'Gutterdämmerung': de luidste stille film aller tijden

In sommige gevallen volstaat een droge opsomming der feiten om enthousiast molenwiekend door de kamer te gaan hossen. ‘Gutterdämmerung’, een door een loeiend rockleger begeleide stille film van de Zweedse Antwerpenaar Björn Tagemose, is zo’n sommig geval. Zullen namelijk vanaf juni 2016 samen op een wit festivaldoek te zien zijn: Iggy Pop, Grace Jones, Lemmy Kilmister, Joshua Homme, Henry Rollins, Mark Lanegan, Tom Araya van Slayer, Jesse Hughes, Justice, alsook een keur aan minder bekende muziekgoden en aanstormend acteertalent. En op die brandende taart vol smeerolie en solferstrooisel werden zopas twee in Tennessee sour mash verzopen kersen gedropt: Slash en Nina Hagen. Laat het molenwieken nu aanvangen.

'Iggy Pop zei: 'Veel te ambitieus, dat gaat nooit gemaakt worden. So Let's do it''

HUMO Zonder de wervende filmpjes op de website zou je kunnen denken dat het een grap is. Iggy, Lemmy en Slash samen in één film? Tarara! Laat staan dat al die anderen er ook nog eens aan meewerkten.

Björn Tagemose (lacht) «Begrijpelijk. Ik heb de afgelopen twee jaar ook vaak gedacht: ‘Ik heb niet écht zonet urenlang thuis bij Henry Rollins zitten te kletsen, met Josh Homme comedyseries bekeken of tegen Iggy Pop gezegd hoe hij deze of gene scène moest spelen.’ En toch is het allemaal gebeurd.»

HUMO In welke mate van intoxicatie verkeerde je toen je dacht: ‘Hey, laat ik maar eens een stille film maken met de grootste iconen uit de rockmuziek’?

Tagemose «Niet: ik doe sowieso graag dingen die op het eerste gezicht onmogelijk lijken.

»De eerste steen voor ‘Gutterdämmerung’ is vijf jaar geleden gelegd tijdens een feestje voor mijn 40ste verjaardag, in Zweden, waar ik deeltijds woon. Mijn vriend Joe Rambock, tevens concertpromotor en bezieler van White Trash in Berlijn, vertelde me dat hij helemaal ondersteboven was van de podiumshow die ik voor The Hivesin elkaar had gestoken. Als ik ooit iets van mezelf zou maken, dan zou hij het persoonlijk in heel Europa promoten, beloofde hij. Juliette Lewis, voor wie ik eerder de clip bij ‘Death of a Whore’ had gemaakt, had me ook al eens op het hart gedrukt dat ik dringend uit de schaduw moest treden. Ik werk al jaren achter de schermen voor de meest uiteenlopende merken en artiesten; veel mensen kennen mijn werk zonder dat ze een idéé hebben dat het van mij komt (lacht). Die T-shirts met die borsthaarprint van Walter Van Beirendonck, bijvoorbeeld: gebaseerd op een foto die ik in zijn opdracht nam. Terwijl ik voor onder andere Vanity Fair en Nike producties deed, ontwierp ik ook podiumshows voor Grace Jones, The Hives en Tiësto. Ik ging er altijd van uit dat zij de sterren zijn: ’t is mijn taak om ze nog feller te doen schitteren. En artiesten werken graag met mensen die – net als zij – een visie hebben, maar die niet noodzakelijk door hun strot willen rammen. De rest is mond-tot-mondreclame, denk ik. ’t Moet wel, want ik heb nog altijd geen Facebookpagina, en twitteren doe ik ook al niet.

»Als een paar van die toppers je aanporren om zelf uit je pijp te komen, dan denk je na verloop van tijd: ‘Hey, waarom niet eigenlijk?’ Ik beschouw ‘Gutterdämmerung’ een beetje als mijn midlifecrisis. ’t Is alleszins beter dan een motor kopen, nee?»

HUMO Sowieso. Wie was de eerste naam op je lijstje?

Tagemose «Er stonden er twee bovenaan: Iggy en Lemmy. Ik dacht ook meteen aan Grace, omdat ik met haar al jaren samenwerk. Zij heeft met die eerste twee gemeen dat ik al sinds pakweg mijn 13de een grote fan van hun werk ben – ik geloof dat ‘Nightclubbing’ de allereerste vinylplaat was die ik met mijn eigen zakcenten kocht.»

HUMO Ik mis maar één naam: Nick Cave.

Tagemose «Hem had ik eerst in gedachten voor de rol van de priester, die nu door Henry Rollins wordt gespeeld. Maar naarmate het verhaal evolueerde, leek Henry – die had intussen ook toegezegd – me beter geschikt. En Cave heeft uiteindelijk beleefd geweigerd omdat het niet in zijn overvolle agenda paste. Zie ook: Tom Waits

'Veel mensen kennen mijn werk zonder dat ze een idéé hebben dat het van mij komt. Die T-shirts met die borsthaarprint van Walter Van Beirendonck, bijvoorbeeld: gebaseerd op een foto die ik nam.'

