Guy Verhofstadt: 'Natuurlijk is de aangespoelde Aylan wél onze schuld'

Hij heeft het allemaal voorspeld: de eurocrisis, de vluchtelingencrisis en de huidige geopolitieke crisis. Voor de nabije toekomst zet Guy Verhofstadt al zijn geld – bij wijze van spreken – in op een morele crisis van Europa.

'Veel Afrikaanse landen gaan beter met migratie om dan wij'

Het heilige vuur voor de Verenigde Staten van Europa brandt bij Verhofstadt nog altijd hevig als vanouds, zo blijkt uit zijn nieuwste boek ‘De ziekte van Europa’. Maar verder ligt niemand er wakker van. Of toch alvast de Vlaamse media niet. Interviews in weekendkranten? Debatprogramma’s? Duidingsprogramma’s met kijkers maar zonder kritische vragen of vice versa? Tot dusver zag niemand in het boek de aanleiding om Verhofstadt uit te nodigen.

Ook de recensies zijn op twee vingers te tellen. De Standaard vond het enerzijds heel sterk en anderzijds wat minder. En De Morgen stuurde een recensie-exemplaar naar Karel De Gucht, Verhofstadts voormalige brother from a different mother. Die las het boek tijdens een nachtvlucht van de VS naar Berlare en besloot: ‘Een politicus moet zijn frustraties kunnen verbijten en denken en vooral handelen in functie van realistische doelstellingen op kortere termijn die de lange termijn zo min mogelijk hypothekeren. Daaraan ontbreekt het volgens mij in dit hooggestemde boek, doorspekt van weinig realistische toekomstdromen.’

HUMO Hebt u die recensie ook gelezen?

Guy Verhofstadt «Ach, we kennen Karel. Het tegendeel had me meer verwonderd. Ik vond het een interessant stuk, want waar ik driehonderd pagina’s nodig had om de ziekte van Europa te beschrijven, had hij genoeg aan één pagina om het probleem volledig te ontkennen. Economisch doen we het goed en over de vluchtelingencrisis rept hij met geen woord. Hij staat daarmee niet alleen. Het is een typische uiting van wat bij een groot deel van het Europese establishment leeft.»

HUMO En De Gucht maakt ondertussen deel uit van het establishment?

Verhofstadt «Op basis van dat artikel wel, ja. Ik kom hier zo vaak de complete ontkenning van het probleem tegen. Zijn artikel was de bevestiging van wat ik vertel. De grote meerderheid van het Europese establishment wil niet weten van een probleem met Europa: alles zit goed, er moet alleen af en toe een schroefje worden vastgedraaid. Men ziet de fundamentele ziekte van Europa niet. In die zin wordt mijn boek in Nederland – waar het wél veel media-aandacht kreeg – gezien als een messcherpe analyse die verder gaat dan wat de eurosceptici zeggen. En daar hebben ze ginder nochtans geen gebrek aan. Op deze manier kan Europa namelijk niet anders dan ten onder gaan.»

HUMO Als De Morgen u zou bellen om een nieuw boek van Karel De Gucht te recenseren, zou u dat doen?

Verhofstadt «Ze bellen me niet, dus het probleem stelt zich niet (lacht). Maar neen, ik zit zo niet in elkaar.

»Hoe dan ook, als we zo blijven denken, zal de ziekte van Europa voortwoekeren. Dat kan het einde van het Europese project betekenen. Na een eurocrisis zijn we in een vluchtelingencrisis beland en vervolgens ook in een geopolitieke crisis. Het is tamelijk indrukwekkend hoeveel crisissen we in zo’n korte periode hebben opgestapeld. En geen enkele van die crisissen is er toevallig gekomen; de oorzaak is telkens dezelfde. Het begint met ergens een probleem – een Amerikaanse bank die overkop gaat, de Syrische revolutie, de inval van de Russen in de Krim – maar de manier waarop Europa vervolgens reageert, of beter: níét reageert, is altijd dezelfde. Het is geen toeval dat het altijd bij ons gebeurt. Omdat we telkens weer een prachtig idee hebben – de euro, Schengen, de rol van Europa in de wereld – maar daar nooit de noodzakelijke instituties bij creëren.»

