null Beeld

Harry Parker - Anatomie van een soldaat

Harry Parker verloor als kapitein van de Britse legertroepen in Afghanistan beide benen door een explosie. De prille dertiger schreef er een roman over die de aandacht van de wereld vat. Clint Eastwood kan er alvast twee films uit puren. In het opmerkelijke ‘Anatomie van een soldaat’ (Hollands Diep) beschrijft Parker het lot van legerkapitein Tom Barnes (plaatselijk bekend als BA5799) die in, welja, Afghanistan net hetzelfde overkomt als zijn geestelijke vader.

Maar nog voor de lezer de kans krijgt zich af te vragen of ‘Anatomie’ dan compléét autobiografisch is, wordt de aandacht al gekaapt door het curieuze format waarin Parker zijn verhaal dwingt. Elk van de 45 hoofdstukken kent een andere verteller, en telkens is het een levenloos voorwerp – een zak kunstmest, een legerhelm, een handjevol kogels: vaste decorstukken van het strijdtoneel – dat Barnes van nabij heeft meegemaakt.

Aanvankelijk verwart dat – het is puzzelen om te weten over wélk voorwerp het gaat – en erger: het heeft wat weg van een goedkope gimmick. Zinnetjes als ‘Ik ben een woestijnlaars’ en ‘Ik ben een wit kastje met een rode knop waar het woord call op staat’ echoën bovendien nadrukkelijk ‘Fight Club’ (‘I am Jack’s raging bile duct’).

Maar dat stoort niet lang: Parker houdt zijn plot verder karig en realistisch, geeft blijk van een woestijnzanddroog gevoel voor humor en overstijgt zijn literaire foortruc snel genoeg. Barnes is hier de Elckerlyc-figuur: zijn persoonlijke tragiek is er één van duizenden anderen, en de caleidoscopische vertelstructuur – niets zo neutraal als het doffe metaal van een kunstbeen – versterkt dat.

Als ‘Anatomie’ al een statement over patriottisme is – waar het hier en daar voor wordt versleten - dan één dat de juiste vragen stelt. Als het de oorlogsgruwel aanklaagt, dan zonder sentimenteel te worden of in clichés te vervallen. En als u zocht naar een geloofwaardige monologue intérieur van een kruiwagen, hebt u die bij deze gevonden.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234