In veel bittere groenten zit de stof sulforafaan, die chronische ontstekingen tegenhoudt en beschermt tegen kanker. Beeld Shutterstock
In veel bittere groenten zit de stof sulforafaan, die chronische ontstekingen tegenhoudt en beschermt tegen kanker.Beeld Shutterstock

Gezondheid

Goed voornemen: eet vaker bitter, dat is goed voor u

In het kader van goede voornemens: kies eens wat vaker voor bitter. Voedingsmiddelen met deze smaak, zoals witlof en broccoli, zijn goed voor je gezondheid. Niet lekker? Je kunt ze makkelijk leren eten.

De meeste kinderen halen hun neus op voor boerenkool, spruitjes of grapefruit, net als sommige volwassenen. We hebben een aangeboren afkeer voor bitter, vertelt Kees de Graaf. Hij is hoogleraar sensoriek en eetgedrag aan de Wageningen University. “Als je iets heel bitters op iemands tong legt, zal diegene dat zo snel mogelijk willen uitspugen. Dieren hebben dezelfde reflexmatige reactie, knaagdieren trekken ook een vies gezicht als ze iets bitters proeven.’’

Waarschijnlijk komt dit doordat veel bittere stoffen giftig zijn, zegt hij. Om niet te worden opgegeten, verdedigen sommige planten zich door giftige stoffen te produceren die voor ons bitter smaken. Voor de smaak bitter hebben we 25 receptoren op onze tong. “Voor de vier andere smaken, zoet, zuur, zout en umami (hartig), hebben we elk maar één receptor. Dat is een belangrijke aanwijzing dat bittere stoffen erg gevaarlijk voor ons kunnen zijn.’’

Toch kan het geen kwaad om af en toe wat bitters op je bord te leggen. ‘Sommige bittere voedingsmiddelen bevatten beschermende fytonutriënten, stoffen die veel gezonde effecten hebben’, vertelt biochemicus Jed Fahey van de Amerikaanse Johns Hopkins University per e-mail. Een daarvan is sulforafaan, een stof die veel voorkomt in kruisbloemige groenten zoals broccoli, spruitjes, boerenkool en radijs. Sulforafaan houdt onder meer chronische ontstekingen tegen en beschermt ons tegen kanker. Vooral broccolikiemen, ontkiemde zaden van een dag of vier oud, zijn echte ‘sulforafaanbommen’, ontdekte Fahey. Je kunt broccolizaadjes thuis zelf laten ontkiemen. Best bitter, maar verwerkt in salades zijn ze lekker en zeer heilzaam.

Cacao

Ook koffie, het meest geconsumeerde bittere voedingsmiddel, heeft gezonde effecten. Net als cacao, eveneens bitter, verhoogt het de beschikbaarheid van insuline, zo schrijven gezondheidsjournalist Tijn Elferink en huisarts Rutger Verhoeff in hun boek Kusje erop. De waarheid achter 70 gezondheidsmythes. Beschikbare insuline vermindert het risico op diabetes type 2. Wie drie of vier koppen koffie per dag drinkt, heeft bovendien 17 procent minder kans op een beroerte dan iemand die één kop drinkt. Diabetes type 2 kan volgens wetenschappers ook worden voorkomen met de bittere stof naringenine in grapefruit en andere citrusvruchten.

Koffiebonen. Beeld Shutterstock
Koffiebonen.Beeld Shutterstock

‘Smaakprofessor’ Peter Klosse, oprichter van de Academie voor Gastronomie, vindt dat de smaak bitter van zijn slechte imago afgeholpen moet worden. “We hebben lang aangenomen dat we niet van bittere smaken houden, maar als je kijkt naar populaire producten dan zijn die voor een groot deel bitter. Denk aan koffie, chocolade en thee. Het beeld is vertekend geraakt doordat smaakonderzoek naar bitter al zo’n veertig jaar wordt gedaan met kinine, een stof die ook in tonic zit. Dat is een wat nare, harde bitter, die we inderdaad niet lekker vinden. Heel veel andere bittere stoffen lusten we wel. Sterker nog, de laatste tijd waarderen we die steeds meer. Bittere bieren, zoals IPA-bier, zijn de afgelopen jaren enorm populair geworden.’’

Het is dan ook jammer dat veel groenten, zoals spruitjes en witlof, de afgelopen decennia minder bitter zijn geworden, zegt Klosse. ,,Die smaak is door veredelaars langzaam uit groenten gekweekt, terwijl de gezondheidseffecten meestal van de bitter smakende stoffen komen. Het is een beetje speculeren, omdat er nog geen onderzoek naar is gedaan, maar ik kan me voorstellen dat de huidige witlof en spruitjes minder opleveren voor je gezondheid dan vroeger, omdat er minder gezonde stoffen in zitten.’’

Broccoli. Beeld Shutterstock
Broccoli.Beeld Shutterstock

Het loont dus zeker om je kinderen, of jezelf als dat nodig is, bitter voedsel te leren eten. Dat is niet moeilijk, zegt hoogleraar De Graaf. “Door het een keer of tien te proeven, vind je het op een gegeven moment lekkerder. Dan hebben we het over licht bitter voedsel, waaronder spruitjes, witlof en broccoli. Heel bittere producten ga je nooit lekker vinden, hoe vaak je ze ook proeft.’’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234