'De recensie van De Gucht vond ik interessant: hij had aan één pagina genoeg om het probleem met Europa te ontkennen.'


Gore Verhofstadt

Verhofstadt «In de jaren 50 stond alles klaar om tot een politiek federaal Europa te komen. Dat was goedgekeurd door de vertegenwoordigers van alle deelnemende landen. Door een politiek ongeluk – een wijziging van de regering en de eerste minister in Frankrijk, waar Pierre Mendès France aan de macht kwam – werd het project afgevoerd. Die Mendès France zei: ‘Dat project van mijn voorganger interesseert me niet.’ En hop, het werd weggestemd. Was dat niet gebeurd, dan hadden we toen al een Europa met politieke instituties die gelijkwaardig of misschien zelfs superieur waren aan die van de VS. Het verdrag van Rome, waar we nu nog altijd mee werken, was uiteindelijk maar een surrogaat van wat men aanvankelijk wilde bereiken.»

HUMO U was bij de vorige verkiezingen kandidaat-Commissievoorzitter. Als u het was geworden in plaats van Jean-Claude Juncker, zouden we dan wel die grote stap richting Verenigde Staten van Europa aan het zetten zijn?

Verhofstadt «Commissievoorzitter of niet, het is mijn bedoeling om in 2017 de start van een conventie te hebben. Daar wil ik stap voor stap toe komen. Wat in mijn boek staat, is ook vertaald naar een rapport dat ik bij mijn collega’s heb neergelegd. Dat vormt de basis voor die oefening. Ik probeer ook een audiovisuele versie te maken, wat belangrijk is om de publieke opinie te creëren.»

HUMO U droomt van uw eigen ‘An Inconvenient Truth’?

Verhofstadt «Het gaat over een totaal ander onderwerp, maar ik heb ondertussen in Los Angeles wel Lawrence Bender ontmoet, de producer van ‘An Inconvenient Truth’. Hij heeft me uitgelegd welke obstakels er overwonnen moeten worden. Niemand dacht dat de slideshow van Al Gore de wereld rond zou gaan. Bender zag het en dacht: ‘Dit verhaal moet verteld worden, maar dan wel een beetje anders.’ (lacht)»

HUMO U bent na de verkiezingen dus niet de voorzitter van de Europese Commissie geworden, en evenmin de voorzitter van het parlement. Hebt u niet het gevoel dat u aan de zijlijn staat te roepen?

Verhofstadt «Het parlement is niet de zijlijn. Dat is de medewetgever van de Europese Unie. Als de Europese Commissie iets wil realiseren, heeft het twee instanties nodig die het voorstel goedkeuren: de raad en het parlement.»

HUMO Gaat dat op die manier niet tergend traag?

Verhofstadt «Dat moet u mij niet vertellen (lacht).»

HUMO Toch kunt u het blijven opbrengen?

Verhofstadt «Omdat we af en toe een doorbraak creëren. Ofwel doe ik dat en gaat het vooruit, ofwel doe ik dat niet en gaat het niet vooruit. Ik heb beslist dat ik mijn invloed zal blijven gebruiken – sommigen zullen zeggen: misbruiken – om een federaal Europa tot stand te brengen. De Britse kwestie kunnen we daarvoor als springplank gebruiken. De Britse regering en haar premier David Cameron zitten met veel vragen die ons de mogelijkheid geven om een verdragswijziging door te voeren.»

HUMO Met of zonder de Britten?

Verhofstadt «Bij voorkeur met de Britten, maar met een soort geassocieerd lidmaatschap. Daar zijn een aantal Britse politici ook voor gewonnen.»

'In Europa hebben we telkens weer een prachtig idee – de euro, Schengen, de rol van Europa in de wereld – maar we creëren daar nooit de noodzakelijke instituties bij.'

HUMO Columnist Koen Meulenaere, tegenwoordig Kaaiman genaamd, schreef vorige week over u: ‘Bij de Europese liberalen breken ze zich met zijn allen het hoofd over één vraag: hoe kunnen we hem dumpen in een dikbetaalde Europese nepfunctie?’

Verhofstadt «Hij schrijft satire, dat weet u toch?»

HUMO Leest u hem?

