null Beeld

Headliners: 'Searchin for Sugar Man'


In 'Searching for Sugar Man', een Oscarwinnende documentaire van de Zweed Malik Bendjelloul, gaan twee mannen uit Kaapstad in Amerika op zoek naar hun held Sixto Rodriguez. De singer-songwriter, begin jaren zeventig geflopt in eigen land, is in hun thuisland Zuid-Afrika uitgegroeid tot een legende. Maar leeft hij nog wel?

Op zes december 1969 schopte het noodlottig verlopen Stones-concert in Altamont Amerika brutaal een nieuw decennium in. De toekomstdromen van de sixties losten op in het niets, en het ontwaken was niet prettig. Men ontdekte weer dat je aan drugs ook gewoon verslaafd kon zijn, al hielpen ze nog altijd om even te vergeten dat je werkloos was, of dat je beste maat in het Verre Oosten stoned en verwilderd een granaat had opgevangen.

Het protest tegen de oorlog in Vietnam baadde intussen al lang niet meer in love and peace,en op 4 mei 1970 werden op de campus van Kent State University vier betogende studenten doodgeschoten door de National Guard. 'Four dead in Ohio,'stelde Neil Youngverbeten vast. Bob Dylanwenste al enkele jaren alleen nog voor zichzelf te spreken.

Tegen die achtergrond bracht de Mexicaans-Amerikaanse songsmid Sixto Rodriguez twee platen uit, 'Cold Fact' (1970) en 'Coming from Reality' (1971). Goeie platen: Rodriguez, voor sommigen The Detroit Dylan, verklankte de grimmige tijdgeest en de uitzichtloosheid van zijn generatie, maar hij zong zijn songs trots en staande, met het hoofd in de nek. Spijtig alleen dat ze voor geen meter verkochten. De zanger keerde terug naar huis, hing z'n gitaar aan de wilgen en werd bouwvakker.

Sixto Rodriguez (in 2012) «Maar ik voelde me niet verloren, hoor. Ik wist precies waar ik was: op de werf.»

- Het had toch helemaal anders kunnen uitdraaien?

Rodriguez (haalt de schouders op) «Hoe groots en verheven je idealen ook zijn, je krijgt maar een beperkte tijd om uit te vissen wat je ermee kunt aanvangen. Daarna moet er werk verzet worden. Ik ben al lang blij met de kansen die ik nu krijg. 't Is een typisch rags to riches-verhaal geworden: een stuk beter dan riches to rags (lacht).»

Maar zover zijn we nog niet. Terwijl Sixto zich krom werkte in Detroit, schoot zijn ster ver daarvandaan de hoogte in. In Zuid-Afrika, of all places.

Malik Bendjelloul (regisseur) «Ik heb zijn naam voor het eerst gehoord in 2006 in Kaapstad, waar ik korte filmpjes voor de Zweedse televisie aan het maken was. Van de mensen die ik staande hield, bleek één op de twee hem niet alleen te kennen, maar ook te bewonderen. Ze bekeken me alsof ik van Mars kwam. Zonder overdrijven: hij was er bekender dan The Rolling Stones.»

- Maar hoe maakte zijn muziek de overtocht van Detroit naar Zuid-Afrika, zonder marketing, radio en internet?

Bendjelloul «Eén exemplaar: meer heb je niet nodig. Je moet weten: de mensen die eind jaren zestig, begin jaren zeventig jong waren in Zuid-Afrika, hadden weet van wat zich elders in de wereld afspeelde: ze hoorden over de hippiebeweging, het protest, een nieuwe jeugdcultuur die alles op zijn kop zette. Maar zelf zagen ze er niks van - het enige wat ze kenden was apartheid, en een oppermachtige staat. In die omstandigheden ga je dingen aan elkaar doorgeven, onder tafel - ideeën, boeken, platen.

»Eén zin uit een song van Rodriguez heeft in hun hoofden een deur op een kier gezet: 'The system's gonna fall soon, to an angry young tune'.Plots was alles mogelijk.»

- De titel van dat nummer was al even opruiend: 'This Is Not a Song, It's an Outburst: Or, the Establishment Blues'.

Bendjelloul «Precies: wat heb je als jonge dwarsligger nog meer nodig? Voor mij bewijst dit verhaal één ding: als je iets maakt dat goed is, écht goed, dan zal het uiteindelijk z'n weg wel vinden. Alleen valt onmogelijk te voorspellen waar het weer zal opduiken, of hoelang het zal duren voor de rest van de wereld mee is.»

- We slaan nu wel een stuk over: jij was niet degene die Sugar Man terugvond, wel?

Bendjelloul «Nee, dat is de verdienste van twee Zuid-Afrikanen: platenhandelaar Stephen Segermanen muziekjournalist Craig Bartholomew Strydom. Zij hebben hem in de vroege jaren negentig na lang zoeken teruggevonden in Detroit, waar hij nog altijd in hetzelfde kleine huisje woonde dat hij na zijn muziekcarrière betrokken had.»

- Terwijl ze dachten dat hij dood was?

Bendjelloul «Dat was de overtuiging van zowat iedereen in Kaapstad. Door een gebrek aan informatie deden al snel de wildste geruchten de ronde: dat hij zelfmoord had gepleegd, dat hij zichzelf in brand had gestoken op het podium.

»In 1998 hebben ze Sixto naar Zuid-Afrika gehaald voor een triomfantelijke back from the dead-tour: zes uitverkochte concerten in een zaal met een capaciteit van 5.000 man. Het moet ongelofelijk geweest zijn. Ze haalden hem aan het vliegveld op met een limo, zijn dochters konden hun ogen niet geloven!»

Sixto kwam die eerste avond het podium op met de woorden: 'Thanks for keeping me alive, South Africa.'

Rodriguez «De mensen waren zo goed. En de verhalen die ze me vertelden! Eén soldaat zei: 'We hebben op jouw muziek de liefde bedreven én oorlog gevoerd.' En een andere toonde me z'n tattoo: een exacte kopie van de 'Cold Fact'-cover. Het was ongelofelijk.»

Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234