer in de put als je hoort dat je hervallen bent.»

HUMO Dat was het geval bij jou: eerst zou je vijf maanden behandeld worden, het werd bijna twee jaar.

Verdievel «Ik had nochtans te horen gekregen dat ik genezen was. Ik was euforisch, en ik vertrok vrijwel meteen met mijn vriendin op reis naar Toscane om het te vieren. Maar daar ging het al snel fout: ik voelde iets veranderen in mijn lijf, alsof er een golfbal in mijn neus zat, en ik sliep tot een stuk in de dag. Toen ik thuis weer in de wachtzaal van het ziekenhuis zat, liep mijn hematoloog toevallig voorbij, en zijn gezicht betrok. Hij wist meteen hoe laat het was.

»Eigenlijk is hervallen nog erger dan de eerste keer te horen krijgen dat je ziek bent. Je weet namelijk wat er op je afkomt. In het begin hoop je dat het wel zal meevallen met de bestraling en de chemo. Als je het al eens hebt meegemaakt, ben je al die illusies kwijt.»

HUMO Meer dan 30 procent overlevingskans gaven de dokters je niet.

Verdievel «Het lymfoom was zeer agressief teruggekomen. Maar hervallen is altijd een nieuw stadium, wat voor kanker het ook is. Je behandeling wordt zwaarder, en in mijn geval was er een stamceltransplantatie nodig.»

HUMO Moest je op zoek naar een donor?

Verdievel «Die lijdensweg is me bespaard gebleven. Mijn zus kwam niet in aanmerking, maar omdat mijn tumor zo agressief was, was de kans klein dat ik elders een geschikte donor zou vinden. Daarom hebben ze eerst geprobeerd me met mijn eigen stamcellen te behandelen. Het was een gok, maar die is goed uitgedraaid.»

undefined

null Beeld

'Als mijn auditie voor 'Gevoel voor tumor' niets was geworden, was ik gestopt met acteren. Dat had ik beloofd aan mijn ouders' Maarten Nulens, tussen Els Dottermans en Dirk Van Dijck


Barbaarse chemo

HUMO Van een bijrol op zondagavond in ‘Beau Séjour’ naar de hoofdrol in ‘Gevoel voor tumor’, ook op zondagavond: het gaat vlot, Maarten.

Nulens «Dat zou je denken, hè? (lacht) In werkelijkheid was het wel anders: als mijn auditie voor ‘Gevoel voor tumor’ niets was geworden, was ik gestopt met acteren. Dat had ik beloofd aan mijn ouders, want ze vreesden dat het acteren op niets zou uitdraaien. Na de opnames van ‘Beau Séjour’ was de uitzending namelijk met een jaar uitgesteld. Niet interessant voor een beginnende acteur, en nieuwe rollen kwamen er nog niet. Ik werkte zelfs een tijdje in de bouwsector om toch iets te verdienen. Tot ik enkele dagen na mijn belofte aan mijn ouders een telefoontje kreeg voor de auditie van ‘Gevoel voor tumor’.»

HUMO Voor ‘Beau Séjour’ heb je één jaar de acteursopleiding aan het Lemmensinstituut in Leuven gevolgd, maar je werd er buitengegooid. Waarom?

Nulens «Ik wil mensen die aan een toneelschool studeren niet in een hokje duwen, maar je moet er wel een bepaalde denkwijze hanteren, en die had ik niet. Ik was ook 25, de anderen waren allemaal 18. Ik was minder kneedbaar, en al helemaal niet artistiek opgevoed – ik kom uit een familie van zakenmensen. Ik kon er niet aarden. Nu ja, misschien vonden ze me gewoon slecht acteren (lacht). Ik heb tijdens het draaien van ‘Gevoel voor tumor’ zoveel geleerd dat ik dat gaandeweg als mijn opleiding ben gaan zien.»

HUMO Heeft het succes van ‘Beau Séjour’ het nu niet makkelijker gemaakt? Zelfs in het buitenland kreeg je positieve kritieken.

