null Beeld

Haruki Murakami - Mannen zonder vrouw

Een man zonder vrouw is letterlijk en figuurlijk een alleenstaand geval, volgens relatiebureaus in permanent gevecht met vaat in de keuken en tissues in de slaapkamer.

Maar mannen zonder vrouw, dat is de anekdotiek van de rondslingerende sokken voorbij: dat koude meervoud ademt verstikkende eenzaamheid en verlammende mistroostigheid. ‘Op een dag word je opeens mannen zonder vrouw,’ zo luidt het in het slotverhaal van ‘Mannen zonder vrouw’ (Atlas Contact), waarin de Japanse Nobelprijskandidaat Haruki Murakami zeven nieuwe verhalen bundelt.

Het is het verhaal van een naamloze man, die via een nachtelijk telefoontje verneemt dat een ex-vriendin uit het leven gestapt is. Het dwingt ’m tot bespiegelingen over verlatenheid, verloren onschuld en wanhoop dieper dan oceanen: ‘Het is heel eenvoudig om mannen zonder vrouw te worden. Je hoeft alleen maar zielsveel van een vrouw te houden en haar daarna te verliezen.’ Vervolgens blijkt verlies, net als een ongeluk, nooit alleen te komen: ‘Voor mannen zonder vrouw is de wereld één uitgestrekte, schrijnende chaos.’

Die dorre uitgestrektheid verkent Murakami ook in de zes andere verhalen in ‘Mannen zonder vrouw’. Een weduwnaar overpeinst zijn huwelijk met een overspelige actrice, een schrijver reconstrueert een nooit geconsumeerde jeugdliefde, een rokkenjagende cosmetisch chirurg wordt eerst getemd door verliefdheid en later verteerd door liefdesverdriet. Maar niet alleen omdat de zwartste uithoeken van de melancholie geëxploreerd worden, leest ‘Mannen zonder vrouw’ als een snelcursus Murakami. In het vierde van de zeven verhalen, in het hart van de bundel, raakt een man betoverd door de postcoïtale verhalen van zijn minnares: ‘Werkelijkheid en fantasie, waarneming en illusie leken onontwarbaar met elkaar verweven.’ Het lijkt wel een typering van Murakami’s oeuvre, dat de muren tussen echt en verzonnen sloopt, de grenzen tussen vervreemding en vertrouwen slecht, en oorzaak en gevolg gretig loskoppelt – dat alles ten dienste van de puurheid, de schoonheid en de spanning, die de taalgoochelaar gloedvol laat oplichten in parallelle universa en spiegelwerelden.

Getuigden de drie verhalen vóór dit scharnierverhaal van een bedrieglijk realisme, dan laat Murakami in de drie verhalen erna zijn magisch escapisme sprankelen. Een barman wordt in de nasleep van een liefde van één nacht het slachtoffer van zijn verlangen ‘een verbinding met de werkelijkheid tot stand te brengen’, een kever wordt mens – Kafka leest goedkeurend mee – en vangt een verwoestende glimp op van lust en liefde, de naamloze man uit het titelverhaal snijdt zich aan de scherven van de gebroken herinneringen aan zijn uit het leven gestapte ex-vriendin: ‘Ik veronderstel dat ik probeer iets te beschrijven wat in feite niet, maar in wezen wél is gebeurd.’ Zo tonen minstens vier van deze zeven verhalen Haruki Murakami op z’n allerbest: ontroerend in de bevreemding, troostrijk in de betovering. Hopelijk leest het Nobelcomité mee.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234