Harry Potter zonder Harry: 'Fantastic Beasts and Where to Find Them'

Vijf jaar na de laatste Harry Potter-film draait de lucratieve industrie rond het bebrilde tovenaarsjongetje nog altijd op volle toeren: na het Harry Potter-pretpark (Orlando), het toneelstuk (Londen), de tentoonstelling (Brussel) en het kookboek (onze keuken), is er nu ook een nieuwe film: ‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’.

'Dit is een brandend actuele politieke film'


Duplicatus!

‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ dropt u in een totaal nieuwe tovenaarswereld – en toch ook weer niet. Hoewel de film geen gruzielement gemeen heeft met de verhaallijn van Harry Potter – neen, Harry doet niet langer mee – zullen de fans talrijke ingrediënten uit de oorspronkelijke boeken herkennen: er wordt opnieuw driftig met toverstokjes gezwaaid (‘Amnesia Completa!’), de huiselfen zijn weer van de partij en opnieuw voelt een tovenaarsgemeenschap de ijskoude adem van een boosaardige entiteit in de magische nek – al heet die entiteit niet langer Voldemort, maar Gellert Grindelwald. Maar er vallen ook veel nieuwigheden te ontdekken, zoals gloednieuwe hoofdpersonages, een frisse plot en een originele locatie. Zelf noemt J.K. Rowling ‘Fantastic Beasts’ geen prequel, geen sequel of geen spin-off maar een ‘uitbreiding’ van de Harry Potter-wereld.

David Yates «Toen we vijftien jaar geleden aan de Harry Potter-filmfranchise begonnen, konden we terugvallen op de boeken. Alle stukken lagen al op hun plaats; de tafel stond bij wijze van spreken al voor ons gedekt (Yates regisseerde ook de laatste vier Harry Potter-films, red.). Deze keer bouwen we een nieuwe wereld van de grond op. En dat maakt het extra opwindend: voor Jo (J.K. Rowling, red.), voor de acteurs, en ook voor mij. En ook de toeschouwers staat een totaal andere kijkervaring te wachten. Toen de Harry Potter-films uitkwamen, wisten miljoenen fans al op voorhand wat ze gingen zien, en achteraf konden ze lekker discussiëren over de scènes die we hadden weggelaten of laten staan. Het prikkelende aan ‘Fantastic Beasts’ is dat het vangnet van de boeken helemaal wegvalt. Maar hey, hoe fantastisch is dat niet: naar de cinema trekken zonder te weten wat er gaat gebeuren!’ (lacht)»


Magizoölogie

De studie van de fabeldieren die rondzwermen in de tovenaarswereld, als daar zijn: de Pulkerik, de Feniks, de Lobbelog, de Noendoe, de Centaur, de Aswinder, de Boomtrul, de Horklump, de Knarl, de Quintaped, de Flubberwurm en de Giemortierelaar. Zie ook ‘voorgeschiedenis’.


Voorgeschiedenis

‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ is eigenlijk ontstaan uit een gelijknamig boekwerkje dat J.K. Rowling in 2001 publiceerde onder het pseudoniem Newt Scamander. Wie het boekje openslaat, ontdekt een soort studiecursus die uitsluitend handelt over de fabeldieren die in de Harry Potter-verhalen voorkomen: waar ze te vinden, hoe ze te verzorgen, hoe ze te classificeren, enzovoort. Op Zweinstein behoort dit magizoölogisch schoolboek tot de verplichte stof van elke eerstejaarstovenaarsleerling. Wie niet weet dat de Crup een gevorkte staart heeft, is gebuisd.


Newt Scamander

De auteur van het schoolboek, beroemd magizoöloog, én de hoofdfiguur van de verfilming. Zijn missie: ontsnapte fabeldieren redden, voederen, en beschermen. Noem hem gerust de David Attenborough van de tovenaarswereld, of de Dirk Draulans onder de magiërs. Voor de rol van Newt Scamander hadden de makers van in het prille begin slechts één acteur in het vizier: Eddie Redmayne, de Britse ster die vorig jaar een Oscar won voor zijn vertolking van Stephen Hawking in ‘The Theory of Everything’ en recentelijk nog naast Matthias Schoenaerts stond in ‘The Danish Girl’. ‘Eddie was onze eerste en enige keuze,’ aldus Yates. ‘Godzijdank zei hij meteen ja.’