Verhofstadt «Waar verschijnt hij tegenwoordig? In De Tijd? Nee, die krant lees ik niet. En als ik het niet lees, kan ik mij er ook niet kwaad over maken. Op zulke onzin kun je beter niet reageren. Ik probeer met positieve zaken bezig te zijn. Met mijn visie en mijn dromen.»


Moddermigranten

HUMO Over de Griekse crisis horen we niets meer. Zijn de problemen opgelost?

Verhofstadt «Neen, helemaal niet. Maar de Griekse regering kan nu wel in betere omstandigheden werken dan enkele maanden geleden, omdat ze van een extreme vleugel verlost is. Nu moeten we nog zien of de Griekse politieke klasse werkelijk bereid is om het systeem om te gooien, om het cliëntelisme af te zweren en corruptie uit te roeien.

»Ik ben vandaag iets optimistischer dan een aantal maanden geleden. Ik heb de indruk dat de regering de meeste van de afgesproken hervormingen ook doorvoert. De reacties na mijn discussie met Tsipras waren zo massaal dat je voelt dat de Grieken een ommekeer willen. De vraag is nu: vinden we het belangrijker dat Tsipras zijn hervormingen in de diepte uitvoert en het cliëntelisme en de corruptie uitroeit, of vinden we het belangrijker dat de loonmatiging of de ingreep op de pensioenen tot op de komma wordt uitgevoerd?»

HUMO En wat met die andere crisis: wat moet de Europese Unie nu in Syrië gaan doen?

Verhofstadt «De internationale gemeenschap – de EU, samen met de VS en andere democratische krachten – had van in het begin de Syrische democratische oppositie de middelen moeten geven om haar conflict met Assad te beslechten. We hadden vliegtuigvrije zones moeten afkondigen aan de grenzen met Libanon, Turkije en Jordanië. Men heeft dat niet gedaan. Niet na de wreedheden van Assad in Homs en Aleppo en ook niet na het gebruik van chemische wapens in en rond Damascus. Zo is er in dat land een vacuüm gecreëerd dat zich volgezogen heeft met iets wat het gevolg was van Irak, een vorige blunder van het Westen en de VS.»

HUMO Hoe dan ook, het is niet gebeurd. Wat moeten we nú in Syrië doen?

Verhofstadt «Wat ik zeg: er moet een situatie gecreëerd worden die de democratische krachten in het westen van het land sterk genoeg maakt, zodat ze aan de onderhandelingstafel mee tot een politieke oplossing kunnen komen.»

HUMO Moeten ze dan met IS aan de onderhandelingstafel zitten?

Verhofstadt «Nee, niemand wil met IS praten, maar het Syrië van de toekomst is een Syrië zonder Assad. En die veilige, vliegtuigvrije zones kunnen nog altijd gecreëerd worden. Dat is ook wat Turkije voorstelt. En Hillary Clinton en John McCain

HUMO Waarom gebeurt het dan niet?

Verhofstadt «Omdat Obama van in het begin heeft gezegd: ‘We komen niet tussenbeide.’ Vier jaar geleden heb ik al gezegd: ’Als we dat niet doen, wordt het land volgezogen met extremistische krachten.’ We moeten toch één les kunnen trekken uit wat we in Irak en Libië gezien hebben: hoe moeilijk het ook is, wegkijken zoals wij gedaan hebben, is geen optie. Soms moet het met diplomatieke middelen, soms met militaire, soms met beide. Soms moet je het alleen doen, zoals Frankrijk in Mali, en soms moet je een alliantie met de Russen aangaan. Ik sluit niets uit. Maar ik heb debatten meegemaakt waarbij Catherine Ashton (de voormalige Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid van de Europese Unie, red.) wegliep omdat ze zich aangevallen voelde door de parlementsleden, en door mezelf in het bijzonder, omdat we zeiden dat we iets moesten doen. Neen, dat was niet nodig. Dat probleem zou ons niet raken. Terwijl het kleinste kind kan zien dat Syrië je eerste buurland wordt als je met Turkije onderhandelt over toetreding tot de Europese Unie.»

