Goedele Liekens: 'Roem erotiseert. Zo'n jonge gast van 35 die je probeert te versieren: als ik niet bekend was, zou dat niet gebeuren.' Beeld Johan Jacobs
Goedele Liekens: 'Roem erotiseert. Zo'n jonge gast van 35 die je probeert te versieren: als ik niet bekend was, zou dat niet gebeuren.'Beeld Johan Jacobs

de tol van de roem

Goedele Liekens: ‘Mochten mijn kinderen beroemd willen worden, ik zou hen vastketenen’

Specialisten vinden in de schandalen rond Bart De Pauw en Jan Fabre bewijzen voor de stelling dat succes een vreemde impact op het brein heeft, maar toch neemt de zucht naar roem stilaan epidemische proporties aan: studies wijzen uit dat zo’n 70 procent van de kinderen en jongeren tussen 8 en 17 later beroemd wil worden. Maar terwijl de dromen van hemelbestormers vroeger vaak een stille dood stierven in morsige achterafzaaltjes, staan vandaag de hemelpoorten van televisie en sociale media wijd open om iederéén zijn 15 minutes of fame te gunnen. Maar met de lol komt ook de tol van de roem. ‘Het is des te erger voor meisjes en vrouwen, want elke huidplooi, elke haarlok wordt onder een vergrootglas bekeken. Het is gewoon nooit goed’

Jonas Mortier

GOEDELE LIEKENS: ‘Vrouw onder vergrootglas’

Maar weinig vrouwen behoeven achternaam noch epitheta om meteen te weten over wie het gaat. Vandaag dus geen ‘koningin van het Vlaamse medialandschap’ of ‘Moeder Teresa van de Lage Landen’, geen Schone Liekens of La Liekens, een simpel ‘Goedele’ volstaat.

HUMO Goedele, hoe heb jij je begindagen als publiek figuur ervaren?

Goedele Liekens (58) «Help, dat is al zó lang geleden (lacht). Toen ik pas Miss België was, beperkte die bekendheid zich grotendeels tot het dorp waar ik woonde (Begijnendijk, red.). Daarbuiten herkenden mensen mij zelden. Misschien was dat anders geweest als ik wat vaker dat lint had omgedaan, maar dat deed ik juist zo weinig mogelijk (lacht).»

HUMO Oprah Winfrey vertelt dat ze ooit op een luchthaven uit het toilet kwam en een groepje vrouwen spontaan voor haar begon te applaudisseren. Toen wist ze dat ze bekend was. Heb jij ooit zulke vreemde toestanden meegemaakt?

Liekens «In de tijd dat ik ‘Wie ben ik?’ deed met Urbanus is het weleens gebeurd dat wij samen op een begrafenis stonden en mensen ons kwamen aanspreken: ‘Hier valt minder te lachen, hè.’ Dat ik dacht: ‘Menen jullie dit nu?’»

HUMO Word je vaak door wildvreemden aangesproken?

Liekens «Er is een groot verschil tussen bekend zijn in België en in Nederland. In België valt het vooral de mensen die bij je zijn op. Als ik bijvoorbeeld met mijn zussen over straat wandel, horen zij achter mijn rug gefluister opstijgen. De ‘s’ van ‘Liekens’ sist dan als een slang achter ons aan. Vlamingen zullen ook stiekem van in de verte een foto proberen te maken. Dan doen ze alsof ze aan het bellen zijn, ondertussen gaat die telefoon hoger en hoger, nog even inzoomen… dat is best lachwekkend. Nederlanders komen gewoon bij je aan tafel staan om een praatje te slaan. ‘Hey, jij bent toch Goedele? Nou, dat laatste programma…’»

HUMO Je krijgt een gratis recensie?

Liekens (lacht) «Zo zou je het kunnen zien. Maar de reacties zijn negen van de tien keer positief. Roddelen gebeurt vooral achter je rug.»

HUMO Jij bent altijd geïnteresseerd geweest in sociale psychologie. Begrijp je waarom mensen tiltslaan als ze een bekende medemens zien?

Liekens «Ik liep ooit Hugh Grant letterlijk tegen het lijf op de trap bij Christie’s in New York. Dat heb ik toch ook al een keer of achttien naverteld (lacht). Of die keer dat ik Ashton Kutcher in het park zag joggen. Niets menselijks is mij vreemd. Maar dat is gewoon een leuk verhaal, tiltslaan doe je daar niet van. Ik weet het eigenlijk niet: waarom vinden we dat zo leuk?»