Eddie Redmayne «Ik ben al heel lang fan van J.K. Rowling. Ik heb de boeken van Harry Potter leren kennen door mijn broertje, die zes jonger is dan ik en in zijn kindertijd zwaar door die boeken was geobsedeerd. En ook ik raakte verslaafd – tot vandaag ben ik een echte Harry Potter-junkie. Ik heb zelfs nog auditie gedaan voor de films, maar daar bewaar ik uiterst nare herinneringen aan.»

HUMO Vertel!

Redmayne «Jaren geleden, toen ik nog op de unief zat, deed ik auditie voor de rol van Tom Riddle. De regisseur was niet eens aanwezig: ik werd beoordeeld door de knecht van het hulpje van de zevende assistent van de casting director. Nog voor het einde van mijn scène mocht ik al ophoepelen: buitengewoon pijnlijk. Ik ben toen vol wrok en rancune teruggegaan naar de acteerschool: ‘Wacht maar! Ooit zal ik een belangrijke tovenaar vertolken.’ En kijk!’ (lacht)»

'J.K. Rowling ziet dat er in de Verenigde Staten en in Europa opnieuw kiemen van fascisme ontstaan, en die bekommernissen vinden hun weg naar haar werk'


De locatie

‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ speelt zich niet langer af in Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus, maar in New York City anno 1926, ongeveer 70 jaar voordat Harry voor het eerst op de Zweinsteinexpres klimt. Het straffe is dat – ook al waan je je écht in het bruisende New York van de Jazz Age – de hele film in de omgeving van Londen werd opgenomen: de makers lieten New York doodleuk nabouwen in de studio’s van Leavesden.

Redmayne «Tijdens mijn eerste dag op de set wreef ik mij de ogen uit. Ik had gedacht dat ze New York zouden reconstrueren met behulp van digitale effecten, maar zover het oog reikte zag ik échte gebouwen, échte straten, échte winkels. En draaide je de straathoek om, dan zag je nog méér straten. Af en toe opende ik een deur in het decor, in de verwachting dat die gebouwen alleen maar een houten façade zouden blijken te zijn, maar nee: ik kwam terecht in een restaurant dat er zó authentiek uitzag dat ik half verwachtte dat er een ober tevoorschijn zou springen: ‘Wat zal het zijn, meneer?’ Overal stonden oldtimers geparkeerd, stoomslierten stegen op uit de roosters van de metro, honderden figuranten stonden klaar in de juiste kostuums... En wanneer ze ‘Actie!’ riepen, en de auto’s en de figuranten zich eensklaps in beweging zetten, voelde het pas écht alsof je honderd jaar terug in de tijd werd gekatapulteerd. Verbijsterend.»


De plot

De toverdans begint wanneer Newt na een reeks lange omzwervingen met een koffertje vol fabeldieren in New York arriveert. Wat voor spectaculairs er allemaal gebeurt wanneer die koffer vervolgens in de verkeerde handen terechtkomt, zult u evenwel zelf moeten gaan ontdekken: iemand van het Ministerie van Toverkunst heeft, allicht beducht voor spoilers, één en ander uit het geheugen van deze dreuzel gewist.


De oppertovenares: J.K. Rowling

Wat de verwachtingen extra hooggespannen maakt, is dat J.K. Rowling het script zélf heeft neergepend. Een primeur: in het verleden was het immers telkens de Amerikaan Steve Kloves die de loodzware taak op zich nam om Rowlings boeken in scenario’s om te zetten. Nu weten we natuurlijk dat de romans van Rowling van een immense verbeeldingskracht getuigen, maar is ze ook een goede scenariste?

