null Beeld

Haruki Murakami - Kafka op het strand

Sinds zijn meesterwerk 'De opwindvogelkronieken' kan Haruki Murakami zich gerust één van de bekendste Japanse schrijvers noemen. Niet dat zijn referentiekader beperkt blijft tot Japan; het laat zich zelfs niet tot deze wereld beperken.

Julie De Mul

In zijn nieuwe roman 'Kafka op het strand' (Atlas) refereert Murakami erop los: Japanse dichters, Engelse schrijvers, Russische toneelauteurs en Franse filosofen passeren de revue. Maar de grootste invloed gaat uit van twee Griekse mythes. Murakami beschrijft een moderne Oedipus, die niet alleen zijn vader vermoordt en met zijn moeder slaapt, maar ook nog 'ns zijn zus verkracht. Verder worden alle personages gedreven door Plato's idee dat Zeus de oorspronkelijke drie geslachten (man-mannen, man-vrouwen en vrouw-vrouwen) in tweeën heeft gehakt, waardoor ieder mens op zoek is naar zijn wederhelft.

undefined

'Kafka op het strand' bestaat uit twee parallelverhalen, die elkaar min of meer raken. Het eerste draait om de vijftienjarige Kafka. De link met de gelijknamige schrijver is evident: Kafka ziet de wereld als 'een gecompliceerd executieapparaat' en houdt er een denkbeeldig vriendje op na, 'de jongen die kraai wordt genoemd' (ter verduidelijking: in het Japans vertaalt men het Tsjechische 'kafka' als 'kraai'). Om aan zijn lot te ontsnappen, loopt Kafka van huis weg, maar net als voor Oedipus is geen plek ver genoeg. In een bibliotheek aan de andere kant van Japan begint de jongen een verhouding met de directrice, die oud genoeg is om zijn moeder te zijn - aha! Op een nacht ontwaakt hij met bloed aan zijn handen, terwijl mijlenver daarvandaan zijn vader is vermoord. Murakami citeert Yeats: 'In dromen begint verantwoordelijkheid.' De suggestie is duidelijk.

De tweede verhaallijn volgt de oude man Nakata: een analfabeet zonder herinneringen en met slechts een halve schaduw. Sinds hij als schooljongen tijdens een bizar incident het bewustzijn verloor, is hij nooit meer dezelfde geworden. Het is Nakata die (althans fysiek) de vader van Kafka doodsteekt, waarna ook hij begint aan een odyssee.

In 'Kafka op het strand' speelt voorbestemming een overheersende rol, wat de spanning niet altijd ten goede komt. Maar dat maakt Murakami ruimschoots goed met filosoferende hoeren, pratende katten, een regen van sardines en een sluimerende tussenwereld. Nakata krijgt hulp van een idee dat de gedaante heeft aangenomen van Colonel Sanders, de oprichter van Kentucky Fried Chicken. De vader van Kafka is uitgedost als Johnnie Walker. Hij vermoordt katten en van hun ziel maakt hij 'een fluit van kosmische grootte'... Welkom in de wondere wereld van Haruki Murakami.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234