HUMO Beats me. Bij momenten heb je ook onder vuur gelegen: ooit was je, in je eigen woorden, ‘de nationale schietschijf’.

Liekens «Dat zal een momentopname geweest zijn, want over het algemeen heb ik niet te klagen gehad. In België waren de kijkers minder gewend en vonden ze het bijvoorbeeld niet kunnen dat ik met transseksuelen praatte, mensen die een hekel hadden aan hun penis. Ik werd ervan beschuldigd uit te zijn op sensatie. Ik heb wel wat opvoedkundig werk moeten verrichten, zeg ik vaak al lachend. Maar in Nederland werd ik dan weer heel erg opgehemeld. Het laveerde een beetje tussen die twee.

»Er is wel een groot verschil tussen bekend zijn van televisie en van je politieke werk. Wat politici over zich heen krijgen, dat wens je je ergste vijand niet toe. Er is een heel leger trollen, mensen die betaald of ideologisch opgenaaid worden om je aan te vallen zodra je nog maar hikt. En het is altijd zwaar onder de gordel. Ik lees die commentaren nooit, maar mijn medewerker spreekt me er soms op aan: ‘Goedele, dit kan toch niet meer?’ ‘Och god, ze heeft zogenaamd kanker. Maak dat een ander wijs’ (Liekens werd vorig jaar behandeld voor een uitgezaaid melanoom, red.). Dat je zegt: jongens, echt? Je houdt het niet voor mogelijk wat ze soms durven te schrijven. Zelfa Madhloum, de voormalige woordvoerster van onze partij (Open VLD, red.), heeft ontslag genomen vanwege de dagelijkse stroom racistische bagger die ze over zich heen kreeg. Mensen die oorspronkelijk vol goede bedoelingen in de politiek stapten, worden voor het leven afgeschrikt. Of neem nu Conner Rousseau: hoeveel gifemmers kreeg die niet over zich uitgekapt toen hij onlangs in het ziekenhuis lag? ‘Ik hoop dat hij erin blijft’, schreven ze. Vreselijk. Ik vind dat een zeer, zeer gevaarlijke evolutie. We leven in een perceptiemaatschappij. Vroeger gingen de klassieke media daar nog enigszins tegenin, maar vandaag zie je dat ook zij die verhalen steeds vaker brengen en, onder het mom van valse verontwaardiging, meefietsen op de zurigheid.»

HUMO Bekende mensen liggen vandaag nog meer onder een vergrootglas dan vroeger. Merk je iets van die evolutie?

Liekens «Mochten mijn kinderen me morgen zeggen: mama, wij willen hetzelfde parcours afleggen als jij, dan bind ik hen vast met een ketting. Gelukkig word je er tegenwoordig niet van. Dat komt voor een groot stuk door de sociale media. En het is des te erger voor meisjes en vrouwen, want elke huidplooi, elke haarlok wordt onder een vergrootglas bekeken. Het is gewoon nooit goed.»

HUMO Hoe kun je je daartegen wapenen?

Liekens «Níét. Je kunt je maar op één manier verdedigen en dat is door het niet te lezen. Al die commentaren op sociale media en in de kranten: negeren. Als je honderd reacties krijgt en er zitten twee slechte tussen, dan onthoud je die negatieve. Onze hersenen zitten zo in elkaar. Dus nogmaals: niet lezen.»

HUMO Het doet me denken aan Steve Stevaert, die uit het leven stapte na aangeklaagd te zijn in een verkrachtingszaak. Jij hebt hem goed gekend. Heeft het leven in de openbaarheid als politicus hem het leven gekost, denk je?

Liekens «Ik ben er zeker van.»

HUMO Vanwege de schaamte die hij voelde of…

Liekens «Door het simpele feit dát je aangeklaagd wordt, ben je al schuldig. Zo werkt het, dat is de perceptiemaatschappij. Als bekend persoon kun je je daar niet tegen verdedigen. Karel De Gucht heeft ooit iets voorgehad met de belastingen: hij is uiteindelijk vrijgesproken, maar toch blijft er iets in het achterhoofd hangen. De basis van ons rechtssysteem, het vermoeden van onschuld, geldt niet voor bekende personen. Je bent sowieso schuldig. Qua onrecht kan dat wel tellen.»

HUMO Hoe komt het dat bejubeld en verguisd worden zo dicht bij elkaar liggen?