Yates «Haar eerste versie was te wijdlopig en de tweede te intens, maar onder de supervisie van Steve Kloves leerde ze razendsnel bij, en nu beheerst ze het vak van scenarioschrijven als de beste. En snél dat ze schrijft! Vraag haar naar een samenvatting van elf pagina’s, en twee dagen later bezorgt ze je 102 bladzijden (lacht). Tja, ze is gewoon dól op schrijven. De meeste scenaristen moeten de pagina’s uit zichzelf sleuren, maar bij haar stróómt het eruit. We hebben haar gesmeekt om het scenario van de tweede ‘Fantastic Beasts’-film pas na Kerstmis af te leveren, zodat we allemaal rustig van de feestdagen kunnen genieten. Maar haar kennende zal het script één of twee dagen voor Kerstmis in onze mailboxen zitten. En omdat ze graag onmiddellijk feedback krijgt, weet ik nu al dat ik het scenario tussen de pakjes en de kalkoenen zal moeten lezen (lacht).»

Redmayne «Haar karakters zijn schitterend uitgetekend, ze schrijft betoverende scènes, en haar dialogen knisperen. En het is echt indrukwekkend hoe goed ze haar toverwereld kent: vraag haar naar een detail uit het verleden van één of ander nevenpersonage, en ze rakelt meteen een hele levensloop op. Tegelijk laat ze ons erg veel vrijheid om de personages op onze eigen manier in te vullen. Ik zou zelfs durven te stellen dat ik de opnamen van ‘Fantastic Beasts’ één van de meest bevrijdende ervaringen uit mijn carrière vind.»


Pickett

Eén van de magische fabeldieren die zich in Newts koffer schuilhouden: een soort wandelende groene twijg met een kuif van twee frisse jonge blaadjes, gespecialiseerd in het openmaken van hangsloten. Verder maken we kennis met een gelatineachtige blubber die graag zijn tanden in uw hals zet, een soort neushoorn met fluorescerende halskwabben en een ondeugende mol die verzot is op alles wat blinkt: allemaal wezens die tot stand kwamen met behulp van digitaal toverwerk.

Redmayne «De helft van de tijd stond ik te acteren tegenover dieren die er eigenlijk niet waren. Ik had nog nooit op die manier gewerkt, en maakte me daar wel wat zorgen over: ‘Luister,’ zei ik tegen David, ‘Ik heb eigenlijk een erbarmelijke verbeelding. Ik weet absoluut niet hoe ik dit moet aanpakken.’ Ik hoopte dat hij me enkele concrete regieaanwijzingen zou geven, maar hij zei alleen maar: ‘Het gaat er cool uitzien. Speel nu maar.’ Nou, daar was ik vet mee. Ik heb dan op goed geluk maar wat dingetjes uitgeprobeerd: nu eens ‘Prrrrr!’ zeggen tegen de dieren, een andere keer ‘Grrrrr!’. Praten tegen imaginaire schepsels: het is toch een beetje om neurotisch van te worden (lacht).»

HUMO Op een bepaald moment voer je ook een sensuele paringsdans uit met dat neushoornachtige beest.

Redmayne «Fuck you! Ik had gehoopt dat niemand me naar dat gênante moment zou vragen (lacht). Weet je, het scenario stond vol prachtige scènes waarin Jo tot in het kleinste detail haar magische wereld beschrijft, maar soms stonden er ineens kurkdroge zinnetjes tussen, zoals: ‘Newt voert paringsdans uit.’ Toen moest ik wel even slikken. Het is gemakkelijk om zo’n zinnetje neer te pennen, maar er is natuurlijk ook nog een acteur die het moet dóén. Ik ben uiteindelijk raad gaan vragen aan Alexandra Reynolds, een danschoreografe die ook meewerkte aan ‘The Theory of Everything’ en ‘The Danish Girl’. Eerst hebben we urenlang aan paringsdans-bingekijken gedaan: we hebben op YouTube honderden filmpjes gezien waarin vogels, vissen en dieren elkaar het hof maken. En daarna heeft Alexandra met haar telefoon gefilmd hoe ik verschillende van die paringsdansen, euh, imiteerde: ongeveer het meest vernederende wat ik ooit voor een film heb moeten doen. Als die filmpjes ooit uitlekken, is mijn carrière voorbij (lacht).»

