null Beeld

God is weer overal: de comeback van de eeuw

Al eeuwen leeft de Europeaan met een rotsvaste overtuiging: naarmate de mens materieel en intellectueel vooruitgaat, gooit hij de ketenen van achterlijkheid, onwetendheid en (bij)geloof van zich af. God is overbodig, en vroeg of laat zal de rest van de wereld dat ook moeten inzien. Oké, in de Verenigde Staten heb je nog veel gelovigen, maar dat zijn dan ook Amerikanen. En in Saudi-Arabië schijnt het nog erger te zijn, maar dat is dan ook Saudi-Arabië.

Raf Sauviller

Maar nu gooit John Micklethwait een steen in de kikkerpoel. Micklethwait is de hoofdredacteur van The Economist, een gerenommeerd en in alle betekenissen van het woord liberaal Brits weekblad. Samen met zijn Amerikaanse collega Adrian Wooldridge heeft hij een boek geschreven: 'God Is Back: How the Global Rise of Faith Is Changing the World'. Volgens Micklethwait is de religie niet alleen níét op haar retour, maar is god in de geglobaliseerde, tot één gigantische vrije markt herschikte wereld aan een ware zegetocht begonnen. Het seculiere Europa is niet de regel maar de uitzondering, en zal dat in de toekomst alleen maar méér worden. Zodat wij ons afvroegen: zijn we binnenkort allemaal Afghanistan en Staphorst? Zullen homo's straks weer mogen worden doodgeschopt? En is Charles Darwin echt de zoon van satan?

Enkele quotes van John Micklethwait

«In de jaren zeventig zagen we het failliet van de -ismes. Na de optimistische jaren vijftig en zestig kwam de oliecrisis. Mensen begonnen vragen te stellen bij de weldaden van het kapitalisme. Het communisme zat al langer op zijn knieën - wie op dat moment nog geloofde dat het heil uit de Sovjet-Unie zou komen, was doodeenvoudig gestoord. De grote seculiere heilsideologieën zakten door het ijs, en de mensen grepen weer naar religie.»

«In de klassieke marxistische visie werd religie afgedaan als opium voor het volk, een verdovend middel voor mensen die niet beter weten, voor de armen en simpelen van geest. Maar in de nieuwe economische reuzen - in China, in India, in Brazilië - zie je dat niet alleen de arme sukkelaars maar ook de nieuwe rijken naar religie grijpen.»

«Je krijgt religie niet kapot, daar is het veel te groot voor. De mens is een religieus wezen: god zit in onze genen. Maar je hóéft er ook niet tegen te vechten. Moderniteit is niet hetzelfde als secularisatie, zoals men in Europa lang heeft gedacht. Moderniteit is pluralisme, en dat is goed. De toekomst is niet: onverdraagzame godsdiensten die elkaar en de atheïsten naar het leven staan. De toekomst is: een vreedzaam naast elkaar bestaan van de meest diverse godsdiensten én van secularisme. Dat zie je nu al in de Verenigde Staten.»

«De Amerikanen hebben het perfecte religieuze model, een model dat heel veel mensen over de hele wereld aanspreekt. Er is een grote vraag naar religies die iets voor je kunnen betekenen. Veel mensen kijken naar Amerika en denken: 'Kijk, een religieus land en de mensen zijn er rijker, dikker en gezonder. Ze leven er langer en ze amuseren zich meer.' Iedereen wil Amerikaan worden, en de Amerikaanse kerken spelen daar schitterend op in.»

«Ik zeg niet dat er een explosie van religiositeit zit aan te komen. Maar religie zal ook in Europa weer vaste voet aan de grond krijgen, in het persoonlijke én in het openbare leven. Tony Blair kwam openlijk uit voor zijn geloof. Je ziet ook hoe de kerken zich weer met politieke thema's bemoeien. In Groot-Brittannië is net een controverse ontstaan rond Ray Gosling, een BBC-journalist die heeft toegegeven dat hij jaren geleden zijn ongeneeslijk zieke vriend heeft vermoord. En onmiddellijk zie je dat de kerken daar hun mening over geven, omdat zij dergelijke thema's als hún terrein beschouwen.»

Het volledige interview met John Micklethwait leest u in Humo 3627 van dinsdag 9 maart 2010.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234