Liekens «Ik denk dat jaloezie een rol speelt. Voor een aantal mensen is het ondraaglijk om te zien dat het iemand anders voor de wind gaat. Je voelt je beter als die ander ook eens tegenslag heeft. Dan kun je zeggen: zie je wel, het is toch allemaal niet zo perfect daar. De roddelblaadjes teren op dat idee. Het zijn hyena’s: zodra je begint te hinken, springen ze in je nek.»

Goedele Lieken: 'Ik ben er zeker van dat het leven in de openbaarheid als politicus Steve Stevaert het leven heeft gekost.' Beeld Johan Jacobs
Goedele Lieken: 'Ik ben er zeker van dat het leven in de openbaarheid als politicus Steve Stevaert het leven heeft gekost.'Beeld Johan Jacobs

Stoom uit de oren

HUMO Heeft de roem ooit op je privéleven gewogen?

Liekens «Zeker. Heel erg zelfs.»

HUMO Op welke manier?

Liekens «Ik denk dat ik er toch wel de liefde van mijn leven… (Verbetert zich) Da’s misschien overdreven, maar ik heb er in de relationele sfeer serieus wat moeilijkheden van ondervonden.»

HUMO Wat was het probleem? Vonden je partners het lastig dat jij met de meeste aandacht ging lopen?

Liekens «Dat ook, ja. Ik heb eens een partner gehad, nogal een grijze muis, die door mijn bekendheid een zekere status, aandacht en een netwerk verwierf, maar die wél woest wegliep wanneer iemand hem ‘de man van Goedele Liekens’ noemde. Stoom uit de oren! Dan denk ik: is dat nu zo erg? Maar het is dubbel. Enerzijds worden mannen aangetrokken door je bekendheid, anderzijds kan het een uitdaging zijn voor hun ego. Ik val dan nog op het type alfaman, dus da’s soms een hele spagaat.»

HUMO Naar het schijnt kan roem ook isolerend werken. Actrice Jennifer Lawrence zei dat niemand haar durfde uit te vragen toen ze single was. Heeft dat jou ooit parten gespeeld?

Liekens «Ik krijg die vraag wel vaker in mijn hoedanigheid als seksuologe (lacht). Ook dat werkt in twee richtingen. Maar als iemand na een week in zijn vriendenkring gaat rondbazuinen dat hij twee keer met mij op date geweest is, dan bekruipt mij toch ook wel een eng gevoel, hoor.»

HUMO Heb je ooit gemerkt dat roem erotiseert?

Liekens «Gelukkig wel (lacht). Zo’n jonge gast van 35 die je probeert te versieren: als ik niet bekend was, zou dat niet gebeuren. Wat geld doet voor oudere mannen, die daarmee een jong kippetje vangen, doet roem wellicht voor oudere vrouwen.»

HUMO Roem, succes en macht zouden volgens onderzoek zelfs de seksuele appetijt aanscherpen. Is daar iets van aan?

Liekens «Dat kan ik moeilijk zeggen, want ik zit al 35 jaar in die situatie. Maar ik kan wel zeggen dat ik weinig problemen heb gekend op het vlak van lust.»

HUMO Is roem verslavend?

Liekens «Ook dat is een moeilijke. Het wordt zeker een gewoonte, maar verslavend? Ik denk het niet. Als ik in het buitenland op vakantie ben, vind ik het heel aangenaam om op restaurant eens niet aangestaard of beoordeeld te worden. Want als er íéts vervelend is aan bekend zijn, is het wel dat je voortdurend getaxeerd wordt. Of het oordeel nu positief of negatief is, je vertrekt nooit van nul. Je komt in een gezelschap en mensen hebben altijd al een idee over jou. Hoe vaak kreeg ik niet te horen: ‘Jij bent net dezelfde als op televisie.’ Of: ‘Ik dacht dat je veel arroganter was.’»

HUMO Denk je dat bekend zijn anders is voor vrouwen dan voor mannen?

Liekens «Daar ben ik zeker van. Sowieso worden vrouwen veel meer op hun uiterlijk beoordeeld. Dat is natuurlijk een cliché, maar niets is voor niets een cliché. ‘Da’s die oude vrouw die nog op tv komt’: zoiets zou je niet horen over een Koen Wauters of een Erik van Looy. Dat verschil is nog altijd heel erg groot.»

HUMO Hebben je dochters weleens last gehad van jouw bekendheid?

Liekens «Absoluut. Ook voor hen geldt: er zijn voor- en nadelen aan verbonden. Als kind zaten zij vaak op de beste plaatsen bij musicals of concerten, maar de keerzijde is dat ook zij beoordeeld worden vanwege hun verwantschap met mij.»

