'Good kill': Ethan Hawke schiet met scherp

In ‘Good Kill’ vertolkt Ethan Hawke een militair die elke ochtend in Nevada een onbemande drone bestuurt die tienduizenden kilometers verder in het luchtruim boven Irak rondzoemt. De eerste echte dronefilm is gearriveerd.

Af en toe zoomt de infraroodcamera van de drone in op een groepje vermeende terroristen, en dan mag Hawke – Tom Egan in de film – op een knopje duwen en een lasergeleide bom afvuren. Waarna hij op zijn schermpje de lijken telt, uit de container stapt, en naar huis scheurt om met vrouw en kind te barbecueën.

Hawke (44), die we laatst aan het werk zagen als de papa van de opgroeiende Mason in ‘Boyhood’, ging ter voorbereiding van zijn rol in ‘Good Kill’ – een puike rol, zo mogen we overigens wel zeggen – met enkele echte dronepiloten praten: ‘Die mannen hadden allemaal een glazige blik in de ogen.’

HUMO Is het waar dat de dronepiloten altijd ‘Good kill!’ uitroepen wanneer het hen is gelukt om een terrorist te doden?

Ethan Hawke «Ja, we hebben dat niet verzonnen. Nog zo eentje: op het moment dat de bommen ontploffen, roepen ze altijd ‘Splash!’ Militairen gebruiken voortdurend dat soort jargon; het is voor hen een manier om mentaal afstand te nemen van wat ze eigenlijk aan het doen zijn. De omstandigheden waarin die dronepiloten moeten werken, doen eigenlijk heel orwelliaans aan. Die mannen zitten in hun containers als big brothers door hun schermpjes naar de wereld te turen, ze schakelen vanop duizenden kilometers afstand hun tegenstanders uit, en intussen vinden ze hun eigen taaltje uit. Heel bizar.»

''Full Metal Jacket', 'Apocalypse Now' en 'Platoon' zijn allemaal zogezegde antioorlogsfilms, maar als het er echt op aankomt, maken ze van de oorlog iets glamoureus. Soldaten kijken ernaar zoals ze naar porno kijken'

HUMO Tom, jouw personage, begint zich stilaan vragen te stellen bij wat hij aan het doen is. En na een tijdje begint hij zelfs te flippen. Zijn alle dronepiloten zoals hij?

Hawke «Ik heb een tijdje met enkele dronepiloten rondgehangen, en mij viel in eerste instantie op hoe gewoon die mannen zijn: ’s morgens gaan ze naar hun werk, ze doen hun best, en wanneer hun shift erop zit gaan ze weer naar huis – net zoals wij allemaal. En net zoals de meesten onder ons hebben ook zij in wezen een erg vervelende job (lacht). Ik bedoel: die mannen zitten de godganse dag achter een computerscherm waarop meestal niets te zien is. Weet je, één van de grote leugens die de Amerikaanse oorlogscinema verkondigt, is dat oorlog iets opwindends is. De waarheid is dat de meeste soldaten doodvervelende klussen dienen uit te voeren: vliegtuigen laden, proviand aanvoeren, de barakken onderhouden. En voor die dronepiloten is het niet anders. Ik vroeg aan één van hen: ‘Is het dan niet alsof je een videospel speelt?’ Zijn antwoord: ‘Ja, maar dan wel het meest saaie videospel uit de geschiedenis van de mensheid.’ Dronepiloten zitten soms maandenlang door een schermpje naar saaie landschappen te turen, en dan, gedurende drie seconden, gebeurt er iets en mogen ze een bom afvuren. Waarna ze duizend documenten moeten invullen. Die mannen hebben een vreselijk saaie job, hoor. Geen wonder dat ze er na enkele maanden compleet burned out uitzien. Die mannen hebben allemaal een glazige blik in hun ogen, als van iemand die veel te lang naar een computerscherm heeft zitten staren. Maar goed, ze leven echt in de overtuiging dat ze hun land helpen. (Schamper) Ook al schieten ze raketten af op mensen, hun intenties zijn nobel.

»Ik vind dat hele Amerikaanse militaire droneprogramma echt surrealistisch. En dat die dronebasis vlakbij Las Vegas ligt, maakt het allemaal nog wat onwerkelijker. Stel je eens voor: die dronepiloten zitten daar op een steenworp van de vulgaire hoofdstad van het kapitalisme, en van daaruit kijken ze uit op de armste gebieden van de wereld en beslissen ze over leven en dood – een sciencefictionschrijver zou het zo gek niet kunnen verzinnen. Maar het is de bikkelharde realiteit.»

HUMO Die dronepiloten beschouwen zichzelf ook niet echt als piloten, zo blijkt uit de film.

Hawke «Het verschil tussen dronepiloten en echte piloten is dat dronepiloten zichzelf volledig kunnen loskoppelen van wat ze aan het doen zijn, en dat is: mensen vermoorden. Dronepiloten riskeren op geen enkel moment hun hachje, ze hoeven zich op geen enkel moment in oorlogsgebied te wagen, ze voelen de explosies niet, ze hoeven de dood niet te ruiken, laat staan dat ze ooit de nabestaanden van hun slachtoffers moeten ontmoeten. Maar dat oorlogje-voeren-vanop-afstand brengt ook een groot gevaar met zich mee: het doden van mensen krijgt iets gemakkelijks.»

'Waarom zouden we onder de indruk moeten zijn van 'American Sniper'? Wij schieten Irakezen neer vanuit Las Vegas!'