'Wie de Harry Potter-boeken had gelezen, wist perfect wat er stond te gebeuren. Deze keer tasten we allemaal in het duister'


Macusa

Het Magical Congress of the United States of America, ofte het opperbestuur van de Amerikaanse tovenaarsgemeenschap. De belangrijkste missie van dit opperbestuur: erover waken dat de tovenaars in New York een rustig en anoniem bestaan kunnen leiden. Voor de Amerikaanse tovenaars is het ten strengste verboden om met gewone mensen om te gaan: het Magical Congress is er immers als de dood voor dat dit tot wrijvingen, onverdraagzaamheid, wederzijdse haat en zelfs tot oorlog zou kunnen leiden. Wanneer zijn uit zijn koffertje ontsnapte fabeldieren de stad op stelten beginnen te zetten, haalt Newt zich dan ook de woede van het MACUSA op de hals: de herrie die de schepsels maken, brengt immers de hele tovenaarsgemeenschap in gevaar.

Yates «Rowling maakt zich ongelooflijk veel zorgen over de toenemende onverdraagzaamheid in de samenleving. Ze zit niet in een bubbel te schrijven, hè, ze weet donders goed wat er in de wereld aan de hand is. Ze weet dat de spanningen in de wereld toenemen, en dat de mensen bang zijn. En ze vindt het verschrikkelijk dat de politici die angst uitbuiten voor persoonlijk electoraal gewin. Ze ziet dat er in de Verenigde Staten en in Europa opnieuw kiemen van fascisme ontstaan, en op de één of andere manier vinden haar bekommernissen hun weg naar haar werk. In de Harry Potter-boeken doken de fascisten op in de gedaanten van Voldemort, Draco Malfidus en de Dooddoeners. En ook in ‘Fantastic Beasts’ hangt soms een beklemmende atmosfeer. Stigmatisering, onverdraagzaamheid, haat: allemaal dingen waar de magiërs in New York in toenemende mate mee te kampen hebben. In die zin zou je ‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ zelfs een brandend actuele politieke film kunnen noemen.»


The Blind Pig

De pub waar de New Yorkse tovenaars graag een glaasje komen verschalken. 1926 is een droeve tijd voor dorstige tovenaars: om te beginnen zitten we middenin de era van de drooglegging, toen de productie, de verkoop en het drinken van alcohol strikt verboden was. En zomaar op café een goed glas whisky tevoorschijn toveren (‘Accio Jack Daniels!’) is ook geen optie: de Amerikaanse tovenaars dienen zich, zoals we hierboven hebben uitgelegd, in alle omstandigheden gedeisd te houden, zelfs wanneer ze hun kelen willen smeren. Gelukkig bestaat The Blind Pig: een donker, clandestien drankhol waar de magiërs terechtkunnen voor een neutje. Pug, de toogelf, tapt u graag een pintje. Tovenaars weten waarom!


Porpentina

De knappe tovenares die Newt een handje helpt in zijn speurtocht naar de ontsnapte fabeldieren. Een rol van de pijlsnel rijzende ster Katherine Waterston, die vorig jaar viel te bewonderen in Paul Thomas Andersons ‘Inherent Vice’ en volgend jaar zal te zien zijn in Ridley Scotts ‘Alien: Covenant’, het vervolg op ‘Prometheus’. Wie heeft Hermelien nog nodig?

Katherine Waterston «Ik leefde ongelooflijk mee met de Harry Potter-boeken – wanneer ik terugdenk aan de dood van Dobby, springen de tranen me nog steeds in de ogen. Ik kan nog steeds niet bevatten dat ik nu zelf deel uitmaak van die wereld. De eerste dagen van de opnamen leefde ik in een staat van ontkenning: ‘Nee, ik ben hier niet. Dit moet een droom zijn.’ (lacht).»