'Pas met de rug tegen de muur doen we iets in Europa: zes jaar na de eurocrisis hebben we een bankenunie, en dertig jaar na Schengen een Europese grens- en kustwacht'

HUMO Er wórdt vandaag militair ingegrepen: door Poetin.

Verhofstadt «En als eerste heeft hij de Democratische Alliantie gebombardeerd, met als gevolg dat de democratische krachten niet meer aan tafel willen komen. In plaats van het probleem vooruit te helpen heeft hij het vergroot. Die kwestie kan niet verder blijven aanslepen.»

HUMO Er zal alleen maar iets gebeuren omdat de Europese Unie overspoeld wordt door vluchtelingen, toch?

Verhofstadt (knikt) «Dát is het drama van de Europese politiek: we ageren alleen met de rug tegen de muur. Dan pas zeggen we: ‘Ah ja, nu moeten we wel iets doen.’ Daardoor hebben we pas zes jaar na de eurocrisis een bankenunie, en zestig of zeventig jaar na de start van de NAVO zullen we een Europese defensiegemeenschap creëren. Donald Tusk (voorzitter van de Europese Raad, red.) wil nu voor het einde van het jaar een beslissing over een European Border- and Coastguard – dértig jaar na Schengen. Je moet dat eens aan de Amerikanen uitleggen. Die zullen zeggen: ‘Ah ja, natuurlijk heb je dat nodig.’ Als je één ruimte hebt waarin je je vrij kunt bewegen, is het maar normaal dat je je buitengrenzen bewaakt. Niet in de betekenis van Fort Europa, maar in de betekenis van: je vangt er mensen op en je registreert ze. Op een humane manier, en niet op de schandalige manier zoals we nu hebben meegemaakt: in de modder, aan de grenzen van Slovenië of Kroatië.»

HUMO Premier Viktor Orban van Hongarije is er persoonlijk verantwoordelijk voor dat de migranten aan die grenzen in de modder moeten overnachten, maar niemand doet hem iets.

Verhofstadt «We hebben in het Europees Parlement bijna een meerderheid om een procedure tegen hem op te starten. Want dat is een andere ziekte van Europa: om bij de EU te komen moet je aan de meest stringente voorwaarden voldoen, maar zodra je erbij bent, kun je je permitteren wat je wil, als je maar deel uitmaakt van de juiste partij die je beschermt. Dat zal ook niet blijven duren. Dát is de volgende crisis: de morele crisis van Europa. Meer zelfs, die is al begonnen. Als wij nu naar Afrika zouden gaan en daar willen uitleggen hoe ze er verkiezingen moeten organiseren, denk je dan dat ze daar niet weten hoe het er in sommige Europese landen toegaat? Natuurlijk zullen ze zeggen: met welk recht kom jij hier eigenlijk spreken?»

HUMO Een procedure tegen Orban, wat moet ik me daarbij voorstellen? Wordt hij gestraft?

Verhofstadt «Nee, er is geen sprake van sancties. Daarom is het zo absurd dat er nog geen meerderheid voor is. We willen hem alleen maar zeggen: ‘Jij doet het zo en daardoor is jouw plaats eigenlijk niet in de Europese Unie.’ Maar zelfs daartoe zijn we niet in staat.»

HUMO Kun je nog spreken van een Europese Unie als de Schengenakkoorden niet worden nageleefd?

Verhofstadt «De Europese Unie is niets meer dan een vernislaag boven de natiestaten. Je kunt in Europa niets doen zonder unanimiteit: je kunt Schengen niet veiligstellen, de buitengrenzen samen controleren, de bankenunie invullen, de taksfraude te lijf gaan… Het zijn de lidstaten die in een club bijeenkomen: de Europese Raad. Wat daar niet bij unanimiteit beslist wordt, gebeurt niet. Zo kan een kleine eurosceptische partij in Finland, goed voor een paar honderdduizend stemmen, de zaken vanuit één land blokkeren. De Amerikanen hebben dat probleem in de 18de eeuw opgelost. Kunt u zich voorstellen dat de vijftig staten van de VS over elke beslissing bij unanimiteit zouden moeten beslissen? Amerika zou al lang niet meer bestaan.»

