null Beeld

Heleen Debruyne: 'Een betere begeleiding en opvolging van daders is nodig. En vooral: het ernstig nemen van seksuele misdrijven'

Julie Van Espen beheerst het nieuws, de gesprekken aan de koffieautomaten, op sociale media, op school. Ik denk aan alle opgroeiende meisjes en jonge vrouwen die hun weg in de buitenwereld zoeken.

Heleen Debruyne

Ik groeide op in volle Dutroux-hysterie. Ons werd geleerd dat het niet veilig is, buiten. Wij vreesden witte busjes en volwassen mannen. We leerden dat vooral wij, meisjes, moesten oppassen. Het heeft me tijd gekost om zelfverzekerd op straat te komen.

Het tragische einde van Julie Van Espen bevestigt dat onveiligheidsgevoel weer. Goedbedoelende mensen wijzen jonge vrouwen erop dat ze moeten oppassen, dat maniakken in de bosjes kunnen schuilen.

‘Wij zijn voorzichtig met onze dochters. Wees voorzichtig met onze dochters.’ Schreef Tommy Wieringa voor Anne Faber, een jonge Nederlandse vrouw die net zoals Julie op een gruwelijke manier werd vermoord. Het einde van Julie is wraakroepend. Als we er iets uit kunnen leren, is het dat justitie niet is uitgerust om plegers van seksuele gewelddaden adequaat te bestraffen of begeleiden. Dat te veel verkrachters te weinig of niet de juiste straf krijgen.

#MeToo heeft veel ongemak en onenigheid veroorzaakt, maar een ommekeer bij justitie heeft de beweging nog niet teweeggebracht. Als er al gestraft wordt, is dat vaak erg mild. Zelfs bij recidive. Denk aan de Gentse radio-dj die in 2016 werd veroordeeld voor verkrachting, in zijn studio. Straf: opgeschort. In 2018 stond hij nog onder voorwaarden, maar deed hij het weer. Straf: de paar weken die hij in voorhechtenis zat en een drank- en drugsverbod. Dat moet beter.

Misschien zijn langere gevangenisstraffen niet altijd de oplossing. Sowieso is een betere begeleiding en opvolging van daders nodig. En vooral: het ernstig nemen van seksuele misdrijven. Wat we niet zouden mogen leren uit Julies vreselijke einde is dat het allergrootste gevaar een onbekende man in de schaduw van een jaagpad is.

Slachtoffers lopen oneindig veel minder risico dat een boeman in het duister zich aan hen vergrijpt dan een familielid, vriend of kennis. Het is veel gevaarlijker in de sportclub, in de jeugdbeweging, op school, op het werk en thuis dan in de nachtelijke stad.

Wat Julie overkwam, is een vreselijk noodlot, maar wel een zeldzame uitzondering. Toch raken de gemoederen nu meer verhit dan door een verhaal over een coach met losse handjes of een afspraakje waarop zij alleen maar wilde kussen en hij zich toch naar binnen werkte.

Het is makkelijk om woedend te zijn op een monster: wij lijken niet op dat monster. Onze eigen kwalijke neigingen onderzoeken is lastiger. Waarom kijken we zo vaak zwijgend toe? Waarom denken we dat we andermans grenzen kunnen overschrijden? Waarom vermoeden we graag dat het slachtoffer zich ook wel wat dubbelzinnig gedroeg? Moeilijke vragen, confronterende antwoorden.

Het zou helpen om jongeren – jongens en meisjes – al vroeg alert te maken voor hun eigen en andermans seksuele grenzen. Wat niet helpt, is bangmakerij. Ik denk aan alle meisjes en hoop dat ze toch nog onbevreesd buitenkomen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234