HUMO Al eens gedacht aan de miljoenen fans die jou vanaf deze week op straat gaan herkennen?

Waterston «Zwijg, of ik raak in paniek! Mijn allergrootste angst is dat ik de fans ga teleurstellen. We hebben tijdens de opnamen heel goed gemerkt dat J.K. Rowling echt miljoenen volgers heeft: telkens als er een klein stukje informatie over de plot werd losgelaten op de sociale media, kregen we binnen de minuut tienduizenden reacties binnen. Prachtig, maar ook een beetje beangstigend.»


Credence

De meest mysterieuze figuur uit het verhaal: een introverte tiener die in opdracht van Percival Graves (Colin Farrell), de sinistere, op een Gestapo-officier lijkende baas van de magische veiligheidsdienst, infiltreert in een beweging van heksenjagers. Een vertolking van Ezra Miller, een snel naar de top opklimmende Amerikaanse acteur die enkele jaren geleden schitterde in ‘We Need to Talk About Kevin’ en straks in de superheldenprent ‘Justice League’ de cape van The Flash zal omgorden.

HUMO Ezra, in ‘The Perks of Being a Wallflower’ speelde je samen met een oudgediende van de Harry Potter-films: Emma Watson. Heb je haar om raad gevraagd?

Ezra Miller «Reken maar! Zodra ik hoorde dat ik de rol van Credence beethad, was Emma zelfs één van de eersten die ik opbelde, kwestie van mijn licht eens op te steken bij iemand die die wereld door en door kent. Emma gaf me het nieuws dat ik wilde horen, namelijk dat David Yates één van de aardigste mensen op de planeet is. Voor mij heel belangrijk, want ik heb de gewoonte om me op een filmset erg kwetsbaar op te stellen. Met een harde of koude regisseur achter de camera, kan zoiets uitdraaien op een traumatische ervaring.»

HUMO Je hebt enkele intense scènes met Colin Farrell.

Miller «De allereerste keer dat we elkaar ontmoetten, was naar aanleiding van een table read van het script. Normaal heeft dat niet veel om het lijf: je zit samen met je tegenspeler aan tafel en je leest de scènes eens hardop. Maar Colin ging onmiddellijk all the way. De angstaanjagende, morbide, ietwat obscene dynamiek die in het verhaal tussen Credence en Graves hangt, was vanaf de eerste seconde aanwezig; Colin zat me emotioneel gewoon te exploiteren. Achteraf wou ik zo snel mogelijk een douche nemen, ten einde die akelige Colin Farrell van me af te kunnen wassen. Voor alle duidelijkheid: ik bedoel dit als compliment. Wat mij betreft is Colin één van de groten van onze tijd.»


Walnoot of kastanje?

In ‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ wordt weer druk met toverstokjes gezwaaid: niet om een konijn uit een hoge hoed te toveren, maar om de tegenstander naar de andere wereld te helpen. Aan de ukken onder u: pas op, jullie krijgen dark stuff te verwerken!

Yates «Aanvankelijk was ik een beetje bang dat de film te heavy zou zijn, vooral voor kinderen. Er zitten nogal wat donkere scènes in. Maar de test screenings hebben uitgewezen dat kinderen die donkere atmosfeer net héérlijk vinden. Ik snap dat: toen ik als kind naar ‘Doctor Who’ keek, sprong ik geregeld uit pure angst weg achter de sofa – zálig (lacht). Jo heeft heel goed begrepen dat kinderen angst wíllen hebben.»


No-maj

In Europa staan ze bekend als dreuzels, maar in Amerika worden ze no-majs genoemd: mensen die niet kunnen toveren en niet eens weten dat er zoiets bestaat als een tovenaarswereld. In ‘Fantastic Beasts’ is één van de cruciaalste rollen weggelegd voor een no-maj: Jacob Kowalski (rol van Dan Fogler), een sympathieke oorlogsveteraan die ervan droomt om in New York een eigen patisserie te beginnen. In het begin van de film gaat Jacob er per ongeluk vandoor met Newts koffertje, wat Newt en Jacob overigens niet tegenhoudt om goede vrienden te worden. ‘Jacob is in de wereld van ‘Fantastic Beasts’ als het ware de gids van het publiek,’ aldus Fogler, die in de VS naam maakte als stand-upcomedian. ‘Hij reageert op de magie zoals de toeschouwers reageren: met ongeloof en verbazing. Hij is Alice die door de konijnenpijp kruipt en in een wonderlijk universum terechtkomt.’