HUMO De realiteit vandaag is dat de bondskanselier van Duitsland naar Turkije trekt en daar tegen president Erdogan zegt: ‘Als u ons helpt, zullen we praten over toetreding tot de Unie.’

Verhofstadt «De realiteit is dat we de illusie wekken dat we ons probleem naar Turkije kunnen outsourcen. We sluiten een deal met Turkije en we knijpen onze ogen dicht voor wat daar met de vrijheid van meningsuiting gebeurt. Dat is het domste wat we kunnen doen. Het zal volgens mij ook niet gebeuren. Turkije staat nu veel verder van een intrede dan vier à vijf jaar geleden.

»Er mag in onze behandeling van Turkije niets veranderen omdat er een vluchtelingencrisis is. Wel kunnen we zeggen: we gaan met geld en met middelen proberen de toestand in jullie kampen te verbeteren. Maar de grond van de zaak is dat Turkije de voorbije vijf jaar afgegleden is tot een land dat de criteria van Kopenhagen niet meer respecteert (voorwaarden waaraan niet-EU-landen volgens de Europese Raad moeten voldoen om voor lidmaatschap in aanmerking te komen, red.). Dat is niet af te kopen met een vluchtelingencrisis.»

HUMO Waarom zegt er dan niemand tegen Angela Merkel: ‘Vous permettez, madame?’

Verhofstadt «We zeggen dat wel. In de Duitse pers hebben we daar duidelijk afstand van genomen. Ik heb haar geprezen voor de manier waarop ze de vluchtelingen anders behandelde dan bijvoorbeeld Orban, maar dat neemt niet weg dat we haar bekritiseerd hebben voor het feit dat men de vluchtelingencrisis niet kan afkopen met een toegangsticket voor de Europese Unie.»


Het spel om de zetels

HUMO Al jaren zegt u dat Europa moet verjongen door middel van migratie, anders krijgen we een enorm vergrijzingsprobleem. Nu de jonge arbeidskrachten met honderdduizenden tegelijk komen, zegt niemand dat nog.

Verhofstadt «We eisen al enkele maanden dat er een nieuw pakket voor economische migratie op tafel wordt gelegd. Deze crisis toont ook aan dat je niet verder kunt als je geen gemeenschappelijk economisch migratiebeleid hebt. Laat u vooral niet wijsmaken dat we dat wel hebben. We hebben 28 verschillende systemen en daarbovenop hebben we de blue card, maar die is in niets te vergelijken met de green card van de VS of Canada. Er kan pas een verstandig Europees migratiebeleid komen als we erkennen dat migratie iets positiefs is, en in Europa zelfs noodzakelijk. Het enige land dat daar een uitzondering op maakt, is Zweden. Alleen daar is er niet alleen voor hoogopgeleiden, maar ook voor low skill workers een migratiebeleid. De rest heeft dat niet, bang als ze zijn voor de publieke opinie.»

HUMO Bart De Wever zegt: ‘Al die economen die zeggen dat migratie een zegen is voor de samenleving, de economie en de sociale zekerheid: flauwekul. Als burgemeester van Antwerpen kijk ik naar de cijfers en weet ik genoeg.’

Verhofstadt «Natuurlijk kan men zeggen: ‘Ik heb problemen met migranten in die of die wijk.’ Maar kijk naar de landen waar migratie wél een onderdeel van het beleid vormt. Nog erger is dat economische migratie vermengd wordt met arbeidsmobiliteit. Vraag aan een Brit of een Antwerpenaar wat een Pool is die bij hen komt werken, en hij zal antwoorden: ‘Een migrant.’ Wat niet waar is. Het is een Europeaan die binnen de vrije markt van Europa gebruikmaakt van zijn arbeidsmobiliteit. Die arbeidsmobiliteit, die nu al als een probleem wordt gezien, bedraagt in Europa 1 procent. Tien keer minder dan in de VS. Het gevolg is dat minstens twee miljoen arbeidsplaatsen permanent openblijven. Zonder migratie naar Europa zijn we een wegkwijnend continent. Veel Afrikaanse landen gaan beter met migratie om dan wij.»

'Turkije kan de vluchtelingencrisis niet afkopen met een toegangsticket voor de Europese Unie'

HUMO Wat denkt u als Bart De Wever over de aangespoelde Aylan zegt: ‘Die dode kleuter is niet onze schuld’?