Nulens «Ik heb sinds ‘Beau Séjour’ welgeteld twee audities gedaan, en één daarvan was die van ‘Gevoel voor tumor’. Tom Goris, onze regisseur, wist zelfs niet eens dat ik in ‘Beau Séjour’ te zien was geweest. Misschien hielp dat net (lacht).»

undefined

'Ik ben elf jaar geleden genezen verklaard, maar voor elke dokterscontrole ben ik nog altijd misselijk van de stress'

HUMO Marc Van Eeghem zou oorspronkelijk ook een rol spelen in ‘Gevoel voor tumor’.

Verdievel «Hij zou de rol van de vader van Tristan spelen, die nu door Dirk Van Dijck wordt vertolkt. Het is de ironie van het lot, hoe het onderwerp ons heeft ingehaald. Zo’n fijne mens, en een groot acteur: dat heeft erin gehakt. Durven toegeven dat Marc zijn ziekte het voor hem te zwaar gemaakt had om nog mee te spelen, was de zwaarste beslissing die we hebben moeten nemen. We hebben met Dirk een waardige vervanger gevonden, maar Marc is altijd een deel van de ploeg gebleven.»

HUMO Vóór hij begon te schrijven, heeft Leander met meer dan vijftig mensen gesproken die kanker hebben gehad, of het nog altijd hebben. En jij, Maarten?

Nulens «Ik heb verscheidene patiënten bezocht in het ziekenhuis, ja. Eén van hen, net zoals Tristan toevallig ook 25 en student geneeskunde, heb ik een hele dag mogen volgen tijdens zijn chemotherapie – van de check-in in het ziekenhuis tot hij weer naar huis mocht. Dat vond ik de heftigste ervaring van allemaal. Daar zat ik dan, naast hem en zijn moeder. En ondertussen zie je die oranje vloeistof, waarvan je weet dat die voor brandwonden zorgt als je die op je huid krijgt, in het lichaam van een kerel van 25 sijpelen. Toen ik weer naar buiten ging, vroeg ik me af: ‘Waar draait het eigenlijk om in het leven?’»

Verdievel «Ongelofelijk wat voor smeerlapperij dat is, die chemo. Toen ik de eerste keer klaarlag, dacht ik: ‘Nu word ik op slag misselijk.’ Maar het bleef uit. Zelfs een paar dagen later voelde ik amper iets. Ik dacht dat het al bij al nog meeviel, tot ik een paar nachten later wakker werd van de misselijkheid. En dan besef je dat het nog erger is dan je had gedacht. Die misselijkheid valt nergens mee te vergelijken: je maag brandt weg zonder dat je één hap hebt gegeten. Na een tijdje wist ik ook precies wanneer het zou toeslaan: niet de dag zelf en ook niet de dagen erna, maar pas op de vierde dag.

»Een patiënt met wie ik heb gepraat tijdens mijn voorbereiding, vermoedde dat we chemotherapie over twintig jaar niets minder dan barbaars zullen vinden. Het is te vergelijken met hoe het Amerikaanse leger in de Vietnam-oorlog hele bossen verwoestte met napalm om een paar strijders te verjagen. Ik had een kleine tumor in mijn neus, maar om die te behandelen is mijn hele lichaam kapotgemaakt.»

HUMO Patiënten hebben ook vaak last van geheugenverlies.

Verdievel «Sorry, wat was je vraag ook weer? (lacht luid)»

Nulens «Alleen nog maar spélen dat je kanker hebt, kruipt al onder je huid. Als je je van ’s ochtends tot ’s avonds moet gedragen alsof je kanker hebt, ga je dat op den duur geloven. En niet alleen omdat ik 5 kilo afgevallen was en al mijn haar had afgeschoren voor de reeks. Ik kreeg soms ook stemmingswisselingen, ik voelde me slecht of emotioneel zonder reden. Het hielp ook niet dat mensen me op straat aanstaarden alsof ik écht ziek was. Toen ik stond aan te schuiven aan de kassa in de winkel, liet een vrouw me zelfs vriendelijk voorgaan toen ze me zag.»

