null Beeld

Grbavica: The Land of My Dreams

Laten we vanavond eens terugblikken op de Joegoslavische burgeroorlog, het bloedige conflict dat begin jaren 90 werd beslecht aan onze eigen achterdeur en dat de meeste Europeanen het liefst onder de dichtstbijzijnde mat zouden willen vegen.

Redactie

Ervaren gids voor deze trip langs Bad Memory Lane is Jasmila Zbanic, de Bosnische regisseuse van 'Grbavica', over de alleenstaande moeder Esma die met haar puberende dochter in het naoorlogse Sarajevo woont. Alsof dat nog niet reden genoeg is om te balen, torst ze ook een geheim mee dat dochterlief niet bepaald keineig zal vinden.

Jasmila Zbanic «In '92 hoorde ik voor het eerst over de massaverkrachtingen in Sarajevo: in de arme wijk Grbavica waren 20.000 Bosnische vrouwen systematisch verkracht door Servische extremisten. Sindsdien las ik alles wat ik daarover kon vinden, ook al was me toen helemaal nog niet duidelijk of en hoe ik al die research ooit zou gebruiken. Tot de dag waarop ik zelf moeder werd. Dat maakte allerlei emoties in me los, en van de weeromstuit ging ik me afvragen: hoe zou het voelen om moeder te worden van een kind dat is verwekt bij een verkrachting? Op dat moment wist ik precies welke film ik wilde maken en ben ik, tussen twee borstvoedingen door, een scenario beginnen neer te pennen.

»Dat creatieve heeft altijd in me gezeten. Als kind al zette ik shows op poten. De acteurs ronselde ik onder mijn vriendjes in de wijk, en de kaartjes verpatste ik aan de buren. Wat ik vandaag doe is eigenlijk niet zo heel erg anders, alleen betaal ik mijn acteurs tegenwoordig niet meer met ijsjes (lacht). Later ben ik regie gaan studeren in Sarajevo. De oorlog woedde toen volop, waardoor we drieënhalf jaar lang zonder elektriciteit zaten. Veel films hebben we dus niet gezien op school, maar het deed wonderen voor onze verbeeldingskracht.»


- In 2006 leverde 'Grbavica' je de Gouden Beer op. Je gebruikte het Berlijnse podium om de internationale gemeenschap eraan te herinneren de ongemoeid gelaten daders alsnog te bestraffen.

Zbanic «Daar konden ze in Servië niet om lachen. Mijn film werd er zelfs uit de zalen gebannen - alleen piraatversies op dvd kon je er vinden. Het verraste me enorm dat zoveel Serviërs zich kennelijk identificeren met de daders.

»Ook Mirjana (Karanovic, die Esma speelt, red.) kreeg het hard te verduren. Ze is zelf een Servische. Bij de release kreeg ze bedreigingen en werd ze uitgemaakt voor verraadster. Veel Serviërs begrepen niet hoe ze het in haar hoofd had gehaald de rol van een Bosnische te vertolken.

»Maar da's allemaal peanuts in vergelijking met het lot van de vrouwen van Grbavica. Aanvankelijk werd er nog veel over hen gesproken in de pers, maar na de vredesakkoorden ging het stof liggen. Toen mijn film in Bosnië uitkwam, kregen die vrouwen eindelijk het statuut van oorlogsslachtoffer. Maar een heuse schadevergoeding zit er voorlopig niet in, al ben ik daar hard voor aan het lobbyen. Eenvoudig is dat niet, want het land is straatarm en de meeste Bosnische politici zijn mannen. Als er al eens fondsen beschikbaar zijn, dan geven ze die liever aan oud-strijders. Zo gaat dat, blijkbaar.»

Bekijk de trailer»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234