HUMO Klopt het dat zij, als je op televisie kwam, zeiden: ‘Goedele Liekens is op tv’?

Liekens (lacht) «Ja, dan zaten we samen in de zetel en kwam er een trailer voorbij voor één van mijn programma’s, en dan zeiden ze dat. Voor hen waren dat twee aparte entiteiten: je had mama, en dan had je Goedele Liekens. Eigenlijk wel goed dat ze dat zo konden opsplitsen.»

HUMO Steeds meer jongeren hopen later als ze groot zijn bekend te worden…

Liekens (onderbreekt) «…als mediafiguur. Toen ik bekend werd, bestond het woord ‘BV’ zelfs nog niet. Toen was bekend zijn nog een bijwerking van je job. Je had nog geen BV’s waarvan je zegt: ‘Euh, wat doet die eigenlijk?’ Je kunt een bekende politicus, wetenschapper of presentator zijn, maar ‘mediafiguur’? Ik zou het vreselijk vinden mochten ze mij zo omschrijven.»

HUMO Wat trekt mensen zo aan in bekend zijn, denk je?

Liekens «Ik weet het niet. Misschien willen ze zich ook eens speciaal voelen? Of ze stellen bekendheid gelijk aan status en geld? Maar zoals ik al zei: mochten mijn kinderen beroemd willen worden, ik zou hen vastketenen. Als dat echt je enige doel is, loop je volgens mij regelrecht je ongeluk tegemoet. Ik zou het vandaag niemand aanraden.»

HUMO Je hebt in ‘Goedele on Top’, het psychologische zijluik van Temptation Island, genoeg deelnemers gezien die hun 15 minutes of fame wilden beleven. Begrijp je hen enigszins?

Liekens «Ja, heel vaak hebben zij een commercieel doel. Ze hebben een website of een winkel die ze willen opstarten. Die aandacht levert hun dan wat geld op, maar hoe lang blijft dat duren?»

HUMO In hoeverre heeft bekend worden jouw horizon verruimd?

Liekens «Als iemand mij op mijn achttiende had gezegd: ‘Weet je wat? Ga eens bij de BRT solliciteren, je kunt daar misschien een talkshow hosten,’ dan had ik die persoon raar aangekeken. Dat was toch niks voor mij? Dat was iets voor ‘speciale’ mensen.

»Maar door die verkiezing moest ik opeens wel. Ik stierf duizend doden voor ik een podium opging, maar ik kon niet anders. Wie weet was ik anders wel mijn leven lang in mijn schulp blijven zitten. Ik heb mijn grenzen telkens een beetje opgeschoven. Mijn bekendheid heeft mij het gereedschap gegeven om met mijn onzekerheid om te gaan. En nu is het bijna een kostuum dat ik aantrek.»

HUMO Wegen de voordelen van bekend zijn op tegen de nadelen?

Liekens «Ik ben wel heel blij met mijn leven, ja. Ik weet natuurlijk niet hoe het verlopen zou zijn als ik niet bekend was geweest. Maar ik betwijfel of ik dan had kunnen doen wat ik nu voor de Verenigde Naties doe. Terwijl dat werk me al zoveel heeft bijgebracht, niet in de laatste plaats het gevoel dat je een klein steentje kunt verleggen.»

HUMO Ga je je ooit terugtrekken uit het publieke leven?

Liekens «Dat heb ik al vaak gedacht (lacht). Ooit zal het wel een keer zover zijn. Ik ben er steeds verbaasd over dat het maar blijft duren. De meeste beroemdheden uit mijn begindagen zie je vandaag enkel nog in de rubriek ‘Hoe zou het nog zijn met?’»

HUMO Waarom zijn er zo weinig bekende vrouwen van jouw kaliber, denk je?

Liekens «Omdat vrouwen veel harder aangepakt worden. Je moet zot zijn om het te willen doen. Of heel overtuigd van waar je voor staat. Gelukkig was het bij mij dat laatste.»

Volgende week: Helmut Lotti en Rob Vanoudenhoven

Lees meer:

- Neuropsychologe Elke Geraerts: ‘De mentale voordelen van de pandemie wegen duidelijk op tegen de nadelen ervan’

- Speelde Arno met de Radio 1-sessie zijn laatste concert ooit? ‘Ik leef nog, ja. Maar ik leef met een kanker, hè’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234