Dit soort dumpingen met vaten in de natuur komt minder vaak voor. Toch stijgt het aantal drugslabs.  Beeld ANP
Dit soort dumpingen met vaten in de natuur komt minder vaak voor. Toch stijgt het aantal drugslabs.Beeld ANP

milieuverontreinigingdrugsafval

Grote put met drugsafval gevonden dicht bij Belgische grens: ‘Potentieel gevaar voor drinkwaterwinning’

Een put vol drugsafval zorgt voor enorme verontreiniging in een natuurgebied in de Nederlandse provincie Noord-Brabant, op enkele kilometers van het Belgische Essen. De milieugevolgen zijn niet te overzien.

Een stuk natuurgebied op de Brabantse Wal is zwaar vervuild door een megalozing van drugsafval. Criminelen hebben lange tijd – mogelijk jarenlang – chemicaliën via een gegraven gat in het gebied geloosd. Tot 26 meter rondom deze ‘drugsput’ op een diepte van 7 meter is zeer zware verontreiniging aangetroffen. Hij is daarmee een potentieel gevaar voor de drinkwaterwinning in het gebied en moet zo snel mogelijk worden gesaneerd.

Het chemische afval is afkomstig van de productie van synthetische drugs. Omdat er nog een politieonderzoek loopt, kunnen eigenaar Brabants Landschap en de politie nog niet zeggen hoe het drugsafval in het bos terechtkwam. ‘Dit is het grootste drugsafvalstort in de natuur die ooit is ontdekt in Nederland,’ beweert boswachter Erik de Jonge. ‘Een drama waar we al langer bang voor waren.’

Onderdeel van een trend

De vondst van de ondergrondse put tekent een trend die sinds 2019 is ingezet. Daarbij komen ‘traditionele’ dumpingen van drugsafval verpakt in vaten minder vaak voor. In 2018 werden in Nederland 292 locaties ontdekt waar criminelen afval van synthetische drugsproductie dumpten, vorig jaar waren dat er nog 178. Een daling van bijna 40 procent, blijkt uit recente cijfers van de Nederlandse politie. Opvallend is dat het aantal opgerolde drugslabs in diezelfde periode juist steeg van 82 in 2018 naar 108 vorig jaar.

De politie leidt daaruit af dat criminelen andere manieren bedenken om van hun chemische afval – afkomstig van de productie van bijvoorbeeld xtc of amfetamine – af te komen. Bijvoorbeeld door het te lozen in een ondergrondse put, het riool of het oppervlaktewater.

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Zicht ontbreekt

‘Zorgwekkend,’ noemt Max Daniel de verschuiving van ‘traditionele’ dumpingen met vaten in het bos naar meer lozingen waarop het zicht ontbreekt. Hij is portefeuillehouder drugs bij de Nationale Politie in Nederland.

MAX DANIEL «Dit soort putten zien we vaker. Wat verder opvalt, is dat grote hoeveelheden drugsafval achterblijven bij labs. Ook worden chemicaliën geloosd in gierputten of rechtstreeks in het oppervlaktewater. Het volledig zicht op de afvalstroom ontbreekt.

»Criminelen wijken vaker uit naar andere manieren, vanwege een grotere pakkans. Wandelaars in natuurgebieden melden steeds vaker verdachte situaties, zoals een busje dat rondrijdt. Die worden tegenwoordig heel snel gespot, zeker in coronatijd. We hebben te maken met enorme hoeveelheden drugsafval, de productie van synthetische drugs neemt eerder toe dan af. Maar we zien een daling van het aantal dumpingen in de natuur.»

De blinde vlek wordt groter

Criminoloog Shanna Mehlbaum ziet een blinde vlek die steeds groter wordt. Ze deed in het verleden onderzoek naar drugsafval en voorspelde toen al de verschuiving naar meer lozingen.

SHANNA MEHLBAUM «Het is een hardnekkig probleem. Waar traditionele drugsafvaldumpingen in vaten zichtbaar zijn, worden lozingen meestal niet ontdekt. We schatten dat het grootste deel van het afval wordt geloosd in plaats van gedumpt, ongeveer twee derde.»

Weinig bekend over de gevolgen

Juist omdat het niet meteen zichtbaar is, is er over de gevolgen voor mens en milieu volgens Mehlbaum nog heel weinig bekend.

MEHLBAUM «Daar zou je meer onderzoek naar moeten doen. De chemicaliën kunnen namelijk een groot risico met zich meebrengen. Bijvoorbeeld het effect van lozingen in beschermingsgebieden voor grondwater of lozingen die via mest in de voedselketen terechtkomen.»

In natuurgebied de Brabantse Wal vond boswachter Erik de Jonge onlangs een enorme drugsput waar drugsafval in is gedumpt. Bodemexperts maken de schade op. Beeld Roos Pierson
In natuurgebied de Brabantse Wal vond boswachter Erik de Jonge onlangs een enorme drugsput waar drugsafval in is gedumpt. Bodemexperts maken de schade op.Beeld Roos Pierson

Onderzoek in riool

Wel wordt inmiddels meer onderzoek gedaan naar drugslozingen in het riool. Wateronderzoeksinstituut KWR is vorige week in opdracht van de Nederlandse provincies Noord-Brabant en Gelderland gestart met een nieuw onderzoek op basis van eerder verzamelde gegevens. Daarin wordt gekeken naar de omvang van verschillende vormen van dumpingen en lozingen van drugsafval.

Uit eerder onderzoek in de regio Eindhoven bleek al dat dumping op het riool voorkomt. ‘Uit ons onderzoek bleek dat wekelijks drugsafval op het riool werd geloosd,’ vertelt onderzoeker Thomas ter Laak. Hij pleit voor meer metingen. ‘Als je landelijk meer zou meten, kun je bijvoorbeeld achterhalen in welke gebieden productielocaties liggen.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234