Gianluigi Buffon: De ideale schoonzoon van het Italiaanse neofascisme

Gianluigi Buffon neemt na zeventien jaar afscheid van Juventus. De Italiaanse doelman wordt - terecht - bestempeld als één van de besten ooit, en kan op enorm veel sympathie van over de hele wereld rekenen. Nochtans heeft 'Gigi' ook een duister kantje, waar veel fans niets over (willen) weten.

Zeventien jaar eerste doelman bij Juventus, negen landstitels en wereldkampioen met Italië; het is maar een greep uit het opzienbarende palmares van Buffon. Wij herinneren ons nog levendig hoe hij op het EK in 2008 op wonderbaarlijke wijze met zijn voet de penalty van Mutu pakte. Of zijn vertederende tranen toen hij na de verloren Champions League-finale tegen Real Madrid besefte dat hij wellicht nooit de beker met de grote oren in de lucht zou kunnen steken. Buffon is een gevoelsmens, eentje die veel belang hecht aan traditie – kijk naar zijn onvoorwaardelijke liefde voor zijn club. Maar hij is ook één van die vele Italianen die met heimwee denken aan Mussolini en het Italiaanse fascisme. Getuige daarvan deze drie opmerkelijke momenten.

88

Iedereen lijkt vergeten te zijn hoe ‘Gigi’ rond de eeuwwisseling meermaals in opspraak kwam. Om te beginnen vervalste hij een diploma van de middelbare school om een rechtenopleiding te kunnen starten aan de Universiteit van Parma – iets waar hij naar eigen zeggen erg veel spijt van heeft. Een jeugdzonde, vergeven en vergeten. Dat hij bij zijn eerste club Parma Calcio het ongewone rugnummer ‘88’ koos, deed nogal wat wenkbrauwen fronsen. Dat getal is een symbool van het neonazisme: ‘h’ is de achtste letter in het alfabet, ‘88’ staat dan voor ‘HH’ of ‘Heil Hitler’. Buffon had er een andere verklaring voor: hij zag in het getal vier ballen, ‘en Italianen weten wat ballen hebben betekent: kracht en discipline.’ Klinkt als iets wat Mussolini gezegd kon hebben.








Leuzen en Kruisen

In 1999 verscheen Buffon voor de camera in een tenue waarop in handgeschreven letters ‘boia chi molla’ stond, ‘dood aan wie opgeeft’: een leuze die naar hartenlust gebruikt wordt door neofascisten. Ook nu had Gigi een verklaring: ‘Ik wist niet dat de uitspraak een fascistische bijklank had. De slogan was bedoeld om mijn ploegmaats aan te moedigen in een sportief moeilijke periode voor Parma.’ Kan best, maar waarom vierde Buffon voor het oog van de hele wereld de winst van de wereldbeker in 2006 met een vlag waarop rechtsonder een keltisch – ‘arisch’ – kruis stond?

Sterke leider

Hoe meer Buffon in de schijnwerpers kwam te staan, hoe voorzichtiger hij werd met zulke uitingen. Vandaag geldt hij als rolmodel voor Italianen: een trouwe, sterke maar ook gevoelige kerel. Met zijn tranen en verhalen over depressie leerden we hem kennen als een oprecht man. Maar recent schemerden zijn fascistische sympathieën toch opnieuw door, zij het wat subtieler. Hij liet optekenen dat hij wel eens dictators zou willen ontmoeten, en in ‘La Gazetta dello Sport’ zei hij dat hij best democratische verworvenheden zou willen opgeven in ruil voor een sterke leider die ‘orde kan brengen’ in zijn land. Zijn voorbeeldfunctie en gematigde toon maken van hem vandaag de ideale schoonzoon van het Italiaanse neofascisme.

Geen alleenstaand geval

Buffon is zeker niet de enige Italiaanse voetballer met fascistische sympathieën, laat staan de meest uitgesproken. Alberto Aquilani (ex-Roma, ex-Liverpool en ex-Fiorentina) pronkt graag met zijn verzameling borstbeelden van Mussolini, en ook ex-Torinospeler Matteo Sereni slaapt met ‘Il Duce’ op zijn nachtkastje. AS Roma-icoon Daniele De Rossi zingt dan weer vrolijk liederen met de extreemrechtse partij Forza Nuova.

Ook bij de Italiaanse fans leeft het fascisme, met Lazio Roma als typevoorbeeld. In veel voetbalstadions duiken hakenkruisen en keltische kruisen op. De Italiaanse voetbalbond krijgt er maar geen grip op en kijkt het gebeuren met lede ogen aan. Het angstaanjagende beeld van voormalig Lazio-speler Paolo Di Canio die zijn supporters ophitst met een hitlergroet, staat bij velen op het netvlies gebrand. ‘De weerspiegeling van een politieke geest die nog steeds leeft in Italië’, zegt Steven Van Hecke, professor Europese en vergelijkende politiek (KU Leuven).








'Gematigd fascisme'

Waarom komen Italiaanse voetballers zo gemakkelijk weg met hun fascistische uitingen? Mocht Nainggolan een fascistische leuze laten tattooëren of Deschacht zich aansluiten bij ‘Schild en Vrienden’, ons land zou in rep en roer staan. In Italië is extreemrechts echter veel minder taboe. Steven Van Hecke ziet daarvoor twee redenen.

Van Hecke «Italië heeft nooit een onmiddelijke reden gehad om komaf te maken met het fascisme. Omdat het nog voor het einde van de Tweede Wereldoorlog van kamp is gewisseld, hoorde Italië plots bij de geallieerde overwinnaars. In tegenstelling tot Duitsland, hield Italië dus niet meteen een ideologisch trauma over aan de oorlog. Bovendien zagen de Italianen ‘hun’ fascisme als gematigd, vergeleken met Duitsland. Italianen hebben bijvoorbeeld nooit op dezelfde schaal joden vermoord.»

Glorieuze stadions

Dat het neofascisme zo nadrukkelijk aanwezig is in het voetbal, hoeft niet te verbazen. Benito Mussolini was één van de eerste leiders die inzette op sport als integraal deel van van zijn beleid. Met ideologische doeleinden, uiteraard. Een goed voorbeeld is ‘Il Populo D’Italia’, de krant die diende als spreekbuis van Mussolini. Na een gewonnen voetbalwedstrijd schreef die over fascistische waarden als ‘harmonie, discipline, orde en moed’. De bouw van voetbalstadions paste perfect binnen het totalitaire beleid: ze dienden als glorieuze monumenten, en waren een toonvoorbeeld van de ‘fascistische wil om te werken en macht te vergaren.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234