Verdievel «Het is moeilijk uit te leggen als je het niet hebt meegemaakt, maar je belandt in een apart hokje van de samenleving als je er als een kankerpatiënt uitziet. Vier maanden na de eerste diagnose was ik al mijn haar kwijt, tot mijn wenkbrauwen toe. Ik had toen net een nieuw gsm-abonnement nodig, en toen ik de winkel binnenstapte, zag ik de verkoper in paniek slaan: ‘Oei, een kankerpatiënt!’ Ik vroeg hem welke abonnementsformules hij zoal had. ‘Wel, we hebben er verschillende,’ zei hij. ‘Ook heel korte.’ (lacht) Het was goed bedoeld, maar toch. Dat is het surrealisme dat soms bij die ziekte komt kijken.»

Nulens «Mensen die het woord ‘kanker’ horen, denken bijna altijd in één kleur: zwart. Maar door al die gesprekken met patiënten heb ik net geleerd dat het nooit zwart-wit is. Er zijn ook goede momenten. Mensen leren zichzelf kennen door de ziekte, ze leren de dingen soms beter te relativeren. De humor die ook in de reeks zit, maakt het realistischer.»

Verdievel «Dat vergeten sommigen, hè. Hoeveel mensen ik niet over de vloer heb gekregen die zich vooraf een begrafenisgezicht hadden aangemeten, alsof ze al aan de koffietafel aanschoven, terwijl ik niets anders wilde dan dat ze normaal deden tegen me. Mijn vrienden deden dat gelukkig wel. Telkens als zij binnenvielen, begonnen ze over de voetbalmatch van de dag ervoor. En toen ze een biermand meebrachten, bleek die voor henzelf te zijn (lacht).»

Nulens «Ik heb een meisje van 16 op de isolatieafdeling bezocht, waar mensen achter glas zitten om steriel te blijven voor en na een stamceltransplantatie. Ze zitten daar zo goed als gevangen en zijn zo zwak als wat. Maar de verpleegster vertelde me dat dat meisje zich twee uur lang had opgemaakt omdat wij op bezoek zouden komen. Toen we vertrokken, zei ze dat ze hoopte dat ze de uitzending nog zou halen – zo hard keek ze ernaar uit. Als je zulke mensen zo ziet uitkijken naar ‘Gevoel voor tumor’, ben je niets minder dan verplicht om elke draaidag alles te geven.

»In de tweede aflevering zit een scène waarin Tristan breekt tijdens zijn rugbytraining. Ik was stikkapot van de lange draaidagen, en ik zei tegen de regisseur: ‘Je hebt één kans om dit te filmen. Wat er ook gebeurt, blíjf draaien. Zelfs al val ik op het einde dood neer.’ Achteraf was ik op, ze hebben me naar het hotel gebracht en in bed gestopt. Ik had in die scène ook kunnen doen alsof, maar ik vond dat ik patiënten zoals dat meisje in de isolatiekamer dan oneer zou aandoen.»

HUMO Tijdens de aftiteling zijn er stukjes te zien uit de interviews die Leander met andere kankerpatiënten heeft gehad.

Verdievel «Twaalf, om precies te zijn. Eén van hen is jammer genoeg al overleden, en twee anderen zijn hervallen. Die beelden hebben we gebruikt om de reeks te pitchen bij netmanager Olivier Goris. Mensen die praten over kanker: meer hadden we niet nodig. Hun verhalen waren zo eerlijk. Iemand vertelde bijvoorbeeld over het moment waarop de verpleegster zijn kamer binnenkwam terwijl zijn ouders er waren. Er moest zaad ingevroren worden, en dat moest hij toen leveren. Zijn moeder was iets begripvoller dan nodig, ze stelde zelfs voor om in het krantenwinkeltje boekjes te halen als hulpmiddel (lacht). Zo waren er veel verhalen, soms grappig en soms aangrijpend. Maar ze kropen altijd onder je vel.»

undefined

null Beeld

'Na mijn genezing moest ik mezelf leren aanvaarden: ik heb een heel andere kop dan voor de kanker' Leander Verdievel


Duvel op terras

HUMO ‘Gevoel voor tumor’ gaat in de eerste plaats over mensen met kanker, maar ook over hoe knullig de omgeving soms reageert. Zo wordt er al snel geroddeld over Tristan, en hij krijgt zelfs te horen dat hij doodverklaard is.