HUMO Zou ‘Good Kill’ een goed tweeluik vormen met Eastwoods ‘American Sniper’? Die film gaat per slot van rekening over een soldaat die door een telescoop naar zijn slachtoffers kijkt en vanop zijn plekje op het dak beslist over leven en dood.

Hawke «‘American Sniper’ behoort tot een lange, lange traditie van films die de oorlog verheerlijken. ‘Full Metal Jacket’, ‘Apocalypse Now’, ‘Platoon’: het zijn allemaal zogezegde antioorlogsfilms, maar als het er echt op aankomt maken ze van de oorlog iets glamoureus; in elk van die films wordt het geweld zo knap mogelijk in beeld gezet. Echte soldaten kijken naar die films zoals ze naar porno kijken – het windt hen op. Niemand beseft dat die films een compleet fout beeld van de oorlog geven. Luister, toen ik jong was speelde ik mee in de oorlogsfilm ‘A Midnight Clear’. Bijna niemand heeft die film gezien, en toch heb ik nooit méér fanmail gekregen dan toen. Honderden oorlogsveteranen schreven me dat die film heel goed de eindeloze verveling van het soldatenbestaan weergaf. En het was ook, zo schreven ze me, één van de zeldzame oorlogsfilms waarin de acteurs de juiste leeftijd hadden voor hun rollen. Ik was 19 toen ik ‘A Midnight Clear’ draaide: precies de gemiddelde leeftijd van de soldaten die in Wereldoorlog II vochten. In de meeste oorlogsfilms worden de soldaten vertolkt door acteurs die eigenlijk veel te oud zijn, zoals Brad Pitt in ‘Fury’ of Tom Hanks in ‘Saving Private Ryan’. Ik bedoel: Hanks was 42 toen hij in ‘Saving Private Ryan’ zat, terwijl de gemiddelde leeftijd van een sergeant 21 was! Je zou zo’n jongetje niet eens de sleutels van je auto durven te geven! (lacht) Soit, één van de redenen waarom ik zo trots ben op ‘Good Kill’, is dat we het oorlogsgeweld niet verheerlijken, en dat we die dronepiloten niet afschilderen als helden maar als ménsen. En om op jouw vraag te antwoorden: ja, ik denk dat ‘Good Kill’ en ‘American Sniper’ in de bioscoop een goeie double bill zouden vormen. Al denk ik niet dat al die rechtse, patriottische Amerikanen die ‘American Sniper’ zo fantastisch vonden, zo opgezet zullen zijn met ‘Good Kill’. Trouwens, dankzij ‘Good Kill’ ziet ‘American Sniper’ er compleet achterhaald uit. Ik bedoel: die sniper schiet mensen dood vanop 1.000 meter afstand – en dáárvan zouden we onder de indruk moeten zijn? Hell, die dronepiloten schieten Irakezen neer vanuit Las Vegas! (lacht)»

HUMO Die knappe auto die je in ‘Good Kill’ bestuurt, is dat dezelfde auto waarmee je in ‘Boyhood’ rondrijdt?

Hawke «Nee, Tommy rijdt in een Camaro. In ‘Boyhood’ reed ik in een GTO. Maar het zijn wel allebei stevige testosteronwagens. Boys and their cars, you know.»

HUMO Over ‘Boyhood’ gesproken: jullie zijn op de Oscaruitreiking bestolen door de Birdman, niet? Eén Oscar voor ‘Boyhood’, vier voor ‘Birdman’.

Hawke «Ja, maar we hebben wraak genomen. Na de uitreiking hebben we hun feestje gecrasht, en we hebben ons als zwijnen gedragen (lacht).»

HUMO Serieus: waren jullie ontgoocheld?

Hawke «God, nee. Toen we aan ‘Boyhood’ begonnen, waren de Oscars wel het laatste waaraan we dachten. We waren al blij dat we op de ceremonie aanwezig waren. En trouwens, de Oscars hebben sowieso een beetje een twijfelachtige reputatie. ‘Raging Bull’, ‘Taxi Driver’, Stanley Kubrick, Chaplin: nooit een Oscar gewonnen. Ik ben zelfs blij dat we hebben verloren! De lijst met films die nooit een Oscar hebben gewonnen, is immers superieur aan de lijst met films die wél hebben gewonnen.»

HUMO Ik moet je nog proficiat wensen. Je zit dit jaar dertig jaar in het vak.

Hawke «Klopt, ik vier mijn jubileum! Het is dertig jaar geleden dat ik mijn debuut maakte in ‘Explorers’.»

HUMO Is dit voor jou een reden om eens stil te staan en na te denken over waar je staat in het leven?

Hawke «Ja, en ik kan alleen maar zeggen dat ik dertig jaar geleden nooit had durven te dromen om te staan waar ik nu sta. 2014 was zelfs het beste jaar uit mijn carrière: ‘Before Midnight’, ‘Predestination’, ‘Good Kill’, ‘Boyhood’... Allemaal films die ik tot mijn allerbeste werk reken. Ik hoop er in de toekomst nog een schepje bovenop te doen, maar het leven van een acteur blijft wel onzeker. Gewoon hard verder werken en de vingers gekruist houden, dat is de boodschap.»

HUMO Tot slot: nog geen speelgoeddrone gekocht om de meisjes op het strand te kunnen bespieden?

Hawke «Mijn kinderen hebben een drone, en ze zijn er dol op. En als ik ze erop zou betrappen dat ze die drone gebruiken om naar de meisjes te kijken... Wel, dan kijk ik gewoon mee (lacht).»


Bekijk de trailer van 'Good Kill'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234