Verhofstadt «Dat het natuurlijk wél onze schuld is. Wij hebben vier jaar geleden ons hoofd in het zand gestoken voor het Syrische conflict. We wisten dat dit zou gebeuren. Die kleuter is een exponent van dat wegkijken. Als dat de manier is waarop we tegen de problemen in de wereld moeten aankijken, dan is het nooit nog iemands schuld.»

HUMO Waarom probeerde u de verkozenen van de N-VA na de verkiezingen bij uw liberale fractie te voegen?

Verhofstadt «Zij zijn zelf komen vragen om tot onze fractie te mogen toetreden! Wij zeiden: ‘Als jullie zich aan de beginselen van de groep houden, waarom niet?’ Toen hebben ze beslist om dat niet te doen.»

HUMO N-VA-minister Johan Van Overtveldt verklaarde achteraf: ‘Het aanbod van Guy Verhofstadt miste geloofwaardigheid. Het was hem enkel om de zetels te doen.’

Verhofstadt «Het is iederéén om de zetels te doen. Ik denk dat de N-VA ook aan de verkiezingen deelnam omdat het om de zetels te doen was, nee? En niet vanuit de Olympische gedachte dat deelnemen belangrijker is dan winnen. Nu geven zij daar een andere uitleg aan, omdat het in hun partijvergadering fout gelopen is.»

HUMO Bent u blij dat ze niet zijn toegetreden? Ze staan toch voor een ander Europa dan u?

Verhofstadt «De signalen zijn dubbel. Ze zitten hier nu samen met Deense en Poolse partijen die zich veel ethische wetten uit ons land niet kunnen voorstellen en de klok willen terugdraaien. Maar ik zie ook dat de N-VA-ministers in de federale regering alle voorstellen van de Europese Commissie zonder probleem goedkeuren. Dus: over welke N-VA praten we? De N-VA die in de regering die alles goedkeurt wat Europa voorstelt, of die in het Europees Parlement, of die in het Antwerpse stadhuis, die het omgekeerde zegt?»

HUMO Hanteert Bart De Wever niet altijd dat dubbele discours? Hij laat zijn ministers een degelijk federaal en Vlaams beleid voeren en tegelijk mogen zijn backbenchers oppositie voeren.

Verhofstadt «Als ik dat zeg, is dat een vooringenomen mening en een aanval op De Wever. Als u dat zegt, is het een objectieve vaststelling.»


Een standbeeld voor De Wever

HUMO Wordt ons land volgens u goed bestuurd?

Verhofstadt «De resultaten tonen dat het niet slecht gaat, als je ze in Europees perspectief bekijkt. België is één van de landen, samen met Nederland, die er weer bovenop zijn.»

HUMO Is de huidige Open VLD nog uw Open VLD?

Verhofstadt «Natuurlijk. Zij voeren economisch een aantal hervormingen door die noodzakelijk zijn.»

HUMO In uw boek hekelt u Merkel omdat ze met ‘het vingertje in de lucht zegt dat migranten beter hun best moeten doen om Duits te leren’. Ik zie het verschil met het verhaal van de rechten en plichten van Gwendolyn Rutten niet.

Verhofstadt «Wat ik met die passage over Merkel probeer duidelijk te maken, is dat de cultuur om voortdurend met de vinger naar de multiculti te wijzen de opgang van extreemrechtse bewegingen zoals Pegida in de hand heeft gewerkt.»

HUMO Gwendolyn Rutten vindt dat een leefloon aan een verplichte gemeenschapsdienst moet worden gekoppeld. Bent u het daarmee eens?

Verhofstadt «Ik vind dat die mensen zo snel mogelijk kansen moeten kunnen krijgen in onze samenleving – tenminste: als het échte vluchtelingen zijn.»

HUMO Rutten zegt dat ze hier eerst een paar jaar moeten wonen voor ze kans kunnen maken op kindergeld.

Verhofstadt «Wie werkt, krijgt kindergeld. Mijn voorstel is dus dat ze veel sneller moeten kunnen werken dan nu. Elk land voert daar een veel te behoudsgezinde politiek over. Als vluchteling moet je eerst een wachttijd in acht nemen. Daardoor gaan veel mensen in een illegaal circuit werken.»