Verdievel «Dat gebeurt echt als je kanker hebt. Vooral als je in een kleine stad in West-Vlaanderen woont, zoals ik (lacht). Drie weken na mijn diagnose kreeg ik telefoon van iemand die ik kende van op café: ‘Leander, ik heb het gehoord. Verdomme, vent, nog maar een maand te leven.’ Ach, je kunt er maar beter mee lachen.»

HUMO Al is het vast niet altijd makkelijk.

Verdievel «Niet altijd. Maar zo zit ik in elkaar: ik grijp naar humor om dingen te relativeren. Toen ik voor de eerste keer naar mijn stamcafé ging met mijn kale kop, vond ik het best grappig dat de barman vroeg of ik fan van Moby geworden was.»

HUMO Lach je ook nog als je voor de zevende keer de biografie van Lance Armstrong cadeau krijgt?

Verdievel «Ik heb wel meer rare cadeaus gekregen, hoor. Een dvd van ‘Six Feet Under’, bijvoorbeeld, die reeks over begrafenisondernemers. De schenker wist niet waarover het ging (lacht). En die biografie van Armstrong was toen net uit. Het leek veel mensen blijkbaar een goed idee om dat boek dan cadeau te geven. Een heroïsch verhaal over kanker is natuurlijk inspirerend. Maar dat is de Hollywood-manier om ernaar te kijken. ‘Wat ga jij doen als je genezen bent? Een marathon lopen? De Mont Ventoux beklimmen?’ Terwijl ik alleen maar opnieuw een Duvel wilde kunnen drinken op een terras.»

HUMO Erger je je aan die Hollywood-kijk?

Verdievel «Het stoort me vooral dat er maar twee manieren zijn om over kanker te praten: of op fluistertoon, of op heroïsche wijze, waarbij je na je genezing plots bergen moet gaan beklimmen omdat je zogezegd herboren bent. Ik weet nu dat dat niet bestaat, die hergeboorte na kanker. Of toch niet in mijn geval. Bij mij bestond die periode na mijn genezing voornamelijk uit mezelf leren aanvaarden. Ik voelde me niet alleen anders, ik zag er ook anders uit. Ik heb een heel andere kop dan voor ik kanker kreeg. Ik had toen niet alleen haar, ik ben zo vaak aan mijn neus geopereerd dat die niet meer dezelfde is. Dat zei mijn vriendin ook: ‘Ik ben destijds op iemand anders verliefd geworden.’»

HUMO En dan zien we nog niet hoe het er ín je hoofd aan toegaat.

Verdievel «Ik ben elf jaar geleden genezen verklaard, maar voor elke dokterscontrole ben ik nog altijd misselijk van de stress. De angst om toch weer te hervallen gaat nooit meer weg.

»Er is nog meer veranderd: anderhalf jaar nadat ik genezen was verklaard, ontdekten de dokters dat mijn hypofyse, een hersenklier onderaan in de hersenen, helemaal was weggebrand tijdens de bestraling. Sindsdien heb ik problemen met mijn hormoonhuishouding, ik maak amper nog testosteron aan. Niet leuk als je na twee jaar ziek zijn er eindelijk weer wilt zijn voor je lief en met haar wilt kunnen vrijen. Ik slik nu elke dag drie pillen en om de drie maanden krijg ik een inspuiting met testosteron. En mocht je je zoals mijn vrienden afvragen of die inspuiting meteen werkt: nee (lacht).

»De periode na de kanker is op sommige vlakken moeilijker, want zolang je ziek bent, heb je iets om tegen te vechten. Na je genezing sta je plots weer alleen, terwijl niets nog hetzelfde is.»

HUMO Zou je elf jaar later niet liever iets anders willen doen dan over kanker praten?

Verdievel «Ik hoop net dat ‘Gevoel voor tumor’ het eindpunt van die periode kan zijn. De gouden regel in scenario-schrijven is: ‘Schrijf over wat je kent.’ Wel, dat heb ik nu gedaan. Mijn volgende project zal niet meer over kanker gaan, dat kan ik je wel zeggen (lacht). Het zou natuurlijk fijn zijn mochten er veel mensen naar ‘Gevoel voor tumor’ kijken, maar dat is voor mij niet het belangrijkste. Tevreden ben ik toch al, omdat ik helemaal klaar ben met kanker.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234