Heleen Debruyne: 'De glazig kijkende rugzakreiziger'

‘De bergen hebben een ander mens van me gemaakt!’

Ik hoor teruggekeerde wereldreizigers van mijn generatie vaak een tikje overspannen over hun Ervaring vertellen.

‘Nog zwaarder dan de reis was het thuiskomen. Niets is nog hetzelfde.’

‘Iedereen zou dit moeten doen! Ze zouden veel gelukkiger zijn!’

Ze vertrekken met een rugzak volgepropt met verlangens: diepe inzichten, persoonlijke transformatie, goedkoop oosters eten. Op de luchthaven zie ik hen weleens: ongekamde haren, smoezelige fleece truien, half gescheurde rugzakken, bijna bezeten blik in de ogen. Ze hebben iets beleefd! Vanaf nu wordt het leven anders!

Ik moet dan denken aan Frank Borman. Borman is een ruimtepionier. In 1968 zweefde hij als commandant van het ruimteschip Apollo 8 als negende mens in de ruimte en als eerste mens buiten de dampkring. De Apollo 8 was niet zomaar een reis, het was een onontbeerlijke testvlucht voor de maanlanding van de Apollo 11 in 1969.

De meeste astronauten vertellen lyrisch over hun ruimtereizen. Ze droomden er al sinds hun kindertijd over, hun hoofdjes vol sciencefiction over heroïsche ruimtevaarders. Het moment waarvoor ze zich jaren fysiek en mentaal hebben afgebeuld. Die onmetelijke, angstaanjagende maar ook bevrijdende leegte! Het idee ergens te zijn waar geen mens eerder is geweest! Het wonder van die nietige harige aap die de ruimte toch maar mooi bedwingt!

Borman daarentegen vond er niet veel aan. Sciencefiction? Nooit graag gelezen. Gewichtloos rondzweven? Dat gevoel is een halve minuut bijzonder, maar daarna vooral misselijkmakend. De sterren zijn in de ruimte niet mooier dan op aarde. En die maan is ook maar een bol vol gaten in verschillende tinten lelijk grijs.

Hoe kon zo iemand zo’n gewilde job krijgen? Borman was een piloot, en uitzonderlijk goed met motoren. Hij nam dienst bij de NASA omdat hij in de geest van de Koude Oorlog de Russen voor wilde zijn. Als eerste natie op de maan landen zou een opkikker zijn voor de Amerikaanse bevolking, dacht de plichtsgetrouwe piloot. Amerika leek tot dan altijd achterop te hinken in de verovering van de ruimte. De psychiater die de astronauten onderzocht, vond hem de minst gecompliceerde man die hij ooit had ontmoet. Dat maakte hem uitermate geschikt voor een leidinggevende rol in de stresserende omgeving van een piepklein ruimteschip in onverkend gebied.

Borman ervoer als één van de eersten de oneindigheid, en hij verveelde zich er vooral. Na de landing ging hij terug naar zijn vrouw en kinderen. Geen diepe inzichten, geen transformatie, eindelijk geen ruimtevoer meer.

Ik vind Bormans verhaal verfrissend. Ik betrap mezelf soms op de neiging om die glazig kijkende rugzakreizigers aan te spreken en hun te vragen of ze Frank Borman kennen, de ruimtereiziger zonder diepe inzichten. Maar wie ben ik om te staan preken? Ik loop altijd gewoon door en denk aan de woorden van een geliefde: ‘Het is achterlijk om nu op reis te vertrekken. Ik kan mezelf toch niet thuislaten.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234