HUMO De Open VLD-burgemeester van Koksijde, Marc Vanden Bussche, wil dat de politie met kogelvrije vesten controles in het plaatselijke asielcentrum uitvoert. Asielzoekers moeten een badge dragen en er moet een logboek van hun activiteiten bijgehouden worden. Is dat ook uw liberalisme?

Verhofstadt «Ik heb gelezen wat Noël Slangen daarover zei: ‘We moeten Vanden Bussche corrigeren. Wat hij doet, strookt niet met mijn visie op liberalisme.’ Daar kan ik me in vinden.»

HUMO U vindt niet dat de voorzitter van Open VLD hem daarop moet aanspreken?

Verhofstadt «Dit interview zou toch over mijn boek gaan? Moet ik nu de hele tijd de Belgische politiek gaan corrigeren?»

De woordvoerder van Verhofstadt komt tussenbeide: ‘Met alle respect voor Vlaanderen en voor de Belgische politiek, maar dat is een fractie van het werk waar meneer Verhofstadt mee bezig is.’

HUMO Een fractie? Is Vanden Bussche geen exponent van een zorgwekkende tendens waarvoor u in uw boek waarschuwt?

Verhofstadt «Soms is dat inderdaad ook zo. Daarom antwoord ik u ook zoals ik u antwoord.»

'Kunt u zich voorstellen dat de vijftig staten van de VS over elke beslissing bij unanimiteit zouden moeten beslissen? Amerika zou al lang niet meer bestaan'

HUMO Hugo Camps schreef vorige week in De Morgen: ‘Open VLD is gedegradeerd tot hondenkar van Bart De Wever. Het lijkt wel of Gwendolyn Rutten alle ideologische veren heeft afgeschud. Sociaalliberalisme is dood in België. In alle grote thema’s hinken de liberalen de N-VA achterna.’

Verhofstadt «Europees niet (lacht).»

HUMO De rest kan u niet meer schelen?

Verhofstadt «Toch wel, maar ik denk dat Hugo overdrijft. Open VLD doet mee in een regering die resultaten boekt. Je moet Open VLD niet beoordelen op wat Bart De Wever zegt, want hij bekritiseert de regering en heeft het gewoonlijk over zaken die niet in de regering gebeuren. De afstand tussen Open VLD en De Wever is even groot als de afstand tussen De Wever en de regering. Voilà.»

HUMO In uw boek wijdt u een heel hoofdstuk aan het nationalisme en tot wat voor wreedheden het heeft geleid en opnieuw kan leiden. U noemt voorbeelden van nationalistische bewegingen en partijen uit heel Europa, maar over de N-VA rept u met geen woord.

Verhofstadt «Ik ga u een advies geven: verruim uw horizon. Dan zult u zien dat er buiten Vlaanderen nog van alles gebeurt. Als ik het over nationalisme heb, begrijpt iedereen wel over wie ik het heb – of dat nu binnen of buiten België is. De grond van de zaak is dat het nationalisme het Europese project kan doen kapseizen. Ik probeer te waarschuwen voor de valse sirenen die daarachter schuilgaan. Maar wat ik absoluut niet wilde, is dat het boek herleid zou worden tot een afrekening met deze of gene partij in eigen land.»

HUMO Eigenlijk heeft Bart De Wever gedaan wat u vraagt: het nationalisme van Vlaams Belang kleinkrijgen. Verdient hij een standbeeld?

Verhofstadt «Je mag de hardheid van het nationalisme niet onderschatten. Veel van het denken van het Vlaams Blok moet nog worden uitgeroeid. Dat is nog helemaal niet gebeurd. Men heeft alleen maar de stemmen daar weggehaald door min of meer hetzelfde te zeggen als wat het Blok zegt. Men is er nog niet in geslaagd om het perfide van het nationalisme in de geesten van de bevolking te laten inzien. Niet in Vlaanderen, en zeker niet in Europa. Daar zie je nog veel politici die proberen dezelfde taal te spreken als de nationalisten. Dat is een faliekante strategie.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234