HUMO Eens je Iggy Pop of Lemmy aan boord hijst, krijg je natuurlijk ongeveer iedereen mee. Hoe heb je ze zover gekregen?

Tagemose «Ik had het verhaal laten uittekenen door Daan Rosseels, een bevriende tekenaar die mijn ideeën perfect wist te vertalen naar een graphic novel. Daarmee ben ik naar Henry McGroggan gestapt, de tourmanager van Iggy: hij was er weg van, en heeft ’m aan Iggy zelf doorgespeeld, zonder erbij te zeggen wie ik voor de andere rollen wilde. Iggy zag het direct zitten: ‘Veel te ambitieus, dat gaat nooit gemaakt worden. But you’re a punk, and I like art. So let’s do it.’ En toen ik met Lemmy zat te praten, zei hij: ‘You should ask Slash for this.’ Had ik al gedaan, maar geen antwoord gekregen. Eén dag later kreeg ik een berichtje van Lemmy: ‘Slash doet mee.’»

HUMO Ik neem aan dat je niet met een grote zak geld kon zwaaien?

Tagemose «Alle artiesten doen mee voor een symbolisch bedrag, en bovendien zijn ze allemaal partner – als het wat wordt, delen ze in de winst. Maar geld was eigenlijk geen issue, zoals Josh Homme zei: ‘Who cares about the money, anyway?’ Makkelijk gezegd als je schatrijk bent natuurlijk, maar ik voelde in alle gesprekken dat ze meegingen in mijn enthousiasme. Ik bedoel: ik kom maar uit Antwerpen, niet uit Londen of Los Angeles, en ik heb helaas geen budget van tien miljoen dollar, maar dat wil niet zeggen dat ik het niet méén, hè? Als ik de voorbije jaren iets heb geleerd, dan wel dat je met een geschift idee en veel enthousiasme ver kunt springen.»

HUMO Iggy Pop omschreef de film als een epos op de wijze van de ‘Ilias’ van Homeros of ‘Beowulf’, en Jesse Hughes hield het op: ‘It’s fucked up.’ Ik kijk er nu al naar uit, maar kun je misschien toch een tikje specifieker zijn?

Tagemose «’t Wordt een abstract visueel feest. Of wacht, dat is misschien een tikje hoogdravend voor een film waarvan je ook kunt genieten als je tien pinten op hebt. Serieus: ’t is een soort oerverhaal over de aloude thema’s – de strijd tussen licht en donker, om er maar eentje te noemen – met personages die zwalpen tussen de klassieke mythologie en de goot. Iggy speelt een engel die een gitaar met magische krachten naar de aarde zendt, een soort heilige graal die allerlei onheil over de mensheid uitstort, maar tegelijk onweerstaanbaar aantrekt. Olivia Vinall – een aanstormende jonge actrice die haar sporen al verdiende in het National Theatre in Londen – onderneemt een queeste om die, in de woorden van Henry, ‘eternal tool of phallic torment’ te vernietigen. Kortom: dikke fun (lacht).

»Ik blijf wel trouw aan mijn Scandinavische roots: ik vertel alles door middel van beelden; veel dialogen komen er niet aan te pas. Omdat ik zelf beter ben met beelden dan met woorden, had ik Rollins gevraagd een handje toe te steken, maar hij heeft aan mijn tekst niet veel veranderd. ‘Het is sowieso al een Cadillac,’ beweerde hij, ‘ik moet er enkel nog de racestrepen op schilderen.’ Verder vond hij dat wie het verhaal van ‘Gutterdämmerung’ niet snapt, ook niet begrijpt wat rock-’n-roll is. Hetzelfde hoorde ik uit de mond van John Giddings, de legendarische muziekpromotor die met de Stones, Iggy, Madonna en Bowie heeft gewerkt: ‘Rock-’n-roll zoals wij het kenden is al jaren zo dood als een pier, maar jouw film toont ons exact hoe het ooit geweest is. En beter nog: hoe het weer zou kunnen worden.’ Of je nu een architect of een rekkenvuller in de Sarma bent, maakt niks uit: zolang je maar bezeten bent door rock-’n-roll, en verslaafd aan het gevaar en de kameraadschap van de mosh pit, dan is ‘Gutterdämmerung’ voor jou.»

HUMO De film zal te zien zijn tijdens muziekfestivals, mét livebegeleiding.

Tagemose «Zonder zever: bij een film die uit al z’n poriën rock-’n-roll ademt, hoort toch keiharde livemuziek? Het is eigenlijk wreed ouderwets: in de begindagen van het medium werden stille films altijd begeleid door een piano of een orkest; wij werken met een volledige rockband die werd samengesteld door Kevin Armstrong, een gitarist die tegenwoordig in de groep van Iggy speelt, maar in het verleden ook nauw samenwerkte met Bowie en Morrissey. Ze spelen nummers van onder anderen Led Zeppelin, Black Sabbath en Slayer, maar er zit ook Henry Purcell en Lydia Lunch in. En verdorie, gast, ze rocken als de beesten. Geloof me: als je je ogen sluit, zul je zweren dat je op een concert van de oude Zeppelin staat.»

HUMO Komt goed uit: been a long time since we rock and rolled!


Meer info »

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234