Eén van de digitaal tot leven gewekte fantastic beasts: een ondeugende mol die verzot is op alles wat blinkt.
Queenie

Ze is hot, kan gedachten lezen, en stelt in enkele scènes een decolleté tentoon waaruit Pickett nooit nog zijn weg terug naar boven zou kunnen vinden: we hebben het over Queenie, de zus van Porpentina en tevens één van de meest bekoorlijke verschijningen in het universum van ‘Fantastic Breasts and Where to Find Them’. Queenie (rol van singer-songwriter Alison Sudol) zorgt ook voor de romantische noot: ze raakt in de loop van het verhaal immers smoor op Jacob Kowalski. Klein probleem: de uiterst strenge Amerikaanse tovenaarswetten schrijven voor dat magiërs geen verkering mogen hebben met een no-maj. Het is ook altijd wat! ‘Jacob gedraagt zich niet alleen als een aardige en loyale gentleman, hij ís het ook,’ aldus Sudol. ‘En Queenie kan het weten, want ze kan gedachten lezen (lacht). Wat ze zo fijn vindt aan Jacob, is dat hij haar in de eerste plaats ziet als een vrouw, en niet als een tovenares die lekkere appelstrudels in elkaar kan toveren.’

HUMO In ‘Harry Potter’ vormden Harry, Ron en Hermelien een onvergetelijk groepje. Vormen Newt, Jacob, Queenie en Porpentina de nieuwe kliek?

Sudol «Dat denk ik wel. J.K. Rowling heeft de gave om telkens opnieuw onvergetelijke karakters te scheppen. Ik ben er zeker van dat Newt, Jacob, Queenie en Porpentina heel snel deel gaan uitmaken van de harten van de mensen.»


De sequels

Een jaar geleden was het nog de bedoeling dat ‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ het eerste deel zou vormen van een nieuwe trilogie. Maar inmiddels heeft J.K. Rowling bekendgemaakt dat de nieuwe franchise uit maar liefst vijf films zal bestaan, waarvan de tweede episode is voorzien voor 2018. Wat voor spannends staat Newt en zijn vrienden dan nog allemaal te wachten?

Waterston «Geen flauw idee, maar ik ben razend benieuwd. Met Harry Potter was het anders: wie de boeken had gelezen, wist perfect wat er stond te gebeuren. Deze keer tasten we allemaal in het duister.»

Redmayne «Tegenover mij heeft Jo al enkele tipjes van de sluier opgelicht. Jammer genoeg mag ik er niets over zeggen, alleen dat ik niet kan wachten om aan de volgende aflevering te beginnen. Ik moet wel: ik heb getekend voor meerdere films (lacht).»

Yates «Ik kan je al vertellen dat de volgende aflevering zich zal afspelen in Parijs, dat er een rol is weggelegd voor Perkamentus, en dat de toon helemaal anders zal zijn – dromeriger, mysterieuzer, spookachtiger. We zijn nu naarstig op zoek naar een acteur die de jonge Perkamentus kan vertolken.»

HUMO Jullie hebben al één grote acteur vastgelegd voor de sequel: Johnny Depp.

Yates «We hadden iemand nodig die een belangrijk personage op een originele manier tot leven kan brengen. Wie beter dan Johnny? Hij is een geweldige acteur, die altijd iets verrassends in zijn spel legt en nooit de voor de hand liggende weg neemt. Ik sta te springen om erin te vliegen. In juli beginnen we eraan.»

‘Fantastic Beasts and Where to Find Them’ verschijnt op 16 november in de zalen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234